استفاده از هوش مصنوعی در انگیزهنامه را بیشتر دانشگاهها فقط برای ایدهیابی یا غلطگیری میپذیرند؛ TUM برای همهی مدارک و کمبریج برای PS و CV تکمیلی ممنوعش کردهاند.
سؤال «میشود انگیزهنامه را با ChatGPT نوشت؟» دیگر جواب کلی ندارد. هر دانشگاه قانون خودش را نوشته و برخی از شما میخواهند در فرم اپلای تأیید یا اعلام کنید چه کردهاید. در این مقاله قانون رسمی ۱۰ دانشگاه و UCAS را در بریتانیا، آلمان، فنلاند، کانادا و آمریکا کنار هم گذاشتهایم؛ همه را در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ (۱۷ نوامبر ۲۰۲۶) از صفحههای خود آنها خواندهایم. خود نوشتن متن را در راهنمای کامل نوشتن انگیزهنامه و SOP توضیح دادهایم؛ قانون کرنل و میشیگان هم همانجا آمده است.
یک قانون آمریکایی هم در این فهرست هست. از ۱۱ دی ۱۴۰۴ (۱ ژانویهی ۲۰۲۶) و بر اساس اعلامیهی ریاستجمهوری شمارهی ۱۰۹۹۸، ورود اتباع ایران به آمریکا، از جمله با ویزای دانشجویی F و J، معلق است. بخش آمریکا برای دوتابعیتیهایی است که با گذرنامهی کشوری غیرمشمول اقدام میکنند، یا برای زمانی که قانون تغییر کند.
سه دسته قانون: ممنوع، کمک محدود، مجاز با اعلام
قانونها را میشود در سه دسته گذاشت. دستهی اول استفاده را برای برخی یا همهی مدارک ممنوع کرده، یا نوشتن متن با آن را تقلب میداند بیآنکه کمک محدودی را مجاز کند. دستهی دوم کمکهای محدودی مثل غلطگیری، ایدهیابی یا پیشنهاد ساختار را میپذیرد، اما نوشتن متن با ابزار را ممنوع، تقلب یا پرخطر میداند. دستهی سوم استفاده را به شرط اعلام شفاف قبول میکند. یک دانشگاه ممکن است برای مدارک مختلف در دستههای مختلف باشد؛ کمبریج برای Personal Statement سختگیر است و برای پروپوزال پژوهشی نه.
قانون دانشگاهها، یکییکی
بریتانیا: کمبریج، آکسفورد، ادینبرو، امپریال و کاردیف
- کمبریج (تحصیلات تکمیلی): هوش مصنوعی نباید در نوشتن Personal Statement و CV به کار برود و این ممنوعیت شامل کمک گرفتن برای انگلیسی هم میشود. اگر ابزار ادعای نادرستی دربارهی دستاوردهای شما بسازد، مثل هر تقلب دیگری در درخواست با آن برخورد میشود. استفادهی مناسب برای آماده کردن پروپوزال پژوهشی مجاز است و محتوای تولیدشده باید ذکر شود. در مصاحبه هم انتظار داشته باشید از شما بخواهند تأیید کنید از هوش مصنوعی استفاده نمیکنید.
- کمبریج (کارشناسی): میتوانید برای ایده گرفتن یا کمک در تحقیق از ابزار استفاده کنید، اما ادعای ساختگی دربارهی دستاوردهایتان تقلب حساب میشود. استفاده در مصاحبه ممنوع است و مصاحبهکنندهها بهصورت تصادفی آن را بررسی میکنند.
- آکسفورد (تحصیلات تکمیلی): قالببندی، بررسی املا و گرامر و تحقیق اولیه برای شناختن یک حوزه یا پیدا کردن منابع مجاز است، به شرط اینکه فکر و نوشتن مال خودتان باشد. اگر برای تحقیق اولیه از آن کمک گرفتید، باید در یک پانویس بگویید چطور. ساختن ایده یا استدلال، نوشتن متن، ارائهی متن ماشینی به نام خودتان، ترجمهی مدارک به انگلیسی با هوش مصنوعی و ساختن تجربه یا مقالهی جعلی ممنوع است. پیامد آن میتواند پس گرفتن پذیرش، فسخ قرارداد پیش از ثبتنام یا پیگرد انضباطی پس از ثبتنام باشد.
