هلند برای دانشجوی بین‌المللی جذابیت‌های روشنی دارد: برنامه‌های انگلیسی‌زبان زیاد، دانشگاه‌های پژوهشی معتبر و ارشدهای فشرده‌ی یک‌ساله. در عوض، برای ما که از بیرون اتحادیه‌ی اروپا می‌آییم، شهریه بالاست و پیدا کردن خانه سخت. سیاست‌های دولت درباره‌ی دانشجوی بین‌المللی هم در چند سال اخیر چند بار عوض شده است.
ما اینجا درباره‌ی انواع دانشگاه، پیدا کردن برنامه، روند اپلای با Studielink، شهریه، هزینه‌ی زندگی و بورسیه‌ها حرف می‌زنیم. اجازه‌ی اقامت و تمکن مالی موضوع مقاله‌ی اجازه‌ی اقامت هلند در همین سایت است.
دو نوع دانشگاه در هلند
- دانشگاه‌های پژوهشی (WO): کارشناسی سه‌ساله و ارشد یک یا دوساله دارند. ارشدهای پژوهشی (Research Master) معمولاً دوساله‌اند و برای کسی که به دکترا فکر می‌کند گزینه‌ی بهتری هستند.
- دانشگاه‌های علوم کاربردی (HBO): کارشناسی معمولاً چهارساله و حرفه‌محور دارند و تعدادی ارشد کاربردی.
اگر کارشناسی را در یک دانشگاه علوم کاربردی خوانده باشید، بعضی ارشدهای پژوهشی از شما دوره‌ی پیش‌ارشد (Pre-master) می‌خواهند. مدرک ایرانی را هم خود دانشگاه ارزیابی می‌کند. پس شرایط ورود هر برنامه را جداگانه بخوانید.
پیدا کردن برنامه و خواندن شرایط ورود
پایگاه رسمی Study in NL، که قبلاً Study in Holland نام داشت، برنامه‌ها را بر اساس مقطع، رشته و زبان فیلتر می‌کند. بعد از پیدا کردن برنامه، سراغ صفحه‌ی «Entry requirements» بروید. در ارشدهای هلند معمولاً این‌ها بررسی می‌شود:
- هم‌خوانی دروس کارشناسی با برنامه. بعضی دانشکده‌ها فرم یا جدولی دارند که باید در آن بنویسید کدام درس‌هایتان کدام حوزه‌ی لازم را پوشش می‌دهد.
- حداقل معدل یا رتبه‌ی نسبی در کلاس.
- مدرک زبان انگلیسی با حداقل نمره‌ی کل و هر بخش.
- انگیزه‌نامه، توصیه‌نامه و گاهی نمونه‌ی نوشتار علمی.
بعضی ارشدها ظرفیت محدود دارند و متقاضی‌ها را رتبه‌بندی می‌کنند. در بعضی از این برنامه‌ها رتبه‌بندی ترکیبی از معدل کل، معدل دروس تخصصی و انگیزه‌نامه است. روش رتبه‌بندی را در صفحه‌ی همان برنامه بخوانید و اگر انگیزه‌نامه وزن جدی دارد، نوشتن آن را دست‌کم نگیرید. نکته‌های نوشتنش را در مقاله‌ی انگیزه‌نامه در همین سایت آورده‌ایم.
درباره‌ی آزمون زبان: در ۲۰۲۶ دسترسی ساکنان ایران به چند آزمون بین‌المللی محدود شده است. قبل از اپلای ببینید دانشگاه چه مدارکی را قبول می‌کند. جزئیات در مقاله‌ی آزمون‌های زبان در همین سایت آمده است.
Studielink و پورتال دانشگاه: روند اپلای
اپلای در هلند معمولاً دو لایه دارد:
- ثبت درخواست در Studielink: یک حساب کاربری می‌سازید و برنامه‌ی مورد نظر را اضافه می‌کنید. Studielink پورتال ملی ثبت‌نام است.
- پورتال خود دانشگاه: بعد از ثبت در Studielink، دانشگاه معمولاً ایمیلی با لینک پورتال خودش می‌فرستد. مدارک را آنجا بارگذاری می‌کنید و اگر لازم باشد، هزینه‌ی اپلای را می‌پردازید.
- تصمیم دانشگاه: پذیرش، پذیرش مشروط یا رد.
- تأیید و پرداخت: بعد از پذیرش، معمولاً باید حضورتان را تأیید کنید و شهریه یا پیش‌پرداخت آن را بپردازید. برای دانشجوی غیر اروپایی، دانشگاه معمولاً حامی (sponsor) درخواست اقامت است و ممکن است بخواهد مبلغ تمکن مالی را هم به حساب خودش واریز کنید. جزئیات این بخش در مقاله‌ی اجازه‌ی اقامت هلند آمده است.
