سوئد از کشورهایی است که روند اقامت تحصیلی‌اش تقریباً کامل آنلاین است. درخواست را خودتان در سایت اداره‌ی مهاجرت سوئد (Migrationsverket) ثبت می‌کنید، هزینه را آنلاین می‌پردازید و بیشتر مکاتبه‌ها با ایمیل انجام می‌شود. اما برای متقاضیان ایرانی یک بخش هنوز حضوری است و دقیقاً همان بخش در سال ۲۰۲۶ گره خورده است: انگشت‌نگاری برای کارت اقامت.
در این مقاله فقط روند اقامت را توضیح می‌دهیم: شرط‌ها، مبلغ تمکن، بیمه، اقامت دانشجوی دکتری و وضعیت سفارت سوئد در تهران. انتخاب رشته، شهریه و بورسیه را در مقاله‌ی «تحصیل در سوئد» در همین سایت ببینید. آخر مقاله هم اشاره‌ی کوتاهی به دانمارک، نروژ و فنلاند داریم. اطلاعات این نوشته تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶) از منابع رسمی بررسی شده است.
چه کسی به اقامت تحصیلی نیاز دارد؟
اگر شهروند کشوری خارج از اتحادیه‌ی اروپا هستید و دوره‌ی تحصیلتان بیش از ۳ ماه است، باید پیش از سفر اقامت تحصیلی بگیرید. برای ما ایرانی‌ها یعنی تقریباً همه‌ی دوره‌های ارشد، کارشناسی و دکتری.
شرط‌های اصلی اقامت تحصیلی در مقطع ارشد و کارشناسی
طبق صفحه‌ی رسمی Migrationsverket، این شرط‌ها باید هم‌زمان برقرار باشند:
- پذیرش قطعی در یک برنامه‌ی تمام‌وقت. برای دانشجویانی که شهریه می‌دهند، پذیرش فقط وقتی «قطعی» حساب می‌شود که قسط اول شهریه پرداخت شده باشد. دانشگاه پرداخت را به Migrationsverket اعلام می‌کند. پس اول شهریه، بعد درخواست اقامت.
- تمکن مالی برای هزینه‌ی زندگی در کل مدتی که اقامت می‌خواهید.
- بیمه‌ی درمانی جامع، اگر دوره‌ی شما کمتر از یک سال است.
- پاسپورت معتبر. مدت اقامت هیچ‌وقت از اعتبار پاسپورت بیشتر نمی‌شود، پس اگر پاسپورتتان کمتر از دو سال اعتبار دارد، قبل از درخواست تمدیدش کنید.
تمکن مالی: عدد ۲۰۲۶
برای درخواست‌هایی که در سال ۲۰۲۶ ثبت می‌شوند، Migrationsverket حداقل ۱۰٬۶۵۶ کرون سوئد در ماه را برای هزینه‌ی زندگی دانشجو تعیین کرده است. چند نکته‌ی مهم درباره‌ی این عدد:
- اگر دانشگاه یا سازمان مبادله غذا یا مسکن رایگان بدهد، مبلغ کمتر می‌شود (برای غذای رایگان ۲٬۹۶۰ و برای مسکن رایگان ۴٬۷۳۶ کرون در ماه کم می‌شود).
- اگر همسر یا فرزند همراه دارید، برای همسر ۴٬۴۴۰ و برای هر فرزند ۲٬۶۶۴ کرون در ماه اضافه می‌شود. Migrationsverket اعلام کرده که از ۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ مهر ۱۴۰۵) قوانین تازه‌ای برای اقامت خانواده‌ی دانشجویان اجرا می‌شود؛ اگر خانواده همراه دارید، شرط‌های روز را در صفحه‌ی رسمی بخوانید.
- شهریه جزو این مبلغ نیست؛ شهریه باید جدا پرداخت شده باشد.
یک مثال: اگر اقامت سال اول را برای ۱۲ ماه بخواهید، ۱۲ × ۱۰٬۶۵۶ یعنی ۱۲۷٬۸۷۲ کرون باید نشان بدهید. پول باید در اختیار خود شما باشد؛ معمولاً با صورت‌حساب بانکی به نام خودتان، نامه‌ی بورسیه یا ترکیبی از این دو. وقتی پول از حساب والدین یا از ایران می‌آید، مسیر انتقال و منبع آن باید روشن و مستند باشد. نکته‌های عمومی این بخش را در مقاله‌ی «تمکن مالی» در همین سایت نوشته‌ایم.
بیمه‌ی درمانی
- دوره‌ی کمتر از یک سال: بیمه‌ی جامعی لازم است که کل مدت اقامت را پوشش دهد و شامل درمان اورژانسی و عادی، بستری، دندان‌پزشکی اورژانسی و انتقال پزشکی به کشور خودتان باشد. بسیاری از دانشگاه‌ها برای دانشجویان شهریه‌پرداز بیمه‌ی گروهی دارند؛ از دانشگاه بپرسید.
