بورسیه دکترای استرالیا را خود دانشگاهها از محل RTP دولتی یا بودجهی خودشان میدهند: شهریه و کمکهزینهی زندگی حدود ۳۹ تا ۴۴ هزار دلار در سال، در دورهای جدا برای هر دانشگاه.
در این مقاله سه چیز را دقیق بررسی میکنیم: RTP دقیقاً چیست و حداقل مبلغش چقدر است، شش دانشگاه بزرگ (ملبورن، سیدنی، UNSW، موناش، ANU و UQ) برای متقاضی بینالمللی چه میدهند و دور بعدیشان کی بسته میشود، و پروندهها را چطور رتبهبندی میکنند. همهی عددها و تاریخها را در ۲۴ آبان ۱۴۰۵ (۱۵ نوامبر ۲۰۲۶) از صفحههای رسمی خواندهایم. ساختار کلی دکترای استرالیا و معادلسازی Honours را در راهنمای تحصیل و اپلای HDR در استرالیا آوردهایم و اینجا تکرار نمیکنیم.
RTP چیست و چه چیزی را میپوشاند؟
Research Training Program یا RTP بودجهای است که دولت استرالیا هر سال بهصورت یکجا به دانشگاهها میدهد تا دانشجوهای دکترای پژوهشی و ارشد پژوهشی، چه داخلی و چه بینالمللی، را حمایت کنند. طبق صفحهی وزارت آموزش استرالیا، بورسیهی RTP میتواند یک یا چند بخش زیر را داشته باشد:
- جبران شهریه (Tuition Fees Offset)
- کمکهزینهی زندگی (Stipend)
- کمکهزینههای جانبی پژوهش (Allowances)
RTP از ابتدای ۲۰۱۷ جای بورسیههای قدیمی APA و IPRS را گرفته است. اگر در فایلها یا گروهها اسم IPRS را دیدید، بدانید آن اطلاعات قدیمی است.
مدت حمایت برای دکترای تماموقت دستکم ۳ و حداکثر ۴ سال است (به تشخیص دانشگاه) و برای ارشد پژوهشی تماموقت حداکثر ۲ سال. نکتهی مهم این است که برای RTP به خود وزارتخانه درخواست نمیدهید. هر دانشگاه فرایند انتخاب خودش را دارد و میتوانید همزمان در چند دانشگاه برای آن رقابت کنید.
حداقل کمکهزینهی دولتی در ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷
وزارت آموزش هر سال دو نرخ اعلام میکند: نرخ پایه (Base) و سقف (Max). این نرخها از اول ژانویه شاخصگذاری میشوند و نرخ سال بعد تا اول اکتبر اعلام میشود. طبق جدول رسمی:
- ۲۰۲۶: نرخ پایهی تماموقت ۳۴٬۳۱۵ دلار استرالیا در سال، سقف ۵۳٬۶۰۸ دلار
- ۲۰۲۷: نرخ پایهی تماموقت ۳۵٬۵۵۰ دلار، سقف ۵۵٬۵۳۷ دلار
نرخ پایه کفِ کار است. دانشگاههای بزرگ معمولاً بیشتر از آن میدهند، همانطور که در بخش بعد میبینید. پس اگر جایی فقط عدد پایه را دیدید، فرض نکنید همهی دانشگاهها همین را میدهند.
هر دانشگاه چقدر میدهد؟
این شش دانشگاه برای دانشجوی بینالمللی ترکیبی از RTP و بورسیهی همنام خودشان میدهند. مبلغ کمکهزینهی زندگی (تماموقت، در سال) طبق صفحهی رسمی هر کدام:
- سیدنی: ۴۴٬۲۹۳ دلار (نرخ ۲۰۲۷)
- ملبورن: ۴۱٬۱۰۰ دلار (نرخ ۲۰۲۷)
- موناش: ۴۱٬۱۰۰ دلار (نرخ ۲۰۲۷)
- ANU: ۴۰٬۴۷۵ دلار (نرخ پایهی ۲۰۲۷ این دانشگاه)
- UNSW: ۳۹٬۹۹۱ دلار (نرخ ۲۰۲۷)
- UQ: ۳۹٬۲۲۰ دلار (نرخ ۲۰۲۶، با شاخصگذاری سالانه)
نمودار زیر همین عددها را کنار حداقل دولتی ۲۰۲۷ نشان میدهد.
