یک دوسیه برای همه‌ی اپلای‌ها
در فارسی قدیم به پوشه‌ی مدارک یک نفر «دوسیه» می‌گفتند. همان پوشه‌ی مقوایی که در اداره دست‌به‌دست می‌شد و همه‌چیز آدم داخلش بود. خود این کلمه از فرانسوی dossier آمده، و اسم ابزاری که در این درس می‌شناسی، Dossier، همین کلمه است.
حالا دو راه برای نگه داشتن این پوشه داری. می‌توانی آن را در یک سرویس آنلاین بگذاری؛ مثل خانه‌ی مبله‌ی اجاره‌ای که همه‌چیزش آماده است، ولی کلیدش دست صاحبخانه هم هست. یا می‌توانی آن را در خانه‌ی خودت نگه داری؛ کلید فقط دست توست، ولی تعمیر و نگهداری هم با خودت است.
در درس قبل این دو راه را کنار هم گذاشتی. Dossier نمونه‌ی راه دوم است. در این درس می‌بینی دقیقاً چه کارهایی می‌کند، کجاها به کارت می‌آید و کجاها نه. نصبش را در درس بعد قدم‌به‌قدم انجام می‌دهی.
Dossier در یک نگاه
Dossier یک برنامه‌ی تحت وب برای جاب‌سرچ است که خودت آن را روی کامپیوتر یا سرور خودت اجرا می‌کنی. ایده‌اش ساده است: سابقه‌ات را یک بار و کامل در یک «پروفایل» می‌نویسی. بعد برای هر آگهی، برنامه آگهی را می‌خواند، نشان می‌دهد کجا با آن جور هستی و کجا نه، و یک رزومه و کاورلتر مخصوص همان آگهی پیش‌نویس می‌کند. آخر سر هم هر درخواست را از پیش‌نویس تا پیشنهاد کاری پیگیری می‌کنی.
سه ویژگی کلی‌اش را از همین اول بدان:
- خودمیزبان (self-hosted): برنامه و پایگاه داده‌اش (PostgreSQL) روی سیستم خودت اجرا می‌شوند. هیچ شرکتی حساب کاربری تو را نگه نمی‌دارد، چون اصلاً حساب کاربری‌ای در کار نیست.
- متن‌باز: کدش روی گیت‌هاب عمومی است و هر کسی می‌تواند ببیند برنامه دقیقاً چه می‌کند.
- تک‌کاربره: برای یک نفر ساخته شده؛ یک رمز عبور و یک پروفایل.
مجوز AGPL-3.0 به زبان ساده
Dossier با مجوز GNU Affero General Public License v3.0 منتشر شده است. برای تو به‌عنوان کاربر، معنی‌اش این است: استفاده‌اش رایگان است و می‌توانی آن را تغییر بدهی و با دیگران به اشتراک بگذاری.
فقط یک شرط مهم دارد. اگر کسی نسخه‌ی تغییرداده‌شده را روی شبکه برای دیگران اجرا کند، باید کد همان نسخه را هم در اختیارشان بگذارد. تو که فقط برای خودت نصبش می‌کنی، عملاً با این شرط کاری نداری.
ببینش: قطعه‌ها چطور به هم وصل‌اند؟
قبل از اینکه تک‌تک امکانات را ببینی، تصویر کلی را نگاه کن. هسته‌ی برنامه یک خط ساده است: پروفایل، آگهی، تطبیق، مدارک، ارسال، پیگیری. بقیه‌ی چیزها یا ورودی این خط‌اند، یا سرویس‌هایی که اگر بخواهی وصلشان می‌کنی.
امکانات، یکی‌یکی و با مثال
برای اینکه امکانات ملموس شود، یک آدم فرضی را دنبال می‌کنیم: نیما، کارشناس ارشد آمار که هم برای کار تحلیل داده در اروپا درخواست می‌دهد و هم چند موقعیت دکتری را زیر نظر دارد.
نیما و همه‌ی جزئیات مثال‌های این درس ساختگی‌اند و فقط برای نشان دادن کار برنامه‌اند.
