هزینه‌ی اپلای در ۱۴۰۵ را نمی‌شود با یک عدد ثابت گفت، چون بیشتر آن به ارز خارجی پرداخت می‌شود و نرخ ارز تقریباً هر روز تغییر می‌کند. اما می‌شود اقلامش را دقیق شمرد: آزمون زبان (که حالا برای ساکنان ایران معمولاً یعنی سفر به کشوری دیگر)، ترجمه و تأیید مدارک، هزینه‌ی درخواست هر دانشگاه، هزینه‌ی ویزا و بیمه، و بلیت. در این مقاله هر قلم را با واحد پول رسمی خودش و تاریخ بررسی آورده‌ایم تا خودتان با نرخ روز حساب کنید.
همه‌ی اعداد این مطلب در ۲ آبان ۱۴۰۵ (۲۴ اکتبر ۲۰۲۶) از صفحه‌های رسمی بررسی شده‌اند. معادل تومانی نمی‌دهیم، چون تا این مقاله را بخوانید ممکن است عوض شده باشد. پیش از هر پرداخت، صفحه‌ی رسمی همان مورد را دوباره ببینید.
چرا بودجه‌ی اپلای را باید به ارز نوشت
بیشتر کسانی که بودجه‌ی اپلای را دست‌کم می‌گیرند، آن را یک‌بار به تومان حساب کرده‌اند و چند ماه بعد با عددی دیگر روبه‌رو شده‌اند. پیشنهاد ما ساده است:
- هر قلم را با ارز اصلی‌اش بنویسید: پوند، یورو، دلار کانادا، کرون سوئد و غیره.
- یک ستون جدا برای «نرخ روز پرداخت» بگذارید و فقط وقتی پرداخت انجام شد، پرش کنید.
- حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد به کل بودجه اضافه کنید برای اقلامی که پیش‌بینی نکرده‌اید؛ مثلاً ارسال دوباره‌ی یک مدرک یا یک اپلیکیشن اضافه.
درباره‌ی راه‌های قانونی تهیه‌ی ارز برای دانشجو، مقاله‌ی ارز دانشجویی در همین سایت را بخوانید.
۱. آزمون زبان: بزرگ‌ترین تغییر ۱۴۰۵
در سال‌های قبل، آزمون زبان یک هزینه‌ی مشخص در داخل کشور بود. در ۲۰۲۶ وضعیت فرق کرده است:
- آیلتس: به اعلام IDP، آخرین آزمون آیلتس در ایران ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ (۳۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) برگزار شد. نتیجه‌های قبلی همچنان معتبرند.
- تافل و GRE: طبق اطلاعیه‌ی ETS، این آزمون‌ها در ایران متوقف شده‌اند و ETS ثبت‌نام و پرداخت کسانی را که به‌طور معمول ساکن ایران هستند، حتی برای مرکز آزمون خارج از کشور، پردازش نمی‌کند. نسخه‌ی خانگی هم برای این افراد در دسترس نیست.
- دولینگو: از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱ سپتامبر ۲۰۲۶) برای کسانی که در ایران آزمون می‌دهند یا با مدرک هویتی ایرانی ثبت‌نام می‌کنند، در دسترس نیست.
- آزمون‌های Pearson VUE (اطلاعیه نام آزمون‌ها را جدا نیاورده؛ وضعیت PTE را هم از خود Pearson بپرسید): از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ (۸ سپتامبر ۲۰۲۶) برای ساکنان ایران نوبت ثبت نمی‌شود و از دارندگان مدرک هویتی ایرانی، مدرک اقامت در کشوری غیرمشمول تحریم خواسته می‌شود.
پس در بودجه‌ی آزمون زبان، این اقلام را جدا بنویسید:
- هزینه‌ی خود آزمون: در هر کشور فرق می‌کند و به ارز همان کشور اعلام می‌شود. قیمت را فقط از سایت رسمی برگزارکننده یا مرکز آزمون بگیرید.
- سفر: بلیت، اقامت چندشبه و هزینه‌ی رفت‌وآمد. اگر اولین بار نمره‌ی لازم را نگیرید، ممکن است سفر دوم هم لازم شود.
- ارسال نمره: بعضی آزمون‌ها تعدادی گزارش رایگان دارند و گزارش‌های بعدی پولی است.