موقع مقایسه، هزینهی زندگی هر شهر را هم کنار این عددها بگذارید.
دورهای بورسیه: الان چه چیزی برای ۲۰۲۷ باز است؟
پذیرش پژوهشی در بیشتر این دانشگاهها در تمام سال باز است، اما بورسیه فقط در «دور»های مشخص بررسی میشود. چند دور اصلی ورودی ۲۰۲۷ برای متقاضی بینالمللی همین حالا بسته شده است. برای همین، جزئیات هر دانشگاه را با نگاه به «دور بعدی» نوشتهایم.
ملبورن
بورسیهی Graduate Research Scholarship علاوه بر کمکهزینهی زندگی تا ۳٫۵ سال، تا ۴ سال شهریهی دکترا را کامل میپوشاند. بیمهی OSHC تکی و ۳٬۰۰۰ دلار هزینهی جابهجایی برای کسی که از خارج استرالیا میآید هم جزو آن است. درخواست جدا لازم نیست: اگر پذیرش را تا مهلت دوره ثبت کنید، خودکار بررسی میشوید. تاریخ دورها بین دانشکدهها فرق میکند. برای نمونه، دانشکدهی پزشکی و علوم سلامت (MDHS) برای ورودی ۲۰۲۷ سه مهلت دارد: ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (گذشته)، ۳۱ ژانویهی ۲۰۲۷ (۱۱ بهمن ۱۴۰۵) و ۱۵ مه ۲۰۲۷ (۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۶). همین دانشکده نوشته بیشتر بورسیهها در دو دور اول داده میشود.
سیدنی
بورسیهی RTP یا بورسیهی بینالمللی خود دانشگاه (USYDIS) با پوشش کامل شهریه همراه است. RTP Fee Offset بیمهی OSHC را هم دارد. یک تفاوت مهم: در سیدنی علاوه بر درخواست پذیرش، باید فرم جداگانهی بورسیه را هم تا مهلت بفرستید. دور ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ گذشته است. دور بعدی برای شروع در نیمهی دوم ۲۰۲۷ (Research Period 3 و 4) روز ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ (۲۷ آذر ۱۴۰۵) بسته میشود. نتایج از ۲۶ فوریهی ۲۰۲۷ اعلام میشود و برای متقاضی خارج از استرالیا تا ۱۸ مه ۲۰۲۷ نهایی میشود.
UNSW
UNSW بورسیههای RTPI، UIPA و Tuition Fee Scholarship را برای بینالمللیها دارد. دور بینالمللی ورودی ترم ۱ سال ۲۰۲۷ در ۱۷ آوریل ۲۰۲۶ و دور ترمهای ۲ و ۳ در ۱۴ اوت ۲۰۲۶ بسته شدهاند. دور بعدی، برای شروع در ۲۰۲۸، روز ۱۶ آوریل ۲۰۲۷ (۲۷ فروردین ۱۴۰۶) بسته میشود. بعضی دانشکدهها پیش از آن مهلت EOI جدا دارند. مثلاً دانشکدهی هنر، طراحی و معماری برای همین دور مهلت EOI را ۱۲ مارس ۲۰۲۷ گذاشته است.
موناش
موناش دو دور بینالمللی دارد. دور R1 برای شروع از ژوئیه تا دسامبر همان سال است و مهلتش برای ۲۰۲۷ از ۳۱ مارس به ۲۸ فوریهی ۲۰۲۷ (۹ اسفند ۱۴۰۵) جلو آمده است. دور R3 از ۴ مه باز میشود و ۳۱ اوت بسته میشود، برای شروع از ژانویه تا ژوئن سال بعد. دانشکدهی مهندسی موناش صریحاً نوشته پیش از اپلای باید استاد راهنمای احتمالی را پیدا کنید و با او تماس بگیرید.