- ادینبرو (تحصیلات تکمیلی): در صفحهای که ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ (۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶) منتشر شده، نوشتن Personal Statement با برنامههایی مثل ChatGPT را در کنار کپی کردن متن یا نوشتن آن توسط شخص دیگر، از مصداقهای احتمالی تقلب آورده و دربارهی کمک محدود مثل غلطگیری چیزی نگفته است. اگر اطلاعات را نادرست بدانند، درخواست رد یا پذیرش پس گرفته میشود.
- امپریال (فقط دانشکدهی کسبوکار): در یادداشتی از ۱۲ آذر ۱۴۰۴ (۳ دسامبر ۲۰۲۵) گرفتن نکته برای ساختار، غلطگیری و ایدهیابی برای فکر کردن دربارهی تجربهها را مجاز دانسته، اما گفته ایده، تأمل و لحن باید مال خودتان باشد. خواندن از روی متن آماده یا کمک گرفتن از هوش مصنوعی در مصاحبهی ویدیویی هم مجاز نیست.
- کاردیف: ایدهیابی و بازخوانی Personal Statement و CV مجاز است، اما دربارهی ساختن کل متن با ابزار هشدار میدهد. استفادهی جدی از هوش مصنوعی که تشخیص داده شود برای بررسی علامت میخورد و برای دانشجوی بینالمللی ممکن است به صادر نشدن CAS برسد.
جزئیات بیشتر طول متن و سؤالهای دانشگاههای بریتانیا را در راهنمای Personal Statement ارشد انگلیس آوردهایم.
UCAS برای کارشناسی بریتانیا
UCAS میگوید ساختن تمام یا بخش بزرگی از Personal Statement با ابزاری مثل ChatGPT و ارائهی آن به نام خودتان ممکن است تقلب حساب شود. پیشنهادش این است که از ابزار برای طوفان فکری، پیشنهاد ساختار و بررسی خوانایی پیشنویس خودتان استفاده کنید، نه برای متن نهایی. در فرم UCAS هم اعلام میکنید متن از منبع دیگری، از جمله نرمافزار هوش مصنوعی، کپی یا تهیه نشده است.
آلمان و فنلاند: TUM و آلتو
دانشگاه فنی مونیخ (TUM) صریحترین قانون این فهرست را دارد: استفاده از ابزارهایی مثل ChatGPT برای ساختن مدارک اپلای مجاز نیست. TUM میگوید همهی مدارکی را که خودتان نوشتهاید از نظر سرقت ادبی و استفاده از هوش مصنوعی بررسی میکند و اگر استفاده تشخیص داده شود، به دلیل فریب از فرایند حذف میشوید. اگر برای آلمان مینویسید، راهنمای نوشتن انگیزهنامه برای آلمان را هم ببینید.
در فنلاند، پرسشنامهی انگیزشی ارشد Electronics and Nanotechnology دانشگاه آلتو برای ورودی ۲۰۲۷ یک بخش «اعلام استفاده از هوش مصنوعی» دارد. باید در حداکثر ۲۰۰ کاراکتر بنویسید در کدام بخشها و برای چه کاری از ابزار استفاده کردهاید؛ مثلاً متن، غلطگیری، ترجمه یا گرامر. یعنی این برنامه بهجای ممنوع کردن، اعلام استفاده را میخواهد؛ هرچند در خود فرم نگفته چه استفادهای پذیرفته میشود.
کانادا: UBC و ساسکاچوان
- UBC: Personal Statement و پروپوزال باید بیان اصیل خود متقاضی باشد و برنامه ممکن است از شما بخواهد همین ایدهها را نوشتاری و شفاهی توضیح دهید. هر متنی که هوش مصنوعی مولد تولید کرده و در پرونده آمده باید ذکر شود و روش استفاده شفاف باشد.
- ساسکاچوان: برای برنامههای میانرشتهای (InterD)، استفاده توصیه نمیشود. اگر آموزش استفادهی مسئولانه دیدهاید و استاد احتمالی اجازه داده، از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱ سپتامبر ۲۰۲۶) باید در جدول افشای دانشگاه علامت بزنید برای ایدهپردازی، ساختار، ویرایش، ترجمه یا انجام کار بوده و نام ابزار و میزان استفاده را بنویسید. استفاده نکردن هم در همین جدول علامت زده میشود.
متن کاملتر این دو قانون و اثرشان روی Statement of Intent را در راهنمای Statement of Intent کانادا آوردهایم.
