اطلاعات شخصی در رزومه: چه چیزهایی را از CV اپلای حذف کنیم؟
انتشار: ۱۳ دقیقه مطالعه
اطلاعات شخصی در رزومهی اپلای یعنی نام، ایمیل، تلفن، شهر و لینکهای حرفهای؛ تاریخ تولد، تأهل و عکس فقط اگر کشور یا آگهی بخواهد، و نام پدر و کد ملی هیچوقت.
خیلی از ما رزومه را با الگوی فرمهای اداری ایران یاد گرفتهایم: بالای صفحه نام پدر، تاریخ تولد، کد ملی، وضعیت تأهل، وضعیت نظام وظیفه و یک عکس پرسنلی. در CVهایی که طی سالها از متقاضیان ایرانی در دورههایمان دیدهایم، تاریخ تولد، وضعیت تأهل و رتبهی کنکور بارها در بالای CV آمده بود. این عادت در خیلی از کشورها نهتنها کمکی نمیکند، بلکه CV را غیرحرفهای نشان میدهد و گاهی اطلاعاتی را جلوی خواننده میگذارد که قانوناً نباید در تصمیمش اثر داشته باشد.
در این مقاله فقط به یک بخش CV میپردازیم: سربرگ و اطلاعات شخصی. ساختار کامل CV، ترتیب بخشها و نوشتن سوابق را در راهنمای کامل رزومهی تحصیلی برای اپلای آوردهایم. همهی صفحههای رسمی این مقاله را در ۲۵ آبان ۱۴۰۵ (۱۶ نوامبر ۲۰۲۶) بررسی کردهایم.
دربارهی آمریکا: از ۱۱ دی ۱۴۰۴ (۱ ژانویهی ۲۰۲۶) و بر اساس اعلامیهی ریاستجمهوری شمارهی ۱۰۹۹۸، ورود اتباع ایران به آمریکا، از جمله با ویزای دانشجویی F و J، معلق است. نکتههایی که اینجا از منابع آمریکایی آمده، برای دوتابعیتیهایی است که با گذرنامهی کشوری غیرمشمول اقدام میکنند یا برای زمانی که این قانون تغییر کند؛ منطقشان در کانادا و بریتانیا هم صدق میکند.
قاعدهی کلی: CV برای سنجیدن شماست، فرم برای احراز هویت
بیشتر سردرگمیها از اینجا میآید که CV را با فرم اپلیکیشن یکی میگیریم. فرم آنلاین دانشگاه یا پرتال آگهی دکتری ممکن است تاریخ تولد، تابعیت، محل اقامت یا حتی شمارهی گذرنامه را بپرسد، چون برای ثبتنام، ویزا یا شرایط یک بورسیه لازم است. این سؤالها را همانجا و کاملاً صادقانه جواب بدهید. اما CV سندی است که استاد و کمیته با آن توانایی علمی شما را میسنجند و معمولاً بین چند نفر دستبهدست میشود.
کمیسیون فرصتهای برابر شغلی آمریکا (EEOC) همین منطق را خلاصه کرده است: اطلاعاتی که در مرحلهی پیش از استخدام گرفته میشود باید به چیزهایی محدود باشد که برای تشخیص صلاحیت لازم است، و اطلاعاتی مثل نژاد، جنسیت، خاستگاه ملی، سن و دین در این تشخیص بیربطاند. همین صفحه میگوید کارفرما نباید عکس متقاضی را بخواهد و اگر برای شناسایی لازم باشد، بعد از پیشنهاد و پذیرش کار آن را بگیرد.
یک مثال اروپایی هم نشان میدهد چرا بعضی از این اطلاعات جایشان در فرم است: طبق صفحهی رسمی Doctoral Networks در برنامهی ماری کوری (MSCA)، پژوهشگر میتواند از هر ملیتی باشد، ولی باید قاعدهی تحرک را رعایت کند؛ یعنی معمولاً در ۳۶ ماه پیش از تاریخ استخدام، بیش از ۱۲ ماه در کشور مؤسسهی استخدامکننده زندگی یا کار و تحصیل نکرده باشد. برای همین فرم درخواست این موقعیتها معمولاً سابقهی اقامت را میپرسد. جواب درست این سؤال در فرم است، نه یک خط «Nationality» بالای CV.
مسیر تصمیم: هر قلم اطلاعات شخصی را کجا بنویسید
آمریکا و کانادا: فقط اطلاعات تماس
در آمریکای شمالی، سربرگ CV آکادمیک یعنی نام، ایمیل، تلفن و در صورت تمایل شهر و لینکهای حرفهای. منابع رسمی در این باره همصدا هستند:
مرکز شغلی دانشگاه برکلی در راهنمای CV آکادمیک میگوید آدرس اختیاری است و وضعیت تأهل، فرزندان و محل تولد را نیاورید.