۱. پروفایل و نوار قدرت
پروفایل قلب برنامه است. بخش‌هایش این‌هاست: اطلاعات پایه، مهارت‌ها و زبان‌ها، سوابق کاری، پروژه‌ها، تحصیلات، انتشارات و معرف‌ها. ترتیب بخش‌ها را هم خودت تعیین می‌کنی.
کنار پروفایل یک نوار قدرت (strength meter) هست که نشان می‌دهد پروفایلت چقدر کامل است. فقط چیزهایی را می‌شمارد که یک پروفایل واقعاً لازم دارد، نه پر کردن بی‌دلیل همه‌ی خانه‌ها.
نیما سابقه‌ی کاری زیادی ندارد، ولی پایان‌نامه و دو پروژه‌ی درسی جدی دارد. بخش «پروژه‌ها» دقیقاً برای همین است: نشان دادن کاری که بلدی، جایی که عنوان شغلی‌ات هنوز چیزی نمی‌گوید. مقاله‌هایش را هم در بخش انتشارات با سبک ارجاع خودش می‌نویسد و برنامه آن‌ها را کلمه‌به‌کلمه در رزومه می‌گذارد.
۲. وارد کردن رزومه‌ی قبلی
لازم نیست پروفایل را از صفر تایپ کنی. اگر رزومه‌ای به شکل PDF، Word یا Markdown داری، می‌توانی پروفایل را از روی آن شروع کنی. خواندن فایل کار مدل هوش مصنوعی است؛ بدون مدل، پروفایل را دستی پر می‌کنی. بعد حتماً همه‌ی بخش‌ها را یکی‌یکی بازبینی کن، چون این‌جا پایه‌ی همه‌ی مدارک بعدی است.
۳. رزومه‌ی پایه با تم‌های مختلف
از روی پروفایل یک رزومه‌ی پایه ساخته می‌شود. دوازده تم آماده دارد و یک «سازنده‌ی تم» که با آن ظاهر را به سلیقه‌ی خودت تغییر می‌دهی. پیش‌نمایش زنده است و PDF روی خود سرور ساخته می‌شود. تم‌ها را می‌توانی کپی کنی یا به شکل فایل با کسی به اشتراک بگذاری.
۴. پیدا کردن آگهی
بخش Find jobs آگهی‌های نزدیک شهرت یا هر جای دیگری که بخواهی را جست‌وجو می‌کند. چون لینکدین و ایندید اجازه نمی‌دهند برنامه‌های دیگر آگهی‌هایشان را بخوانند، این جست‌وجو از طریق یکی از دو منبع انجام می‌شود: JSearch (که آگهی‌های لینکدین، ایندید و سایت‌های دیگر را از طریق گوگل جمع می‌کند) یا Adzuna. آگهی‌های خوب را نگه می‌داری، بقیه را کنار می‌گذاری و هر کدام را می‌توانی با پروفایلت امتیاز بدهی.
این بخش کاملاً اختیاری است. بدون آن هم می‌توانی متن هر آگهی را خودت کپی کنی و به برنامه بدهی.
۵. فهرست استارتاپ‌ها
صفحه‌ی Startups استارتاپ‌هایی را نشان می‌دهد که نیرو می‌گیرند: از آگهی‌های استارتاپ‌های YC و رشته‌ی ماهانه‌ی "Who is hiring?" در سایت Hacker News. فقط آن‌هایی می‌مانند که در شهر تو یا به‌صورت دورکاری از کشور تو استخدام می‌کنند، و بر اساس پروفایلت رتبه می‌گیرند. برنامه سایت این شرکت‌ها را مؤدبانه می‌خواند و قوانین robots.txt را رعایت می‌کند. اینکه به چه کسی نامه بنویسی، تصمیم خودت است.
۶. ایجنت روزانه (اختیاری)
اگر روشنش کنی، روزی یک بار یک جست‌وجوی مشخص را برایت اجرا می‌کند، آگهی‌هایی را که قبلاً دیده‌ای کنار می‌گذارد و تازه‌ها را با پروفایلت امتیاز می‌دهد. بهترین‌ها همراه با دلیلشان در صفحه‌ی Agent منتظر تو می‌مانند. می‌تواند پیش‌نویس هم آماده کند، ولی هیچ‌وقت چیزی نمی‌فرستد و جایی درخواست نمی‌دهد.