آمریکا: لیهای
لیهای سه کار را مجاز میداند: تحقیق دربارهی روند اپلای، بررسی املا و گرامر، و چک کردن ترجمهی کلمه یا عبارت کوتاه. تولید محتوا، جایگزین کردن صدای شخصی شما و ترجمهی کل متن یا بخشهای بزرگ آن از زبان دیگر به انگلیسی ممنوع است. لیهای این را به کمک گرفتن از آدمها تشبیه میکند: از یک منتور میشود خواست متن را بخواند یا بازخورد بدهد، ولی نه اینکه آن را بنویسد.
رزومه و پروپوزال: قانون همیشه مثل انگیزهنامه نیست
- CV: کمبریج تکمیلی آن را مثل Personal Statement ممنوع کرده است. کاردیف کمک برای ساختن CV و بازخوانی آن را مجاز میداند ولی دربارهی ساختن کل آن با ابزار هشدار میدهد و میگوید هر اطلاعات نادرست یا گمراهکننده درخواست را بیاعتبار میکند. آکسفورد ساختن تجربه، مدرک یا مقالهی جعلی با هوش مصنوعی را صریحاً ممنوع کرده است.
- پروپوزال پژوهشی: کمبریج استفادهی مناسب را با ذکر آن مجاز میداند. کاردیف میگوید هر استفاده باید پیش از ارسال با استاد راهنمای احتمالی هماهنگ شود و محتوای تولیدشده ذکر شود. آکسفورد ساختن ایدههای پروپوزال با هوش مصنوعی را ممنوع، ولی تحقیق اولیه با اعلام در پانویس را مجاز میداند.
قاعدهی کلی: ایدهی پژوهش و استدلالش باید از خودتان باشد. نوشتن پروپوزال را در راهنمای نوشتن پروپوزال و طرح پژوهشی توضیح دادهایم.
در فرم اپلای چه چیزی را تأیید میکنید؟
بسیاری از متقاضیان این بخش را بدون خواندن تیک میزنند، در حالی که امضای شماست:
- UBC: تأیید میکنید اطلاعات پاسخهای نوشتاری درست است و ایدههای آن مال خودتان است.
- لیهای: تأیید میکنید تنها نویسندهی همهی مدارک هستید و با ارسال درخواست میپذیرید که قانون استفادهی اخلاقی را رعایت کردهاید. اظهار نادرست میتواند به لغو پذیرش برسد.
- UCAS: اعلام میکنید متن از منبع دیگری، از جمله هوش مصنوعی، کپی یا تهیه نشده است.
- ساسکاچوان و آلتو: بهجای تأیید کلی، جدول یا فرم مشخصی برای اعلام دارند.
- کمبریج: در مصاحبه ممکن است شفاهی از شما بخواهند تأیید کنید از هوش مصنوعی استفاده نمیکنید.
اگر برنامهای قانون جداگانه ندارد، متن اعلامیهی پایان فرم را دقیق بخوانید و فقط چیزی را تأیید کنید که درست است.
دانشگاهها چطور استفاده از هوش مصنوعی را تشخیص میدهند؟
هیچکدام از صفحههای پذیرشی که خواندیم نام نرمافزار مشخصی را نیاوردهاند. آنچه رسماً گفتهاند این است:
- TUM مدارک را از نظر سرقت ادبی و استفاده از هوش مصنوعی بررسی میکند.
- دانشکدهی کسبوکار امپریال میگوید روشهای تازهای برای تشخیص محتوای ماشینی به کار گرفته است.
- تیم راستیآزمایی UCAS شباهت Personal Statementها را بررسی میکند و اگر شباهتی پیدا شود ممکن است به دانشگاهها خبر بدهد.
- کاردیف میگوید استفاده از ابزار ممکن است احتمال علامت خوردن متن در ابزارهای تشخیص سرقت ادبی را بالا ببرد.
- آکسفورد میگوید مصاحبهکننده ممکن است جزئیات مدارک شما را بپرسد و اگر متن فکر واقعی شما نباشد، معلوم میشود. مصاحبهکنندههای کارشناسی کمبریج هم بهصورت تصادفی بررسی میکنند که از هوش مصنوعی استفاده نشود.