دانشکدهی تحصیلات تکمیلی دانشگاه ایلینوی در راهنمای رزومهاش، در فهرست «نیاورید» اینها را آورده است: تابعیت (مگر برای نشان دادن مجوز کار در آمریکا)، شمارهی تأمین اجتماعی، سن، وضعیت تأهل، جنسیت و عکس.
کمیسیون حقوق بشر انتاریو در کانادا به کارفرماها میگوید در فرم درخواست تاریخ تولد نپرسند، سؤالی دربارهی وضعیت تأهل نداشته باشند، عکس نخواهند و محل تولد، وضعیت اقامت و شمارهی بیمهی اجتماعی (SIN) را هم نپرسند؛ SIN را میشود بعد از پیشنهاد مشروط کار گرفت.
این قواعد مستقیماً برای استخدام نوشته شدهاند، اما فرهنگ CV دانشگاهی هم از همینجا میآید. اگر چنین اطلاعاتی را خودتان در CV بگذارید، فقط خواننده را در موقعیتی ناخوشایند قرار دادهاید.
بریتانیا: قانون برابری و توصیهی رسمی
در بریتانیا قانون برابری ۲۰۱۰ (Equality Act) تبعیض بر اساس «ویژگیهای حمایتشده» را ممنوع میکند. طبق صفحهی GOV.UK این ویژگیها شامل سن، ازدواج یا پیوند مدنی، بارداری، معلولیت، نژاد (از جمله ملیت و خاستگاه ملی)، دین یا باور، جنس و گرایش جنسی است.
سرویس ملی مشاورهی شغلی بریتانیا (National Careers Service) هم صریحاً میگوید در CV سن، تاریخ تولد، متأهل بودن یا ملیتتان را ننویسید. راهنمای CV دانشگاه وارویک هم برای CVهای بریتانیایی تاریخ تولد، وضعیت تأهل، جنسیت، ملیت و عکس را در فهرست چیزهایی گذاشته که نباید بیایند. پس برای اپلای ارشد و دکتری در بریتانیا، سربرگ را مثل آمریکای شمالی ساده نگه دارید.
آلمان: Lebenslauf آلمانی هنوز فرق دارد
آلمان جایی است که توصیهها واقعاً با بقیه فرق میکند، و دلیلش این است که دو نوع CV در آن رایج است:
Lebenslauf آلمانی برای موقعیتهای آلمانیزبان: پرتال رسمی جذب متخصص ایالت راینلاند-فالتس میگوید در CV آلمانی معمولاً تاریخ تولد، ملیت و یک عکس حرفهای میآید و خیلیها CV را با دست امضا میکنند. مرکز شغلی دانشگاه برمن هم تاریخ تولد و محل تولد یا تابعیت را جزو مشخصات شخصی رایج آورده، ولی تأکید میکند طبق قانون عمومی برابری رفتار (AGG) عکس دیگر بخش الزامی Lebenslauf نیست.
در Lebenslauf، سرویس شغلی KIT در کارلسروهه تاریخ و محل تولد، وضعیت تأهل، فرزندان و ملیت را زیر عنوان «اطلاعات تکمیلی» آورده که میشود اضافه کرد، و میگوید مذهب و مشخصات والدین در CV آلمانی ذکر نمیشود. پس حتی در آلمان هم نام پدر جایی در CV ندارد.
CV انگلیسی: همین دانشگاهها برای CV انگلیسی حرف دیگری میزنند. مرکز خدمات شغلی LMU مونیخ میگوید در CV انگلیسی «به دلایل قانونی» جنسیت، تاریخ تولد، وضعیت تأهل، دین و ملیت را نیاورید و عکس هم نگذارید. KIT هم برای رزومهی کشورهای انگلیسیزبان میگوید عکس و اطلاعاتی مثل تاریخ تولد و وضعیت تأهل نگذارید.
قانون AGG تبعیض بر اساس نژاد یا خاستگاه قومی، جنسیت، دین یا باور، معلولیت، سن و گرایش جنسی را در دسترسی به شغل، از جمله معیارهای انتخاب و استخدام، ممنوع میکند. نتیجهی عملی برای شما: اگر به یک موقعیت دکتری یا دستیار پژوهشی آلمانیزبان در آلمان درخواست میدهید، آوردن تاریخ تولد و ملیت عادی است و عکس اختیاری. اگر CV انگلیسی آکادمیک برای برنامهای بینالمللی میفرستید، همان سربرگ سادهی آمریکای شمالی کافی است. Lebenslauf پروندهی ویزا هم داستان جدایی دارد که در راهنمای مدارک ویزای تحصیلی آلمان آمده است.