ANU
بورسیهی ANU University Research Scholarship برای دکترا ۳٫۵ سال کمکهزینه میدهد. مهلت بینالمللی دور اصلی هر سال ۳۱ اوت است، برای شروع تا پایان مارس سال بعد. یعنی دور ورودی اول ۲۰۲۷ گذشته و دور بعدی ۳۱ اوت ۲۰۲۷ (۹ شهریور ۱۴۰۶) است. درخواست جدا لازم نیست؛ در فرم پذیرش گزینهی بورسیه را انتخاب میکنید. شرط حداقلی ANU برای این بورسیه Honours درجهی H1 یا معادل آن است. چون گزارش توصیهنامهها هم باید پیش از مهلت برسد، ANU توصیه میکند دو تا سه هفته زودتر اپلای کنید.
UQ
بورسیهی UQGRSS کمکهزینهی زندگی، شهریه و OSHC تکی را تا ۳٫۵ سال میپوشاند. دور بینالمللی ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ بسته شده و نتایجش از ۲۲ فوریهی ۲۰۲۷ اعلام میشود. سه دور بعدی هم برای داخلیها و هم برای بینالمللیها باز است: ۲۵ ژانویهی ۲۰۲۷ (۵ بهمن ۱۴۰۵)، ۳۱ مه ۲۰۲۷ (۱۰ خرداد ۱۴۰۶) و ۴ اکتبر ۲۰۲۷ (۱۲ مهر ۱۴۰۶). تا روز مهلت باید EOI و درخواست کامل ثبت شده باشد، استاد راهنما حمایت کرده باشد و دانشکده تأیید کرده باشد. پروندهی ناقص به دور بعد میرود. UQ همچنین نوشته ممکن است به متقاضی خارج از استرالیا تاریخ شروع دیرتری بدهد تا برای ویزا وقت باشد.
استاد راهنما و EOI: قدم اول قبل از فرم
در هر شش دانشگاه، رابطه با استاد راهنما پیش از ثبت درخواست تعیینکننده است، فقط شکلش فرق میکند:
- سیدنی: پیش از ثبت درخواست باید استاد راهنما را قطعی کرده باشید (بهجز دانشکدههای حقوق و بیزینس که استاد را بعد از پذیرش تعیین میکنند).
- ملبورن: برای بیشتر دورهها باید مدرک حمایت استاد را ضمیمه کنید؛ یک ایمیل حمایت اولیه یا فرم رسمی امضاشده.
- UQ: دومرحلهای است. اول EOI میفرستید و نام استاد را مینویسید. استاد معمولاً ظرف دو هفته جواب میدهد و اگر موافق بود، برای درخواست کامل دعوت میشوید.
- موناش و ANU: تماس پیشین با استاد را لازم یا اکیداً توصیهشده میدانند و ANU حمایت استاد را در رتبهبندی هم حساب میکند.
روش پیدا کردن استاد مناسب و نوشتن ایمیل اول را در پیدا کردن استاد و بررسی گروه پژوهشی آوردهایم. بیشتر این دانشگاهها پروپوزال هم میخواهند. ملبورن نوشته پروپوزال برای سنجش آمادگی پژوهشی، همراستایی با تخصص دانشکده و ظرفیت راهنمایی استفاده میشود؛ ساختارش را در راهنمای نوشتن ریسرچ پلن و پروپوزال ببینید.
در دورههای اپلای استرالیای مسیر مهاجرت یک اشتباه بارها تکرار شده است: متقاضی از یک استاد جواب مثبت میگیرد و دیگر سراغ بقیه نمیرود. تا وقتی درخواست رسمی ثبت و دور بورسیه بسته نشده، تماس با استادهای دیگر را ادامه دهید. استادی که پروژهی بادار یا گرنت فعال دارد هم معمولاً حمایت محکمتری میتواند از پروندهتان بکند. البته این هم تضمین بورسیه نیست.
پرونده را چطور رتبهبندی میکنند؟
هیچکدام از این دانشگاهها فرمول عددی یکسانی منتشر نمیکند، اما معیارهای اعلامشده خیلی به هم شبیهاند:
- UQ در روبریک رسمیاش سه حوزه را میسنجد: عملکرد تحصیلی و توان پژوهشی و کیفیت پروژه، کیفیت محیط پژوهشی و امکانات، و کیفیت تیم راهنما.