- دوره‌ی یک سال یا بیشتر: لازم نیست بیمه‌ی جداگانه برای اقامت ارائه کنید، چون بعد از ورود در سامانه‌ی ثبت جمعیت سوئد ثبت می‌شوید و به خدمات درمانی دسترسی پیدا می‌کنید.
هزینه و زمان
- هزینه‌ی درخواست برای بزرگسالان ۱٬۵۰۰ کرون و برای زیر ۱۸ سال ۷۵۰ کرون است و در صورت رد شدن برنمی‌گردد. دریافت‌کنندگان برخی بورسیه‌ها معاف‌اند.
- Migrationsverket زمان ثابتی اعلام نمی‌کند. روی صفحه‌ی رسمی آمده است که ۷۵ درصد پرونده‌های اخیر در حدود ۳ ماه تصمیم گرفته شده‌اند. اگر ترم شما اواخر مرداد یا شهریور شروع می‌شود، بهتر است درخواست را بلافاصله بعد از پرداخت شهریه، یعنی معمولاً در فروردین و اردیبهشت، ثبت کنید.
مراحل درخواست، قدم‌به‌قدم
- پرداخت قسط اول شهریه و گرفتن تأیید از دانشگاه.
- آماده‌کردن اسکن پاسپورت (صفحه‌ی مشخصات و صفحه‌های مهم)، نامه‌ی پذیرش، مدارک مالی و در صورت لزوم بیمه.
- ثبت درخواست آنلاین در سایت Migrationsverket و پرداخت هزینه. در فرم باید سفارتی را که به آن مراجعه می‌کنید انتخاب کنید.
- بررسی پاسپورت: بیشتر متقاضیان، از جمله شهروندان ایرانی طبق اطلاعیه‌ی سفارت سوئد در تهران، می‌توانند پاسپورت را از طریق اپلیکیشن به‌صورت دیجیتال تأیید کنند. لینک آن با ایمیل می‌آید.
- انگشت‌نگاری و عکس: چون ایرانی‌ها برای ورود به سوئد ویزا لازم دارند، برای صدور کارت اقامت باید در سفارت یا کنسولگری سوئد انگشت‌نگاری کنند.
- تصمیم و دریافت کارت اقامت.
وضعیت سفارت سوئد در تهران (مهر ۱۴۰۵)
طبق اطلاعیه‌ی بخش مهاجرت سفارت سوئد در تهران به تاریخ ۷ ژوئیه‌ی ۲۰۲۶ و صفحه‌ی ایران در سایت Sweden Abroad (آخرین به‌روزرسانی ۷ اکتبر ۲۰۲۶):
- بخش مهاجرت سفارت فقط «تا حدی» فعالیتش را از سر گرفته است.
- مصاحبه‌های اقامت که از قبل تعیین شده‌اند طبق برنامه برگزار می‌شوند.
- سفارت فعلاً نمی‌تواند وقت انگشت‌نگاری بدهد یا کارت اقامت سفارش دهد.
- برای پرونده‌های تحصیلی، درخواست آنلاین است و ممکن است اصلاً مراجعه‌ی حضوری لازم نباشد؛ اما برای کارت اقامت انگشت‌نگاری لازم است.
- سفارت گفته اگر اقامت شما معتبر است یا به‌زودی شروع می‌شود، با ایمیل وضعیتتان را توضیح دهید.
در عمل یعنی اگر تصمیم مثبت گرفتید و انگشت‌نگاری در تهران هنوز ممکن نبود، باید با سفارت و Migrationsverket درباره‌ی راه‌حل مکاتبه کنید. ممکن است لازم شود برای انگشت‌نگاری به سفارت سوئد در کشور دیگری مراجعه کنید که اجازه‌ی حضور قانونی در آن را دارید. پیش از خرید بلیت یا گرفتن ویزای کشور ثالث، از سفارت پاسخ کتبی بگیرید. این وضعیت ممکن است هر هفته تغییر کند.
اقامت دانشجوی دکتری
دکتری در سوئد معمولاً یک موقعیت شغلی با حقوق است و روند اقامتش کمی فرق دارد:
- برای دکتری باید فرم مخصوص «اقامت دکتری» را پر کنید، نه فرم دانشجوی ارشد.
- حقوق دکتری با گواهی ثبت‌نام می‌تواند تمکن مالی را پوشش دهد. حداقل مبلغ همان ۱۰٬۶۵۶ کرون در ماه برای درخواست‌های ۲۰۲۶ است.
- اقامت حداکثر برای ۴ سال صادر می‌شود و بیشتر از مدت تحصیل یا اعتبار پاسپورت نخواهد بود. قابل تمدید است.
- طبق Migrationsverket، دانشجوی دکتری می‌تواند در کنار تحصیل تا ۲۰ درصد تمام‌وقت در آموزش، پژوهش یا امور اداری کار کند. جزئیات به نوع قرارداد و دانشگاه شما بستگی دارد.