Europass و پوزیشنهای دکتری اروپا
Europass ابزار رسمی اتحادیهی اروپا برای ساختن CV است. طبق سایت Europass، از روی پروفایلتان خودتان انتخاب میکنید کدام اطلاعات در CV بیاید، و در بخش نکتهها توصیه شده یک عکس حرفهای اضافه کنید. بیانیهی حفاظت از دادههای Europass هم میگوید برای ساختن پروفایل فقط نام و نام خانوادگی اجباری است و جنسیت، عکس پروفایل، تاریخ و محل تولد و ملیت اطلاعات غیراجباریاند. یعنی عکس در Europass توصیه شده، ولی هیچکدام از این موارد الزامی نیست و شما تصمیم میگیرید چه چیزی نمایش داده شود. فرق Europass با CV آکادمیک و اینکه کجا لازمش دارید را در مقالهی تفاوت CV و رزومه توضیح دادهایم.
برای پوزیشنهای دکتری اروپا، اول متن آگهی و راهنمای پرتال را بخوانید. اگر قالب یا فیلد خاصی خواسته، همان را رعایت کنید؛ اگر چیزی نگفته، CV آکادمیک بدون اطلاعات شخصی اضافه کاملاً پذیرفته است و اطلاعاتی مثل تابعیت و سابقهی اقامت را در خود فرم وارد میکنید.
تاریخ تولد، عکس و بقیه: در کدام CV بیاید و در کدام نه
مورد به مورد: فهرست ایرانی
با توجه به منابع بالا، تکلیف موارد رایج در CVهای ایرانی این است:
تاریخ تولد و سن: برای آمریکا، کانادا، بریتانیا و CV انگلیسی حذف؛ در Lebenslauf آلمانی اختیاری.
وضعیت تأهل و تعداد فرزند: تقریباً همهجا حذف. در CV آلمانی اختیاری است، ولی دلیلی برای آوردنش در اپلای تحصیلی نمیبینیم.
عکس: در آمریکای شمالی و بریتانیا نگذارید. در Lebenslauf آلمانی و Europass اختیاری است؛ اگر گذاشتید، عکس رسمی و ساده باشد، نه عکس سلفی.
ملیت و جنسیت: در CV انگلیسی نیاورید. تابعیت را در فرم اپلیکیشن بنویسید.
دین و مذهب: هیچجا. حتی راهنماهای آلمانی آن را کنار گذاشتهاند.
نام پدر: هیچجا. این یک رسم اداری ایرانی است و خوانندهی خارجی معنایش را نمیفهمد.
کد ملی، شمارهی شناسنامه و شمارهی گذرنامه: هیچجا در CV. بخش بعدی را ببینید.
آدرس کامل منزل: لازم نیست؛ شهر و کشور کافی است. برکلی آدرس را اختیاری میداند و KIT میگوید برای رزومهی انگلیسی آدرس پستی ضروری نیست.
وضعیت نظام وظیفه: ربطی به سنجش علمی شما ندارد و جایش در CV نیست. اما CV با فرم ویزا یکی نیست: اگر فرم اپلیکیشن، فرم ویزا یا هر فرم رسمی دیگری دربارهی خدمت سربازی یا نظامی پرسید، کامل و صادقانه جواب بدهید. وضعیت نظام وظیفه برای خروج از کشور هم اهمیت جدی دارد که در راهنمای سربازی و خروج از کشور توضیح دادهایم.
رتبهی کنکور: این یکی اطلاعات شخصی نیست، افتخار است. اگر رتبهی برجستهای دارید، آن را در بخش افتخارات بیاورید و برای خوانندهی خارجی زمینه بدهید. راهنمای ایلینوی هم توصیه میکند برای افتخاراتی که شناختهشده نیستند، توضیح بدهید چرا و از بین چند نفر انتخاب شدهاید. رتبهی معمولی را لازم نیست بیاورید.
حریم خصوصی: شمارهی گذرنامه و کد ملی را ایمیل نکنید
CVی که برای استاد یا گروه پژوهشی ایمیل میکنید از کنترل شما خارج میشود: ممکن است برای دیگران فوروارد شود، در صندوقهای مختلف بماند یا در سامانههای جذب ذخیره شود. پس هر چیزی که با آن بشود هویت شما را جعل کرد، در CV جایی ندارد:
شمارهی گذرنامه، کد ملی و شمارهی شناسنامه را در CV ننویسید. ایلینوی شمارهی تأمین اجتماعی را در فهرست «نیاورید» گذاشته و کمیسیون حقوق بشر انتاریو میگوید شمارهی بیمهی اجتماعی فقط بعد از پیشنهاد مشروط کار پرسیده شود؛ معادل ایرانی این شمارهها هم همین حکم را دارند.
اسکن گذرنامه را پیوست ایمیل اولیه به استاد نکنید. گذرنامه را فقط در پرتال رسمی دانشگاه یا بعد از پذیرش، برای قرارداد و ویزا، بارگذاری کنید. برای متن خود ایمیل، قالبهای ایمیل به استاد را ببینید.