- ANU: سابقهی تحصیلی، توان پژوهشی (شامل حمایت استاد)، گزارش توصیهنامهها، مهارت انگلیسی و مقایسه با دیگر متقاضیان همان دور.
- ملبورن: کمکهزینهها را کمیتههای انتخاب بر اساس نتایج تحصیلی قبلی و توان پژوهشی رتبهبندی میکنند.
در راهنماهای رتبهبندی که در سالهای گذشته از دانشگاههای استرالیا دیدهایم، الگوی کلی این بوده است:
- مدرک قبلی و نمره بیشترین وزن را دارد. ارشد پژوهشی یا ارشدی که پایاننامهی قابلتوجه دارد، معمولاً بهتر از ارشد کاملاً درسی امتیاز میگیرد.
- مقالهی داوریشده امتیاز دارد، نویسندهی اول بیشتر از نویسندهی همکار، و مجلههای نامعتبر امتیازی ندارند.
- برچسب «Honours» خارجی خودبهخود معادل Honours استرالیا حساب نمیشود. برای ارشد ایران، سهم پایاننامه، نمرهی آن و خود متن پایاننامه را مستند کنید.
ملبورن اجازه میدهد کارهای در دست آمادهسازی را با برچسب «in preparation» بیاورید. اغراق نکنید؛ مقالهای که هنوز ارسال نشده را «under review» ننویسید.
زبان انگلیسی
در بیشتر دانشگاهها مدرک زبان در درجهی اول یک حداقل ورودی است، اما اگر به آن نرسید، وارد رقابت نمیشوید. برای نمونه، حداقل UQ برای بیشتر برنامهها آیلتس ۶٫۵ با حداقل ۶ در هر مهارت است. بعضی برنامهها نمرهی بالاتری میخواهند و آزمون باید در دو سال پیش از شروع تحصیل داده شده باشد. ANU مهارت انگلیسی را جزو معیارهای رتبهبندی هم آورده است. حداقل دقیق رشتهی خودتان را از صفحهی همان دوره بخوانید.
رقابت برای متقاضی بینالمللی: واقعبینانه
بیشتر دانشگاهها نرخ پذیرش بورسیه را به تفکیک بینالمللی منتشر نمیکنند و ما هم عددی حدس نمیزنیم. چیزی که صفحههای رسمی میگویند:
- ملبورن هر سال بیش از ۳۰۰ بورسیهی Graduate Research به پژوهشگران بینالمللی میدهد. این عدد کل بورسیههاست، نه شانس شما.
- سیدنی بورسیههای کمکهزینه را صریحاً «رقابتی» توصیف میکند.
- اگر در ملبورن بورسیهی شهریه نگیرید، ممکن است پذیرش با پرداخت کامل شهریه پیشنهاد شود. چنین پیشنهادی را فقط وقتی قبول کنید که واقعاً توان پرداختش را دارید.
- در MDHS ملبورن، پرونده فقط وقتی برای بورسیه بررسی میشود که نتیجهی نهایی مدرک قبلی آماده باشد. اگر نتیجه دستکم دو هفته پیش از تاریخ اعلام نتایج نرسد، پرونده به دور بعد میرود.
نتیجهی عملی: همزمان در ۴ تا ۶ دانشگاه رقابت کنید و پرونده را زودتر از مهلت کامل کنید. بورسیههای کامل دیگر برای ایرانیها را در فهرست بورسیههای کامل ۲۰۲۷ برای ایرانیها جمع کردهایم.
نمونهی ساختگی: مریم کارشناسی ارشد مهندسی شیمی دارد، با پایاننامهی پژوهشی و یک مقالهی نویسندهی اول. آبان ۱۴۰۵ شروع کرده است. دور بینالمللی UQ را از دست داده، اما هنوز به دور ۲۵ ژانویهی UQ، مهلت ۱۸ دسامبر سیدنی و دور ۲۸ فوریهی موناش میرسد. پس تا آذر ایمیلها را میفرستد، تا دی EOI و پروپوزال را آماده میکند و برای UNSW (۱۶ آوریل) و ANU (۳۱ اوت) هم برنامهی موازی ورودی ۲۰۲۸ میچیند. اگر در یکی از دورهای زمستان نتیجه نگرفت، پروندهی کاملتری برای دورهای بعد دارد.