قبل از رزرو بلیت، از مرکز آزمون به‌صورت رسمی بپرسید چه مدرک هویتی و چه روش پرداختی را قبول می‌کند، و فرم‌ها را صادقانه پر کنید. بعضی دانشگاه‌ها هم آزمون‌های دیگری را پذیرفته‌اند؛ مثلاً دانشگاه بریتیش کلمبیا در کانادا آزمون Oxford ELLT را به‌عنوان گزینه‌ی موقت برای متقاضیان ایرانیِ ساکن ایران قبول می‌کند. طبق صفحه‌ی رسمی این آزمون در اکتبر ۲۰۲۶، هزینه‌ی نسخه‌ی آنلاین آن ۱۲۰ پوند است. جزئیات این گزینه‌ها را در مقاله‌ی اپلای بدون آیلتس از ایران در همین سایت آورده‌ایم.
۲. ترجمه، تأیید و ارزیابی مدارک
این بخش به ریال پرداخت می‌شود، اما سهمش در کل بودجه کم نیست:
- ترجمه‌ی رسمی: هزینه‌ی هر سند طبق نرخ‌نامه‌ای است که هر سال برای دارالترجمه‌های رسمی ابلاغ می‌شود. از دارالترجمه بخواهید فاکتور را بر اساس همان نرخ‌نامه بدهد. هزینه‌ی هر نسخه‌ی اضافه و مهر تأییدها جدا حساب می‌شود.
- تأییدیه‌ی تحصیلی: برای مدارک دانشگاهی، دریافت تأییدیه از سامانه‌ی وزارتخانه‌ی مربوط و، اگر لازم باشد، آزادسازی مدرک هزینه دارد. اگر در دوره‌ی روزانه درس خوانده‌اید، تعهد خدمت هم می‌تواند هزینه‌ی قابل‌توجهی بسازد. وضعیت خودتان را زود در سامانه‌ی رسمی بررسی کنید.
- تأیید دادگستری و وزارت امور خارجه: کشورهایی که این تأییدها را می‌خواهند، برای هر سند هزینه‌ی جداگانه دارند. روال نوبت و پرداخت را از دارالترجمه‌ی رسمی یا مرجع رسمی وزارت امور خارجه بپرسید.
- ارزیابی مدرک در کشور مقصد: مثلاً بیشتر دانشگاه‌های آلمانی که با uni-assist کار می‌کنند، برای هر درخواست هزینه می‌گیرند (در بخش بعد آمده است). بعضی کشورها و دانشگاه‌ها هم ارزیابی جداگانه می‌خواهند.
ترتیب درست ترجمه و تأییدها را در مقاله‌ی ترجمه‌ی مدارک در همین سایت توضیح داده‌ایم. یک نکته‌ی صرفه‌جویی: قبل از ترجمه، فهرست مدارک لازم همه‌ی دانشگاه‌هایتان را کنار هم بگذارید و تعداد نسخه‌ها را یک‌جا سفارش دهید.
۳. اپلیکیشن‌فی: هزینه‌ی هر دانشگاه
هزینه‌ی درخواست از کشوری به کشور دیگر و حتی بین برنامه‌های یک دانشگاه فرق می‌کند. چند نمونه‌ی رسمی که در اکتبر ۲۰۲۶ بررسی کرده‌ایم:
- انگلستان، کارشناسی: هزینه‌ی UCAS برای چرخه‌ی ورود ۲۰۲۷، ۳۴٫۵۰ پوند است و تا پنج انتخاب را پوشش می‌دهد. در ارشد، بسیاری از دانشگاه‌ها مستقیم درخواست می‌گیرند و بعضی هزینه ندارند. صفحه‌ی همان برنامه را ببینید.
- سوئد: متقاضیان غیراروپایی در universityadmissions.se برای هر نیم‌سال ۹۰۰ کرون سوئد می‌پردازند، فارغ از تعداد برنامه‌ها. تا هزینه پرداخت نشود، درخواست بررسی نمی‌شود.
- آلمان: در دانشگاه‌هایی که از uni-assist استفاده می‌کنند، هزینه برای انتخاب اول ۷۵ یورو و برای هر انتخاب بعدی در همان نیم‌سال ۳۰ یورو است. بسیاری از دانشگاه‌های آلمان هم درخواست مستقیم و بدون هزینه دارند.