مراقب آگهیهای مشکوک باشید. کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC) هشدار میدهد که کلاهبرداران کاریابی قول کار میدهند ولی در واقع دنبال پول و اطلاعات شخصی شما هستند و ممکن است به سرقت هویت برسد. اگر «پوزیشنی» قبل از هر مصاحبهای کپی گذرنامه و اطلاعات بانکی خواست، اول از روی سایت رسمی دانشگاه صحتش را بررسی کنید.
تاریخ تولد و آدرس دقیق هم، کنار نام کامل، برای جعل هویت به کار میآیند. این هم دلیل دیگری است که در CV انگلیسی نیایند.
نمونهی ساختگی: سربرگ قبل و بعد
نمونهی ساختگی، قبل از ویرایش (به سبک فرمهای اداری):
نام: سارا نمونهای، نام پدر، تاریخ تولد و وضعیت تأهل
کد ملی و شمارهی گذرنامه
آدرس کامل منزل با کوچه و پلاک
عکس پرسنلی گوشهی صفحه (و در CV آقایان، وضعیت نظام وظیفه)
همهی اطلاعات حذفشده اگر لازم باشند، در فرم اپلیکیشن پرسیده میشوند. سربرگ دوم دو خط فضای صفحهی اول را آزاد میکند تا تحصیلات و پژوهش زودتر دیده شوند.
چکلیست دو دقیقهای پیش از ارسال
کشور و زبان CV را مشخص کنید: CV انگلیسی، Lebenslauf آلمانی یا Europass.
متن آگهی یا صفحهی برنامه را برای فیلد یا قالب خاص بخوانید.
هر قلم سربرگ را با این سؤال بسنجید: به سنجیدن توانایی علمی من کمک میکند؟
شمارههای هویتی، نام پدر و دین را از CV پاک کنید.
فایل PDF را باز کنید و مطمئن شوید نسخهی قدیمی با اطلاعات شخصی را اشتباهی پیوست نکردهاید.
سؤالهای رایج
تاریخ تولد را در رزومه بنویسم یا نه؟
برای آمریکا، کانادا، بریتانیا و هر CV انگلیسی، نه. فقط در Lebenslauf آلمانی رایج و اختیاری است. اگر فرم اپلیکیشن تاریخ تولد پرسید، همانجا دقیق جواب بدهید.
در رزومه اپلای عکس بگذارم؟
برای آمریکای شمالی و بریتانیا نه. در Lebenslauf آلمانی و Europass اختیاری است؛ به گفتهی مرکز شغلی دانشگاه برمن، با قانون AGG عکس در CV آلمانی دیگر الزامی نیست. اگر آگهی صریحاً عکس خواسته، یک عکس رسمی و ساده بگذارید.
وضعیت تأهل در رزومه لازم است؟
نه. برای اپلای تحصیلی هیچکدام از منابع رسمی آن را لازم نمیدانند و در آمریکای شمالی و بریتانیا صریحاً توصیه به حذفش شده است. فرمهای ویزا معمولاً وضعیت تأهل را جداگانه میپرسند و آنجا باید دقیق جواب بدهید.
ملیت را در CV بنویسم؟
در CV انگلیسی لازم نیست؛ تابعیت را در فرم اپلیکیشن وارد کنید. در Lebenslauf آلمانی آوردن ملیت رایج است. اگر دوتابعیتی هستید و فرم همهی تابعیتها را پرسید، همه را صادقانه بنویسید.
رتبه کنکور را در رزومه بیاورم؟
اگر برجسته است، بله، در بخش افتخارات و با یک توضیح کوتاه که خوانندهی خارجی بفهمد این رتبه از بین چند داوطلب به دست آمده. رتبهی معمولی چیزی به CV اضافه نمیکند.
شماره پاسپورت را کجا بدهم؟
فقط در فرم یا پرتال رسمی دانشگاه، سامانهی ویزا یا بعد از پذیرش برای قرارداد. هیچوقت در CV یا ایمیل اولیه به استاد ننویسید.
برای دکتری آلمان CV انگلیسی بفرستم یا Lebenslauf؟
هر چه آگهی خواسته. اگر آگهی انگلیسی است و قالب خاصی نخواسته، CV انگلیسی آکادمیک بدون اطلاعات شخصی اضافه مناسب است. برای آگهی آلمانیزبان، Lebenslauf با تاریخ تولد و ملیت رایج است.
اگر میخواهید CV، انگیزهنامه و ایمیلهای اپلای را قدمبهقدم و با بازخورد بسازید، دورههای مسیر مهاجرت را ببینید. اگر هنوز نمیدانید پروفایلتان برای کدام کشور مناسبتر است، از ارزیابی رایگان شروع کنید و سؤالهایتان را در کانال تلگرام ما بپرسید.