بعد از بورسیه: OSHC، ویزای ۵۰۰ و بررسی فناوریهای حساس
بیمهی OSHC
بیمهی درمانی دانشجویان خارجی (OSHC) برای کل مدت اقامت اجباری است. نباید پیش از شروع بیمه وارد استرالیا شوید و تا وقت خروج باید آن را نگه دارید. ملبورن، UQ و RTP Fee Offset سیدنی OSHC را پوشش میدهند، اما پوشش ملبورن و UQ صراحتاً تکی است. اگر همسر یا فرزند همراه دارید، طبق وزارت امور داخلی هر عضو خانواده باید بیمه داشته باشد. پس هزینهی بیمهی خانوادگی را جدا حساب کنید.
ویزای تحصیلی سابکلاس ۵۰۰
بعد از پذیرش و گرفتن CoE نوبت ویزای سابکلاس ۵۰۰ است. مدارک، تمکن مالی و سؤالهای Genuine Student را در راهنمای ویزای تحصیلی استرالیا توضیح دادهایم.
بررسی فناوریهای حیاتی برای دکترا
طبق صفحهی وزارت امور داخلی استرالیا، کسانی که برای دورهی پژوهشی تحصیلات تکمیلی درخواست ویزای دانشجویی میدهند، مشمول بررسی مرتبط با «فناوریهای حیاتی» (Public Interest Criterion 4003B) هستند. اگر بعد از گرفتن ویزا بخواهید به دکترا یا ارشد پژوهشی یا موضوع پایاننامهای در این حوزهها تغییر دهید، بهخاطر شرط ۸۲۰۸ باید پیش از ثبتنام تأیید بگیرید. حوزههایی که صفحهی رسمی نام میبرد:
- تولید و مواد پیشرفته
- هوش مصنوعی
- فناوری پیشرفتهی اطلاعات و ارتباطات
- زیستفناوری
- تولید و ذخیرهی انرژی پاک
- کوانتوم
- سیستمهای خودمختار، رباتیک، موقعیتیابی، زمانسنجی و حسگرها
این صفحه نام هیچ کشوری را نمیآورد و قاعدهی خاصی برای ایرانیها اعلام نکرده است. با این حال، اگر رشتهتان در این فهرست است، برای بررسی طولانیتر وقت بگذارید. موضوع پژوهش را دقیق و بدون اغراق بنویسید و همهی فرمها را صادقانه و کامل پر کنید. جزئیات بیشتر در رشتههای حساس و بررسیهای امنیتی ویزا آمده است.
سؤالهای رایج
بورسیه RTP برای دانشجوی بینالمللی هم هست؟
بله. طبق وزارت آموزش استرالیا، RTP هم دانشجوی داخلی و هم بینالمللی دورههای دکترا و ارشد پژوهشی را حمایت میکند. اما درخواست را به دانشگاه میدهید، نه به دولت.
حداقل مبلغ بورسیه دکترای استرالیا در ۲۰۲۶ چقدر است؟
نرخ پایهی تماموقت RTP در ۲۰۲۶ برابر ۳۴٬۳۱۵ دلار استرالیا در سال است و برای ۲۰۲۷ به ۳۵٬۵۵۰ دلار میرسد. دانشگاههای بزرگ معمولاً بیشتر میدهند؛ مثلاً سیدنی ۴۴٬۲۹۳ دلار با نرخ ۲۰۲۷.
برای بورسیه باید فرم جدا پر کنم؟
بستگی به دانشگاه دارد. در ملبورن، ANU و UQ با همان درخواست پذیرش یا EOI بررسی میشوید، اما سیدنی فرم جداگانهی بورسیه هم میخواهد.