- Migrationsverket شرایط ویژه‌ای برای اقامت دائم دانشجویان دکتری دارد؛ از جمله ۴ سال اقامت در ۷ سال گذشته یا ۳ سال پیوسته اقامت پژوهشی یا دکتری، به همراه تأمین هزینه‌ی زندگی از درآمد خود. مجلس سوئد در ۴ خرداد ۱۴۰۵ (۲۵ مه ۲۰۲۶) قوانین تازه‌ای برای پژوهشگران و دانشجویان دکتری تصویب کرده که به گفته‌ی Migrationsverket گرفتن اقامت دائم را آسان‌تر می‌کند، اما تاریخ اجرا و جزئیاتش را هنوز در آن صفحه ندیدیم. پیش از برنامه‌ریزی صفحه‌ی رسمی را ببینید.
بعد از ورود
- اگر اقامتتان یک سال یا بیشتر است، در اداره‌ی مالیات سوئد (Skatteverket) برای ثبت در سامانه‌ی جمعیت و گرفتن شماره‌ی شخصی (personnummer) اقدام کنید.
- برای تمدید، پیش از پایان اعتبار اقامت درخواست بدهید و پیشرفت تحصیلی خود را مستند نگه دارید.
اشاره‌ی کوتاه به دانمارک، نروژ و فنلاند
منطق این سه کشور شبیه سوئد است: درخواست آنلاین، تمکن مالی، و انگشت‌نگاری حضوری در سفارت یا مرکز درخواست.
- دانمارک: پرونده‌ی تحصیلی در اداره‌ی SIRI و از طریق سایت New to Denmark ثبت می‌شود و بخشی از فرم را دانشگاه پر می‌کند.
- نروژ: درخواست در پرتال اداره‌ی مهاجرت نروژ (UDI) ثبت می‌شود و مبلغ تمکن سالانه را UDI اعلام می‌کند.
- فنلاند: درخواست در سامانه‌ی Enter Finland اداره‌ی مهاجرت فنلاند (Migri) ثبت می‌شود و بعد باید برای احراز هویت حضوری به نمایندگی فنلاند بروید. منبع قدیمی‌تر دوره‌ی ما یادآوری می‌کرد که مدارک فارسی باید ترجمه و تأیید شوند.
ما محل فعلی انگشت‌نگاری ایرانی‌ها برای این سه کشور را در مهر ۱۴۰۵ به‌طور قطعی تأیید نکرده‌ایم. پیش از اقدام، صفحه‌ی ایران در سایت سفارت هر کشور را بخوانید.
اشتباه‌های رایج
- ثبت درخواست اقامت پیش از پرداخت شهریه. پرونده تا اعلام پرداخت جلو نمی‌رود.
- نشان دادن پول در حساب شخص دیگر، بی‌آنکه انتقال یا حمایت مالی‌اش مستند باشد.
- دست کم گرفتن اعتبار پاسپورت.
- خرید بلیت پیش از روشن‌شدن محل انگشت‌نگاری.
مبالغ و شرط‌های اقامت سوئد معمولاً هر سال به‌روز می‌شوند. پیش از ثبت درخواست، اطلاعات را در سایت Migrationsverket و سفارت سوئد در تهران دوباره بررسی کنید.
اگر می‌خواهید تقویم پرداخت شهریه، درخواست اقامت و انگشت‌نگاری را برای ترم خودتان بچینید، در دوره‌های مسیر مهاجرت این کار را با هم انجام می‌دهیم. برای سؤال‌ها و خبرهای تازه‌ی سفارت‌ها هم کانال تلگرام مسیر مهاجرت را دنبال کنید.
منابع
- اقامت تحصیلی برای آموزش عالی، Migrationsverket: https://www.migrationsverket.se/en/you-want-to-apply/study/higher-education.html
- اقامت برای دوره‌ی دکتری، Migrationsverket: https://www.migrationsverket.se/en/you-want-to-apply/study/doctoral-studies.html
- اقامت دائم برای دانشجویان دکتری، Migrationsverket: https://www.migrationsverket.se/en/you-want-to-apply/study/permanent-residence-permits-for-doctoral-students.html
- تمدید اقامت تحصیلی، Migrationsverket: https://www.migrationsverket.se/en/you-want-to-extend/study/higher-education.html
- صفحه‌ی ایران، Sweden Abroad: https://www.swedenabroad.se/en/about-sweden-non-swedish-citizens/iran/
- اطلاعیه‌ی بخش مهاجرت سفارت سوئد در تهران، ۷ ژوئیه‌ی ۲۰۲۶: https://www.swedenabroad.se/globalassets/ambassader/iran-teheran/documents/migration-issues/new-folder/english-versin.pdf
- کارت اقامت، Sweden Abroad: https://www.swedenabroad.se/en/about-sweden-non-swedish-citizens/iran/going-to-sweden/residence-permit-card/
- New to Denmark، اداره‌ی SIRI دانمارک: https://www.nyidanmark.dk/en-GB
- اداره‌ی مهاجرت نروژ، UDI: https://www.udi.no/en/
- اداره‌ی مهاجرت فنلاند، Migri: https://migri.fi/en/studying-in-finland