ددلاین‌ها
- کارشناسی‌هایی که ظرفیت محدود (numerus fixus) دارند: ساعت ۲۳:۵۹ روز ۱۵ ژانویه، یعنی حدود ۲۵ دی.
- کارشناسی‌های بدون ظرفیت محدود: ددلاین ملی ۱ مه، یعنی ۱۱ اردیبهشت. اما دانشگاه‌ها برای متقاضیان غیر اروپایی اغلب ددلاین زودتری می‌گذارند.
- ارشد: ددلاین را هر دانشگاه تعیین می‌کند. برای غیر اروپایی‌ها معمولاً زودتر است و برای کسانی که می‌خواهند بورسیه بگیرند، از آن هم زودتر.
یک برنامه‌ی زمانی منطقی برای ورود شهریور: فهرست برنامه‌ها تا مهر سال قبل، آماده شدن مدارک تا آذر، اپلای در دی و بهمن، و بعد از پذیرش، پرداخت و شروع روند اقامت در بهار. به این ترتیب برای مسکن هم وقت کافی دارید.
شهریه برای دانشجوی غیر اروپایی
شهریه‌ی قانونی (statutory fee) برای سال ۲۰۲۶–۲۰۲۷، ۲٬۶۹۴ یورو است، اما فقط به شهروندان اتحادیه‌ی اروپا و چند کشور دیگر تعلق می‌گیرد. دانشجوی ایرانی شهریه‌ی مؤسسه‌ای (institutional fee) می‌دهد. طبق Study in NL، میانگین آن برای کارشناسی بین ۹ تا ۲۰ هزار یورو و برای ارشد بین ۱۲ تا ۳۰ هزار یورو در سال است. بعضی مؤسسه‌ها هم هزینه‌ی اپلای ۷۵ تا ۱۰۰ یورویی می‌گیرند که گاهی بعد از ثبت‌نام برگردانده می‌شود.
یک مثال: ارشد یک‌ساله با شهریه‌ی ۲۰ هزار یورو، به‌اضافه‌ی دوازده ماه هزینه‌ی زندگی با فرض ۱٬۲۰۰ یورو در ماه، می‌شود حدود ۳۴٬۴۰۰ یورو. ارشد دوساله با همین اعداد تقریباً دو برابر است. هزینه‌ی سفر، اجاره‌ی ماه اول، ودیعه‌ی خانه و وسایل اولیه را هم جدا اضافه کنید.
هزینه‌ی زندگی و مسکن
طبق Study in NL، هزینه‌ی ماهانه‌ی دانشجو به‌طور متوسط ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو است و یک اتاق معمولی بین ۴۵۰ تا ۱٬۰۰۰ یورو در ماه اجاره دارد. در آمستردام و اوترخت معمولاً در سقف این بازه هستید.
کمبود مسکن در شهرهای دانشجویی هلند جدی است. چند توصیه:
- به محض پذیرش، در سامانه‌ی مسکن دانشگاه یا شرکت‌های خوابگاهی طرف قرارداد آن ثبت‌نام کنید.
- قبل از دیدن قرارداد و احراز هویت صاحب‌خانه، پولی واریز نکنید. کلاهبرداری در آگهی‌های اجاره رایج است.
- ببینید آیا آدرس می‌تواند برای ثبت‌نام در شهرداری استفاده شود یا نه. بعضی اتاق‌ها این امکان را ندارند.
بورسیه‌ها
- NL Scholarship، که قبلاً Holland Scholarship نام داشت: ۵٬۰۰۰ یورو که در سال اول پرداخت می‌شود. برای شهروندان کشورهای خارج از منطقه‌ی اقتصادی اروپاست که در یک برنامه‌ی تمام‌وقت کارشناسی یا ارشد در مؤسسه‌های شرکت‌کننده پذیرفته شده‌اند و قبلاً مدرکی از هلند نگرفته‌اند. دور ۲۰۲۶–۲۰۲۷ از ۱۰ آبان ۱۴۰۴ (۱ نوامبر ۲۰۲۵) باز شد. برای ورود ۲۰۲۷–۲۰۲۸، زمان باز شدن دور و ددلاین هر مؤسسه را از همین صفحه و سایت دانشگاه دنبال کنید. فهرست مؤسسه‌ها و ددلاین‌ها هر سال عوض می‌شود. این بورسیه شهریه را کامل پوشش نمی‌دهد.
- بورسیه‌های خود دانشگاه‌ها: بیشتر دانشگاه‌ها بورسیه‌ی تخفیف شهریه یا بورسیه‌ی برتری برای دانشجوهای غیر اروپایی دارند. شرایط، تعداد و ددلاینشان متفاوت است و بعضی برنامه‌ها در سال‌های اخیر تعطیل یا محدود شده‌اند. اطلاعات هر سال را از صفحه‌ی رسمی همان سال بخوانید.
- دکترا: در هلند دکترا معمولاً یک موقعیت شغلی با قرارداد و حقوق است، نه پذیرش و بورسیه. دانشجوی دکترا مثل کارمند استخدام می‌شود. پس آگهی‌های «PhD vacancy» را دنبال کنید.