یک پروندهی واقعی نشان میدهد این بررسی در عمل چطور است. در رأی دادگاه اداری مونیخ (VG München) در ۷ آذر ۱۴۰۲ (۲۸ نوامبر ۲۰۲۳)، پروندهی M 3 E 23.4371، نرمافزار ۴۵ درصد اسهی (essay) ارشد یک متقاضی TUM را با احتمال بسیار زیاد ماشینی دانسته بود. TUM این نتیجه را فقط نشانه گرفت و دو ارزیاب باتجربه متن را با اسههای دیگر متقاضیان و با اسهی خود او در سال قبل مقایسه کردند. دادگاه درخواست فوری متقاضی برای پذیرش موقت را رد کرد و تصمیم TUM سر جایش ماند.
محدودیت این ابزارها را هم بدانید. دانشگاه واترلو در سپتامبر ۲۰۲۵ تشخیص هوش مصنوعی Turnitin را برای کارهای درسی کنار گذاشت. دلیلش را اینطور گفت: پژوهشها این ابزارها را غیرقابلاعتماد و نسبت به نویسندگانی که زبان اولشان انگلیسی نیست سوگیر نشان دادهاند، و در آزمون داخلی دانشگاه متن نوشتهی انسان ۱۰۰ درصد ماشینی تشخیص داده شده است. این حرف دربارهی کار درسی است، نه پذیرش. ولی برای متقاضی ایرانی دو نتیجه دارد: متن خیلی صیقلی و بیشخصیت ممکن است شک برانگیزد، و بهترین دفاع شما پیشنویسهایی است که نشان میدهد متن را خودتان ساختهاید.
یک روش صادقانه و امن برای نوشتن
این روش با سختگیرانهترین قانونها هم جور است، چون هر قدمی که به ابزار مربوط است فقط وقتی انجام میشود که قانون همان برنامه اجازه داده باشد:
- قانون هر برنامه را جداگانه پیدا کنید: صفحهی پذیرش، راهنمای مدارک و متن اعلامیهی فرم. اگر قانونی نیافتید، از دپارتمان بپرسید.
- یادداشتها و فکرهای اولیه را خودتان بنویسید؛ به فارسی هم اشکالی ندارد. چرا این رشته، چه پروژهای، چه سؤالی و چرا این دانشگاه.
- پیشنویس انگلیسی را خودتان بنویسید، حتی اگر ساده باشد. ترجمهی کل متن فارسی با ابزار در آکسفورد و لیهای صریحاً ممنوع است.
- نسخهها را با تاریخ نگه دارید؛ تاریخچهی نسخههای Google Docs یا Word کافی است. اگر روزی بپرسند، همین نشان میدهد متن چطور ساخته شده است.
- فقط اگر قانون اجازه میدهد، از ابزار برای غلطگیری یا گرفتن بازخورد روی پیشنویس خودتان استفاده کنید. جملهای را که شبیه حرف زدن خودتان نیست بازنویسی کنید. برای Personal Statement و CV کمبریج تکمیلی و همهی مدارک TUM این قدم را حذف کنید.
- اگر استفاده را باید اعلام کنید، دقیق و کوتاه بنویسید.
- هر واقعیت متن را خودتان چک کنید و آماده باشید در مصاحبه هر جمله را توضیح دهید.
نمونهی ساختگی برای جایی که اعلام لازم یا مجاز است: "I used an AI grammar checker to correct spelling and punctuation in my final draft. All ideas, structure and wording are my own."
اگر پیشنویسی دارید و میخواهید بدانید کجایش مشکل دارد، اشتباهات رایج در نوشتن SOP را کنارش بگذارید.
سؤالهای رایج
میشود انگیزهنامه را با ChatGPT نوشت؟
در بیشتر دانشگاههایی که قانون دارند، نه. آکسفورد و لیهای نوشتن متن با ابزار را مجاز نمیدانند و UCAS و ادینبرو آن را ممکن است تقلب بدانند. کمک محدود مثل غلطگیری در برخی جاها مجاز است.
استفاده از Grammarly برای انگیزهنامه مجاز است؟
در آکسفورد و لیهای بررسی املا و گرامر مجاز است و UCAS هم Grammarly را برای غلطگیری پیشنویس معرفی کرده است. اما کمبریج تکمیلی حتی کمک گرفتن برای انگلیسی Personal Statement و CV را ممنوع کرده است.