- کانادا: هزینه‌ی هر دانشگاه جداست. برای نمونه، دانشگاه بریتیش کلمبیا برای متقاضیان بین‌المللی تحصیلات تکمیلی ۱۶۸٫۲۵ دلار کانادا می‌گیرد.
- هلند و ایتالیا: ثبت در Studielink یا Universitaly هزینه ندارد، اما بعضی دانشگاه‌ها هزینه‌ی درخواست جداگانه دارند.
مشکل اصلی بسیاری از ما مبلغ نیست، روش پرداخت است. از ایران معمولاً نمی‌شود با کارت بین‌المللی پرداخت کرد. فقط از روش‌هایی استفاده کنید که خود دانشگاه رسماً اعلام کرده و برای شما قانونی است، و اگر مشکلی دارید، قبل از ددلاین با دفتر پذیرش مکاتبه کنید و بپرسید آیا روش دیگری یا معافیتی وجود دارد. از هر راهی که شرایط دانشگاه یا مقررات تحریم را نقض کند، دوری کنید.
برای کم کردن این هزینه، فهرست دانشگاه‌ها را واقع‌بینانه انتخاب کنید. روش ما در مقاله‌ی اکسل دانشگاه‌ها در همین سایت آمده است.
۴. ویزا، بیمه و ثبت بیومتریک
بعد از پذیرش، سراغ هزینه‌های ویزا می‌رسیم. چند نمونه‌ی رسمی در اکتبر ۲۰۲۶:
- ویزای تحصیلی انگلستان: هزینه‌ی درخواست از خارج انگلستان ۵۵۸ پوند است. سرچارج سلامت (IHS) هم برای دانشجو سالی ۷۷۶ پوند است و یک‌جا برای کل مدت ویزا پرداخت می‌شود؛ مثلاً برای ویزای دوساله ۱٬۵۵۲ پوند.
- اجازه‌ی تحصیل کانادا: هزینه‌ی درخواست ۱۵۰ دلار کانادا و هزینه‌ی بیومتریک ۸۵ دلار کانادا برای هر نفر است. بیشتر متقاضیان کارشناسی به نامه‌ی تأیید استانی (PAL) هم نیاز دارند، اما از ۱۱ دی ۱۴۰۴ (۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) دانشجویان ارشد و دکترای مؤسسه‌های دولتی به آن نیاز ندارند.
- ویزای ملی آلمان (ویزای D): ۷۵ یورو. در بعضی موارد، مثل برخی بورسیه‌ها، معافیت وجود دارد.
- ویزای شینگن (کوتاه‌مدت): ۹۰ یورو؛ مثلاً اگر برای مصاحبه یا آزمون به اروپا می‌روید.
هزینه‌ی پنهان این بخش، سفر برای ثبت بیومتریک یا مصاحبه است. بعضی کشورها در ایران مرکز درخواست ویزا ندارند و باید به مرکزی در کشور دیگر بروید. محل مرکز را فقط از سایت رسمی سفارت یا اداره‌ی مهاجرت همان کشور بگیرید و قبل از خرید بلیت، نوبت را قطعی کنید. اگر بتوانید سفر آزمون زبان و سفر بیومتریک را با هم برنامه‌ریزی کنید، بخشی از هزینه کم می‌شود؛ البته فقط وقتی زمان‌بندی اپلای اجازه بدهد.
یادتان باشد که تمکن مالی جزو هزینه‌ی اپلای نیست، اما باید از قبل آماده باشد. مبالغ لازم را در مقاله‌ی تمکن مالی در همین سایت آورده‌ایم.
۵. بلیت و هزینه‌های خروج
- بلیت: قیمتش به فصل، مسیر و زمان خرید بستگی دارد. بلیت را بعد از صدور ویزا بخرید، مگر اینکه سفارت صراحتاً رزرو بلیت بخواهد.
- گذرنامه و عوارض خروج: هزینه‌ی گذرنامه و عوارض خروج از کشور هر سال تعیین می‌شود. مبلغ روز را از مرجع رسمی بپرسید.
- وضعیت نظام وظیفه: اگر آقا هستید، پیش از هر هزینه‌ی بزرگی وضعیت خروجتان را مطمئن کنید. مقاله‌ی نظام وظیفه و خروج از کشور در همین سایت به این موضوع پرداخته است.
- ماه اول در مقصد: ودیعه‌ی خانه، رفت‌وآمد و خریدهای اول. این‌ها را در بودجه‌ی اپلای نیاورید، اما فراموششان هم نکنید.