۷. درخواست جدید: تطبیق و کمبودها
این مهم‌ترین قسمت است. متن یک آگهی را paste می‌کنی. برنامه جزئیات و شرایط آگهی را بیرون می‌کشد و با پروفایلت مقایسه می‌کند. بعد یک رزومه و کاورلتر اختصاصی با لحنی که خودت انتخاب می‌کنی می‌نویسد.
نکته‌ی کلیدی این است: پیش‌نویس‌ها فقط از واقعیت‌های پروفایل تو استفاده می‌کنند. اگر آگهی چیزی خواسته که در پروفایلت نیست، آن را به‌عنوان کمبود نشان می‌دهد، نه اینکه از خودش بسازد. مثلاً آگهی نیما «تجربه با Tableau» خواسته و نیما فقط با Power BI کار کرده. برنامه این را کمبود نشان می‌دهد و تصمیم با خود نیماست: دوره‌ای بگذراند، یا در نامه صادقانه از تجربه‌ی مشابهش بگوید.
۸. اصلاح با چت، برگشت و نسخه‌ها
اگر پیش‌نویس را نپسندیدی، در یک چت از برنامه تغییر می‌خواهی؛ مثلاً «پاراگراف دوم نامه را کوتاه‌تر کن». هر بخش را می‌توانی دستی ویرایش یا دوباره تولید کنی، حتی جزئیات نامه مثل فرستنده، تاریخ، گیرنده، سلام و امضا. اگر تغییری که هوش مصنوعی داد خراب کرد، برمی‌گردانی‌اش، یا به هر نسخه‌ی قبلی برمی‌گردی. یادداشت‌های خصوصی هم کنار هر درخواست نگه می‌داری.
۹. آماده کردن ایمیل
برای هر درخواست یک ایمیل هم آماده می‌شود، خطاب به همان کسی که آگهی گفته. می‌توانی متنش را کپی کنی یا در برنامه‌ی ایمیلت باز کنی، و PDF رزومه و نامه را پیوست کنی. این ایمیل را هم مثل مدارک ویرایش و اصلاح می‌کنی.
۱۰. کانکتور Claude (اختیاری)
اگر از Claude استفاده می‌کنی، می‌توانی Dossier را به آن وصل کنی. آن‌وقت Claude می‌تواند آگهی جست‌وجو کند، آن‌ها را با پروفایلت امتیاز بدهد، پروفایل و درخواست‌هایت را بخواند و رزومه و نامه‌ای که می‌نویسد را به شکل پیش‌نویس در Dossier ذخیره کند. هیچ‌وقت چیزی نمی‌فرستد و چیزی پاک نمی‌کند. درس ششم نشان می‌دهد این اتصال روی نصب خانگی چه محدودیتی دارد.
۱۱. Gmail و تقویم گوگل (اختیاری)
با وصل کردن حساب گوگل، درخواست را از آدرس جیمیل خودت با پیوست‌ها می‌فرستی، جواب کارفرماها کنار هر درخواست دیده می‌شود، هوش مصنوعی جواب را می‌خواند و پیش‌نویس پاسخ آماده می‌کند، و زمان‌های آزادت در تقویم برای مصاحبه پیشنهاد می‌شود. مصاحبه‌ها در دو جهت با تقویم گوگل هماهنگ می‌مانند. باز هم: بدون تأیید تو چیزی فرستاده نمی‌شود.
۱۲. پیگیری: بورد، جدول، داشبورد و تقویم
همه‌ی درخواست‌ها روی یک بورد ستونی (از پیش‌نویس تا پیشنهاد کاری) و در یک جدول دیده می‌شوند. داشبورد یک قیف نشان می‌دهد (برای ۳۰ روز اخیر، ۹۰ روز اخیر یا کل زمان)، یک نمودار هفته‌به‌هفته، کارهایی که ارزش نگاه کردن دارند، مصاحبه‌های پیش رو و یک تقویم.
۱۳. داده‌های تو: خروجی، ورودی، پشتیبان، حذف
همه‌چیز را می‌توانی در قالب یک فایل خروجی بگیری و دوباره وارد کنی. برنامه هر شب خودش یک نسخه‌ی پشتیبان می‌گیرد. و یک گزینه هم برای حذف همه‌چیز دارد، برای روزی که کارت تمام شد.