اصول کلی پر کردن فرم بورسیه را در مقاله‌ی اپلیکیشن و بورسیه در همین سایت توضیح داده‌ایم.
سیاست‌های جدید درباره‌ی دانشجوی بین‌المللی
از ۲۰۲۴ در هلند لایحه‌ای با عنوان «بین‌المللی‌سازی متوازن» در جریان است که تا مهر ۱۴۰۵ هنوز تصویب نشده است. دولت هلند در ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر ۲۰۲۶) اصلاحیه‌ای را برای نظرخواهی عمومی منتشر کرد. طبق آن، اصل بر تدریس به زبان هلندی است، مگر اینکه زبان دیگری ارزش افزوده داشته باشد، و خود مؤسسه‌ها می‌توانند با ظرفیت محدود، ورود دانشجوی بین‌المللی به برنامه‌های انگلیسی‌زبان را مدیریت کنند. دولت قصد دارد لایحه را تا پایان ۲۰۲۶ برای نظر شورای دولتی بفرستد. بعضی دانشگاه‌ها هم خودشان تغییراتی داده‌اند، مثلاً بخشی از یک برنامه‌ی کارشناسی را به هلندی برگردانده‌اند. نتیجه‌ی عملی برای شما: زبان تدریس، ظرفیت و ددلاین هر برنامه را هر سال دوباره چک کنید.
در بعضی رشته‌های فنی و پژوهشی هم به دلیل مقررات اتحادیه‌ی اروپا و قوانین امنیت دانش، متقاضیان بعضی کشورها از جمله ایران بررسی اضافه می‌شوند. به همه‌ی سؤال‌ها کامل و صادقانه جواب بدهید. جزئیات را در مقاله‌ی رشته‌های حساس در همین سایت بخوانید.
اشتباهات رایج
- اکتفا به ثبت در Studielink و غافل ماندن از ایمیل و پورتال دانشگاه.
- اپلای در ددلاین ملی ۱ مه، در حالی که دانشگاه برای غیر اروپایی‌ها ددلاین زودتری داشته است.
- حساب کردن شهریه‌ی قانونی ۲٬۶۹۴ یورویی برای خودتان.
- جدی نگرفتن جدول تطبیق دروس و انگیزه‌نامه در برنامه‌های رتبه‌بندی‌شده.
- شروع دیرهنگام جست‌وجوی خانه.
چک‌لیست
- برای هر برنامه شرایط ورود، ددلاین غیر اروپایی‌ها و ددلاین بورسیه را جداگانه نوشته‌ام.
- مدرک زبانی که می‌توانم بگیرم، در همه‌ی برنامه‌ها پذیرفته می‌شود.
- شهریه‌ی مؤسسه‌ای و هزینه‌ی زندگی کل دوره را حساب کرده‌ام.
- بعد از ثبت در Studielink، ایمیل‌های دانشگاه و پوشه‌ی اسپم را مرتب چک می‌کنم.
- برای مسکن، همان روز پذیرش اقدام می‌کنم.
شهریه‌ها، بورسیه‌ها و سیاست‌های پذیرش در هلند ممکن است هر سال تغییر کنند. پیش از هر تصمیم، صفحه‌ی رسمی دانشگاه و Study in NL را دوباره ببینید.
ما در دوره‌های مسیر مهاجرت، انتخاب برنامه‌های هلند، پر کردن فرم‌های تطبیق دروس و برنامه‌ریزی مالی را با نمونه‌های واقعی تمرین می‌کنیم. اگر سؤالی دارید، در کانال تلگرام مسیر مهاجرت همراهتان هستیم.
منابع
- Tuition fees – Study in NL (Nuffic): https://www.studyinnl.org/finances/tuition-fees
- NL Scholarship – Study in NL (Nuffic): https://www.studyinnl.org/finances/nl-scholarship
- Daily student expenses and cost of living in the Netherlands – Study in NL: https://www.studyinnl.org/finances/daily-student-expenses-and-cost-of-living-in-the-netherlands
- Make sure you are on time – Studielink: https://info.studielink.nl/en/how-to-use-studielink/make-sure-you-are-on-time
- Applying for a course at an institute of tertiary education – Government.nl: https://www.government.nl/topics/secondary-vocational-education-mbo-and-tertiary-higher-education/tertiary-higher-education/applying-for-a-course-at-an-institute-of-tertiary-education
- Kabinet: weloverwogen regie op internationaal talent (5 Oct 2026) – Rijksoverheid: https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/10/05/kabinet-weloverwogen-regie-op-internationaal-talent
- Internationalisation and the University of Twente: where do we stand? (Feb 2026): https://www.utwente.nl/en/news-events/corporate-announcements/2026/2/814919/internationalisation-and-the-university-of-twente-where-do-we-stand