یک نمونه‌ی فهرست بودجه
به‌جای عدد کلی، فهرستی مثل این بسازید و هر خط را با ارز خودش پر کنید:
- آزمون زبان: هزینه‌ی آزمون + سفر + اقامت + ارسال نمره.
- مدارک: ترجمه‌ی رسمی + تأییدیه‌ها + ارزیابی مدرک.
- اپلیکیشن‌فی: تعداد دانشگاه‌ها ضرب در هزینه‌ی هرکدام.
- پیش‌پرداخت شهریه، اگر دانشگاه بخواهد.
- ویزا: هزینه‌ی درخواست + بیمه یا سرچارج + بیومتریک + سفر برای بیومتریک.
- بلیت و هزینه‌های خروج.
- ذخیره‌ی پیش‌بینی‌نشده: ۱۵ تا ۲۰ درصد.
چند راه قانونی برای کم کردن هزینه
- فقط برای برنامه‌هایی اپلای کنید که شرایطشان را واقعاً دارید.
- دنبال دانشگاه‌هایی باشید که اپلیکیشن‌فی ندارند یا معافیت می‌دهند، و این را از صفحه‌ی رسمی برنامه ببینید.
- قبل از ترجمه، فهرست مدارک همه‌ی دانشگاه‌ها را یکی کنید.
- اگر نمره‌ی زبان معتبری از قبل دارید، تاریخ انقضایش را با زمان اپلای و ویزا مقایسه کنید.
- کشورهایی با شهریه‌ی کم یا بدون شهریه را هم در نظر بگیرید.
این ارقام را فقط به‌عنوان نقطه‌ی شروع ببینید. اگر می‌خواهید بودجه‌ی اپلای را برای کشورهای مختلف کنار هم بگذارید، دوره‌ی پلن B مسیر مهاجرت همین برنامه‌ریزی را قدم‌به‌قدم انجام می‌دهد. برای شروع، می‌توانید فرم ارزیابی رایگان را پر کنید یا مشاوره‌ی تلفنی بگیرید. خبرهای تازه‌ی هزینه‌ها و آزمون‌ها را هم در کانال تلگرام مسیر مهاجرت می‌گذاریم.
منابع
- TOEFL and GRE testing update for Iran – ETS: https://www.ets.org/iran-testing-update.html
- IELTS announcement for Iran – IDP: https://ielts.idp.com/iran/about/ielts-announcement
- Suspension of exam services for select test-takers – Pearson VUE: https://www.pearsonvue.com/us/en/iran-update.html
- English language test ban in Iran (Duolingo) – Times Higher Education: https://www.timeshighereducation.com/news/english-language-test-ban-iran-unfair-and-counterproductive
- English language proficiency requirements – UBC Graduate Studies: https://www.grad.ubc.ca/node/12547
- Oxford ELLT – Oxford International Digital Institute: https://oxfordellt.com/ellt
- What is the application fee for the 2027 cycle? – UCAS: https://www.ucas.com/faqs/what-is-the-application-fee-for-the-2027-cycle
- Paying your application fee (non-EU/EEA) – University Admissions in Sweden: https://universityadmissions.se/en/apply-to-masters/pay-your-application-fee-non-eueea-masters/
- Application via uni-assist – University of Koblenz: https://www.uni-koblenz.de/en/international-relations-office/incomings/degree-seeking-students/apply-now/application-via-uni-assist
- Online application fee – UBC Graduate Studies: https://www.grad.ubc.ca/prospective-students/application-admission/online-application-fee
- Student visa – GOV.UK: https://www.gov.uk/student-visa
- Healthcare surcharge: how much you pay – GOV.UK: https://www.gov.uk/healthcare-immigration-application/how-much-pay
- Fee list – IRCC: https://ircc.canada.ca/english/information/fees/fees.asp
- Guide 5269: Applying for a study permit outside Canada – IRCC: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/services/application/application-forms-guides/guide-5269-applying-study-permit-outside-canada.html
- 2026 allocations under the international student cap (PAL) – IRCC: https://www.canada.ca/en/immigration-refugees-citizenship/news/notices/2026-provincial-territorial-allocations-under-international-student-cap.html
- Visabestimmungen allgemein – Auswärtiges Amt: https://www.auswaertiges-amt.de/de/service/visa-und-aufenthalt/visabestimmungen-allgemein