بدون موافقت استاد راهنما میشود اپلای کرد؟
در عمل نه. سیدنی (جز حقوق و بیزینس) پیش از درخواست استاد راهنمای قطعی میخواهد، UQ بدون حمایت استاد شما را برای درخواست کامل دعوت نمیکند و ملبورن برای بیشتر دورهها مدرک حمایت استاد را میخواهد.
ددلاین بورسیه دکترای استرالیا برای ورودی ۲۰۲۷ گذشته است؟
بخشی از دورهای اصلی گذشته است، اما از امروز هنوز این مهلتها ماندهاند: ۱۸ دسامبر ۲۰۲۶ سیدنی، ۲۵ ژانویهی ۲۰۲۷ UQ، ۳۱ ژانویه در دانشکدهی MDHS ملبورن و ۲۸ فوریهی ۲۰۲۷ موناش. هر کدام برای بازهی شروع مشخصی است؛ صفحهی خود دانشگاه را چک کنید.
بورسیه هزینهی خانواده را هم میدهد؟
معمولاً نه. پوشش OSHC در ملبورن و UQ تکی است و کمکهزینه یک مبلغ ثابت برای خود دانشجوست. بیمه و هزینهی زندگی همراهان را جدا برنامهریزی کنید.
اگر میخواهید فهرست دانشگاهها، زمانبندی دورها و ایمیل به استادها را با هم مرور کنیم، از ارزیابی رایگان پرونده شروع کنید. در دورهی «صفر تا صد پلن B» مسیر HDR استرالیا را قدمبهقدم کار میکنیم. سؤالهایتان را هم در کانال تلگرام مسیر مهاجرت بپرسید.
منابع
- Research Training Program – Australian Government Department of Education: https://www.education.gov.au/research-block-grants/research-training-program
- Graduate Research Scholarships – University of Melbourne: https://scholarships.unimelb.edu.au/awards/graduate-research-scholarships
- Graduate research applications (international) – University of Melbourne: https://study.unimelb.edu.au/how-to-apply/graduate-research/international-applications/applications
- Application and Scholarship Deadlines – Faculty of Medicine, Dentistry and Health Sciences, University of Melbourne: https://mdhs.unimelb.edu.au/research/research-training/future-students/when-should-i-apply
- RTP and University of Sydney scholarships for international students – University of Sydney: https://sydney.edu.au/scholarships/australian-government-research-training-program/rtp-international.html
- How to apply for postgraduate research – University of Sydney: https://www.sydney.edu.au/study/applying/how-to-apply/postgraduate-research.html
- HDR scholarships – UNSW Sydney: https://www.unsw.edu.au/research/hdr/scholarships
- HDR application process – UNSW Sydney: https://www.unsw.edu.au/research/hdr/application
- How to apply, Arts, Design & Architecture – UNSW Sydney: https://www.unsw.edu.au/arts-design-architecture/study-with-us/postgraduate-research/how-to-apply
- Research Training Program (RTP) Stipend – Monash University: https://www.monash.edu/study/fees-scholarships/scholarships/find-a-scholarship/research-training-program-scholarship
- How to apply, Engineering graduate research – Monash University: https://www.monash.edu/engineering/future-students/graduate-research/how-to-apply
- ANU University Research Scholarships – Australian National University: https://study.anu.edu.au/scholarships/find-scholarship/anu-university-research-scholarships
- Graduate Research School Scholarships (UQGRSS) – University of Queensland: https://scholarships.uq.edu.au/scholarship/graduate-school-scholarships-uqgss-%E2%80%93-includes-rtp
- English language requirements – University of Queensland: https://study.uq.edu.au/admissions/english-language-requirements
- Overseas Student Health Cover – Department of Home Affairs: https://immi.homeaffairs.gov.au/visas/getting-a-visa/visa-listing/student-500/overseas-student-health-cover
- Critical technology – Department of Home Affairs: https://www.homeaffairs.gov.au/about-us/our-portfolios/national-security/technology-and-data-security/critical-technology
- Condition 8208 change of course – Department of Home Affairs: https://immi.homeaffairs.gov.au/help-support/departmental-forms/online-forms/condition-8208-change-of-course