میشود متن فارسی را با هوش مصنوعی به انگلیسی ترجمه کرد؟
آکسفورد ترجمهی مدارک به انگلیسی با هوش مصنوعی را ممنوع کرده و لیهای ترجمهی کل متن یا بخشهای بزرگ آن را مجاز نمیداند. یادداشت فارسی اشکالی ندارد، اما متن انگلیسی را خودتان بنویسید.
دانشگاهها از AI detector استفاده میکنند؟
TUM میگوید مدارک را از نظر استفاده از هوش مصنوعی بررسی میکند و دانشکدهی کسبوکار امپریال از روشهای تازهی تشخیص حرف زده است. هیچکدام نام ابزار را نگفتهاند و در پروندهی TUM نتیجهی نرمافزار فقط نشانه بود و ارزیابها تصمیم گرفتند.
اگر دانشگاهی قانون مشخصی نداشت چه کنم؟
متن اعلامیهی فرم را بخوانید و از دپارتمان بپرسید. امنترین فرض این است که ایده و متن باید از خودتان باشد.
برای رزومه میتوانم از هوش مصنوعی کمک بگیرم؟
بستگی به دانشگاه دارد. کمبریج تکمیلی آن را ممنوع کرده و کاردیف کمک و بازخوانی را با احتیاط مجاز میداند. در هر حال هر چیزی که در CV است باید واقعی باشد.
اگر نمیدانید برای برنامههای انتخابیتان کدام قانون صدق میکند یا پیشنویستان آمادهی ارسال است یا نه، شرایطتان را در ارزیابی رایگان بفرستید. نگارش انگیزهنامه و رزومه هم بخشی از دورههای مسیر مهاجرت است. سؤالهای کوتاه را در تلگرام مسیر مهاجرت بپرسید.
منابع
- Using AI in your application (Postgraduate) – University of Cambridge: https://www.postgraduate.study.cam.ac.uk/apply/how/ai-postgraduate-applications
- AI and undergraduate applications – University of Cambridge: https://www.undergraduate.study.cam.ac.uk/apply/ai-and-undergraduate-applications
- Using Artificial Intelligence in your graduate application – University of Oxford: https://www.ox.ac.uk/admissions/graduate/application-guide/starting-your-application/using-artificial-intelligence-in-your-graduate-application
- Submitting a complete and accurate application – University of Edinburgh: https://study.ed.ac.uk/postgraduate/applying/complete-accurate-application
- AI in admissions: how to use it responsibly in your application – Imperial Business School: https://www.imperial.ac.uk/business-school/blogs/admissions/ai-admissions-how-use-it-responsibly-your-application/
- Use of Artificial Intelligence (AI) in the Admissions Process – Cardiff University: https://www.cardiff.ac.uk/documents/2985525-use-of-artificial-intelligence-ai-in-the-admissions-process
- A guide to using AI and ChatGPT with your personal statement – UCAS: https://www.ucas.com/applying/applying-to-university/writing-your-personal-statement/a-guide-to-using-ai-and-chatgpt-with-your-personal-statement
- TUM style guide for application documents – Technical University of Munich: https://www.tum.de/en/studies/application/application-info-portal/document-requirements/tum-style-guide
- Motivation Questionnaire 2027, Master's Programme in Electronics and Nanotechnology – Aalto University: https://www.aalto.fi/sites/default/files/2026-08/Elenano_MotivationQuestionnaire2027.docx
- Graduate Education and Generative AI – UBC Graduate and Postdoctoral Studies: https://www.grad.ubc.ca/current-students/student-responsibilities/use-generative-ai
- Transparent Reporting of Use or Non-Use of GenAI in InterD Program Applications – University of Saskatchewan: https://grad.usask.ca/documents/genai-disclosure-interd-application-effective-01sept2026.pdf
- Statement on AI Use in Graduate Program Applications – Lehigh University: https://www2.lehigh.edu/admissions/ai-use-in-graduate-program-applications
- VG München, Beschluss v. 28.11.2023 – M 3 E 23.4371 – Bayern.Recht: https://www.gesetze-bayern.de/Content/Pdf/Y-300-Z-BECKRS-B-2023-N-42327?all=False
- Discontinuing use of AI detection functionality in Turnitin: September 2025 – University of Waterloo: https://uwaterloo.ca/educational-technology-hub/news/discontinuing-use-ai-detection-functionality-turnitin
- Proclamation 10998, Federal Register (19 Dec 2025): https://www.govinfo.gov/content/pkg/FR-2025-12-19/pdf/2025-23570.pdf