هوش مصنوعی: سه راه، سه سطح حریم خصوصی
خیلی از امکانات بالا (خواندن آگهی، تطبیق، نوشتن پیش‌نویس) کار یک مدل هوش مصنوعی است. Dossier مدل خودش را ندارد؛ تو انتخاب می‌کنی به کدام مدل وصل شود. این انتخاب مستقیم روی این اثر می‌گذارد که اطلاعاتت کجا می‌رود.
| راه | چه چیزی از سیستمت خارج می‌شود؟ | هزینه و سرعت |
|---|---|---|
| بدون هوش مصنوعی | هیچ چیزی برای مدلی فرستاده نمی‌شود. | رایگان؛ ولی خواندن آگهی و نوشتن پیش‌نویس با خودت است. |
| مدل محلی (Ollama یا LM Studio) | پروفایل، آگهی‌ها و مدارک از سرور خودت خارج نمی‌شوند. | رایگان؛ ولی کندتر و نیازمند حافظه‌ی زیاد. |
| مدل آنلاین (سرویس سازگار با OpenAI، Anthropic یا Mistral) | آگهی، پروفایل بدون اطلاعات تماس، توضیحات تو درباره‌ی درخواست و، موقع اصلاح، پیش‌نویس‌ها و پیام‌های چت. | سریع‌تر؛ با کلید API و معمولاً پولی. |
چند جزئیات مهم از صفحه‌ی حریم خصوصی پروژه:
- اطلاعات تماس (ایمیل، تلفن، آدرس، تاریخ تولد، لینک‌ها) به مدل آنلاین فرستاده نمی‌شود. فرستنده و امضای نامه هم فرستاده نمی‌شود.
- استثنا: وقتی رزومه‌ی قبلی‌ات را وارد می‌کنی، کل متنش، با اطلاعات تماس، برای مدل فرستاده می‌شود. صفحه‌ی وارد کردن قبلش این را می‌گوید.
- یادداشت‌های خصوصی‌ات روی درخواست‌ها هیچ‌وقت فرستاده نمی‌شوند.
- اینکه سرویس آنلاین داده را چقدر و کجا نگه می‌دارد، به شرایط همان سرویس و حساب تو بستگی دارد.
یک نکته‌ی مهم دیگر: بعضی از این سرویس‌ها برای همه‌ی کشورها در دسترس نیستند؛ فقط طبق قوانین و شرایط خود سرویس استفاده کن. همین درباره‌ی Claude و سرویس‌های گوگل هم صدق می‌کند. اگر سرویس آنلاینی در دسترست نیست، مدل محلی و حتی کار کاملاً دستی گزینه‌های واقعی و درست‌اند، نه راه دوم.
محدودیت‌ها را از اول بدان
- فقط دسکتاپ: برای مرورگر لپ‌تاپ یا کامپیوتر ساخته شده، نه گوشی.
- تک‌کاربره: یک رمز و یک پروفایل. اگر دو نفر در خانه اپلای می‌کنید، هر کدام نصب جدا لازم دارید.
- رابط انگلیسی: خود برنامه انگلیسی است. مدارک را به زبان‌های دیگر هم می‌شود نوشت؛ برای ۲۱ زبان داخلی، تیترها و تاریخ‌ها هم به همان زبان‌اند.
- پردازنده‌ی Intel یا AMD: ایمیج برنامه فقط برای
linux/amd64ساخته شده. مک‌های Apple Silicon (M1 و بعدی) آن را با شبیه‌سازی و کمی کندتر اجرا می‌کنند. - یک نسخه برای هر پایگاه داده: نباید دو نسخه از برنامه را هم‌زمان روی یک پایگاه داده اجرا کنی.
برای اپلای دانشگاه و دکتری چه؟
صادقانه بگوییم: Dossier برای جاب‌سرچ طراحی شده، نه اپلای تحصیلی. ولی بخشی از کار اپلای تحصیلی خیلی شبیه کاریابی است و آن‌جا می‌شود از آن استفاده کرد.
- موقعیت دکتری فاندد: در خیلی از کشورها (مثلاً بیشتر اروپا) موقعیت دکتری مثل یک آگهی شغلی منتشر می‌شود: عنوان، شرایط، مهلت، آدرس تماس. متن این آگهی را می‌توانی مثل آگهی شغلی به برنامه بدهی و تطبیق، کمبودها، CV اختصاصی و پیش‌نویس نامه‌ی انگیزه بگیری.
- صفحه‌ی برنامه‌ی ارشد یا دکتری: بخش شرایط پذیرش یک برنامه را هم می‌شود به‌جای آگهی داد. ولی نتیجه را با دقت بیشتری بخوان، چون برنامه برای آگهی شغلی ساخته شده.
- بورد پیگیری: ستون‌ها را می‌توانی برای مرحله‌های اپلای تحصیلی تفسیر کنی: پیش‌نویس، ارسال، مصاحبه، پذیرش.
ولی چیزهایی هم ندارد: وضعیت توصیه‌نامه‌ها، هزینه‌ی اپلیکیشن، نمره‌ی زبان لازم برای هر برنامه، اطلاعات ورود به پورتال دانشگاه، یا مهلت‌های چندمرحله‌ای. این‌ها را در همان جدول درس دوم نگه دار. درس ششم یک مثال کامل از این ترکیب نشان می‌دهد.
چه کسی لازم نیست Dossier نصب کند؟
هر ابزاری برای همه نیست. اگر یکی از این‌ها درباره‌ی توست، همان جدول ساده‌ی درس دوم احتمالاً بهتر جواب می‌دهد:
- فقط برای چند دانشگاه اپلای تحصیلی می‌کنی و کار شغلی در برنامه‌ات نیست.
- کامپیوترت حافظه‌ی کمی دارد (کمتر از حدود ۲ گیگابایت حافظه‌ی آزاد) یا ترجیح می‌دهی همه‌چیز را روی گوشی ببینی.
- حوصله‌ی نصب، به‌روزرسانی و پشتیبان‌گیری را نداری؛ نگهداری یک برنامه‌ی خودمیزبان کار توست.
- در کل فقط پنج شش درخواست شغلی می‌فرستی.
در مقابل، اگر ده‌ها آگهی شغلی را دنبال می‌کنی، برای هر کدام رزومه‌ی اختصاصی می‌خواهی و برایت مهم است اطلاعاتت روی سیستم خودت بماند، Dossier ارزش یک بعدازظهر نصب را دارد.
ببینش ویدیو
Dossier مثل بیشتر برنامه‌های خودمیزبان داخل Docker اجرا می‌شود. این ویدیوی خیلی کوتاه نشان می‌دهد Docker و «کانتینر» چه هستند؛ در درس بعد همین را نصب می‌کنی. لازم نیست جزئیات فنی‌اش را حفظ کنی، فقط ایده‌ی کلی را بگیر.
نگاه یک اپلای‌کننده‌ی باتجربه
- ابزار جای پروفایل خوب را نمی‌گیرد. کیفیت هر پیش‌نویس به کیفیت پروفایلت بستگی دارد. اولین ساعت را صرف پروفایل کن، نه بازی با تم‌ها.
- کمبودها هدیه‌اند. فهرست کمبودها نشان می‌دهد بازار چه می‌خواهد. اگر یک مهارت در ده آگهی کمبود بود، وقت یادگرفتنش است.
- از حالت دستی نترس. حتی بدون هیچ مدل هوش مصنوعی، یک پروفایل مرتب، رزومه‌ی تمیز و پیگیری منظم ارزش زیادی دارد.
- اول آزمایشی، بعد جدی. یک هفته با چند آگهی واقعی امتحانش کن. اگر به کارت آمد، کل جست‌وجو را منتقل کن.
اشتباه‌های رایج
- فرستادن پیش‌نویس بدون خواندن: هوش مصنوعی ممکن است لحن یا تأکید را اشتباه بگیرد. همیشه خودت بخوان و تأیید کن.
- پنهان کردن کمبود با اغراق: برنامه عمداً تجربه اختراع نمی‌کند. تو هم نکن؛ مصاحبه همه‌چیز را رو می‌کند.
- نصب روی سرور بدون HTTPS: نسخه‌ی خانگی فقط از کامپیوتر خودت در دسترس است. باز کردن آن روی اینترنت بدون تنظیمات درست خطرناک است.
- نداشتن پشتیبان: داده‌ها فقط پیش توست. اگر دیسک خراب شود و خروجی نگرفته باشی، همه‌چیز رفته است.
- انتظار کار کامل برای اپلای تحصیلی: خانه‌های مخصوص دانشگاه را ندارد. جدول کمکی را کنار بگذار.
چیزهایی که باید یادت بماند
- Dossier یک برنامه‌ی خودمیزبان، متن‌باز (AGPL-3.0) و تک‌کاربره برای جاب‌سرچ است.
- هسته‌اش: پروفایل، آگهی، تطبیق و کمبودها، رزومه و نامه‌ی اختصاصی، PDF و ایمیل، پیگیری.
- پیش‌نویس‌ها فقط از واقعیت‌های پروفایل ساخته می‌شوند و چیزی بدون تأیید تو فرستاده نمی‌شود.
- هوش مصنوعی اختیاری است: بدون مدل، مدل محلی، یا مدل آنلاین با کمترین اطلاعات لازم.
- برای اپلای تحصیلی قابل استفاده است، ولی خانه‌های مخصوص دانشگاه را در جدول نگه دار.
این مبحث کجای نقشه است؟
در درس قبل دیدی ابزارهای آماده دو دسته‌اند: سرویس آنلاین یا نصب روی سیستم خودت. این درس یک نمونه‌ی کامل از دسته‌ی دوم را معرفی کرد. در درس بعد، «نصب Dossier قدم‌به‌قدم»، آن را از صفر روی کامپیوترت نصب می‌کنی، حتی اگر تا حالا ترمینال باز نکرده باشی. درس آخر هم اولین جلسه‌ی کار با آن را همراهت جلو می‌برد.
تمرین
اول خودت جواب بده، بعد جواب را باز کن.
تمرین ۱. برای هر کار بگو کدام بخش Dossier به کارت می‌آید:
- می‌خواهی ببینی در ماه گذشته چند درخواست فرستاده‌ای و چند تا به مصاحبه رسیده.
- یک آگهی پیدا کرده‌ای و می‌خواهی بدانی چه چیزهایی کم داری.
- رزومه‌ی فعلی‌ات PDF است و حوصله‌ی تایپ دوباره نداری.
نمایش جواب
۱ داشبورد؛ قیف ۳۰ روز اخیر و نمودار هفتگی همین را نشان می‌دهند. ۲ درخواست جدید؛ آگهی را paste می‌کنی و صفحه‌ی تطبیق کمبودها را نشان می‌دهد. ۳ وارد کردن رزومه برای شروع پروفایل؛ ولی بعدش همه‌ی بخش‌ها را بازبینی کن. اگر مدل آنلاین داری، یادت باشد در این مرحله کل متن رزومه با اطلاعات تماس فرستاده می‌شود.
تمرین ۲. سارا فقط به پنج دانشگاه کانادا برای ارشد اپلای می‌کند و هیچ درخواست شغلی ندارد. لپ‌تاپش ۴ گیگابایت حافظه دارد. به او نصب Dossier را پیشنهاد می‌کنی؟
نمایش جواب
احتمالاً نه. کار او اپلای تحصیلی است و بیشتر چیزهایی که باید پیگیری کند (توصیه‌نامه، هزینه، پورتال، نمره‌ی زبان) در Dossier خانه‌ی مخصوص ندارد. حافظه‌ی لپ‌تاپش هم برای برنامه کم است. همان جدول درس دوم برایش ساده‌تر و کافی است.
تمرین ۳. نیما از مدل آنلاین استفاده می‌کند. کدام‌یک از این‌ها برای آن سرویس فرستاده می‌شود؟ (الف) متن آگهی، (ب) شماره‌ی تلفنش در پروفایل، (ج) یادداشت خصوصی‌اش روی یک درخواست، (د) پیامی که در چت اصلاح می‌نویسد.
نمایش جواب
الف و د. متن آگهی و پیام‌های چت برای انجام کار لازم‌اند و فرستاده می‌شوند. شماره‌ی تلفن جزو اطلاعات تماس است و فرستاده نمی‌شود، مگر در لحظه‌ی وارد کردن رزومه که کل متن رزومه می‌رود. یادداشت‌های خصوصی هیچ‌وقت فرستاده نمی‌شوند.