ویزای دانشجویی انگلستان (Student visa، همان Tier 4 قدیم) روند نسبتاً شفافی دارد. قانون‌ها مکتوب‌اند، عددها روی gov.uk منتشر می‌شوند و بیشتر ریجکتی‌ها از اشتباه‌های قابل‌پیشگیری می‌آیند: پولی که ۲۸ روز کامل در حساب نمانده، ATASی که دیر گرفته شده یا اطلاعاتی که با CAS نمی‌خواند. در این مقاله کل مسیر را از گرفتن CAS تا تحویل مدارک مرور می‌کنیم.
همه‌ی عددها و قواعد این نوشته تا ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶) از gov.uk بررسی شده است. انتخاب دانشگاه، شهریه و پذیرش را در مقاله‌ی «تحصیل در انگلستان» در همین سایت توضیح داده‌ایم. این‌جا فقط درباره‌ی خود ویزا حرف می‌زنیم.
خلاصه‌ی عددها (مهر ۱۴۰۵)
- هزینه‌ی درخواست از خارج انگلستان: ۵۵۸ پوند
- هزینه‌ی خدمات درمانی (IHS) برای دانشجو: ۷۷۶ پوند برای هر سال ویزا
- تمکن هزینه‌ی زندگی برای لندن: ماهی ۱٬۵۲۹ پوند، حداکثر برای ۹ ماه (برای درخواست‌های از ۹ آذر ۱۴۰۵ یعنی ۳۰ نوامبر ۲۰۲۶: ماهی ۱٬۵۷۰ پوند)
- تمکن هزینه‌ی زندگی برای خارج از لندن: ماهی ۱٬۱۷۱ پوند، حداکثر برای ۹ ماه (برای درخواست‌های از ۹ آذر ۱۴۰۵: ماهی ۱٬۲۰۳ پوند)
- زمان درخواست: حداکثر ۶ ماه پیش از شروع دوره
- زمان معمول تصمیم از خارج انگلستان: حدود ۳ هفته
- ATAS: رایگان، دست‌کم ۳۰ روز کاری، اعتبار ۶ ماه برای درخواست ویزا
قدم اول: CAS
CAS یا Confirmation of Acceptance for Studies شماره‌ی مرجعی است که دانشگاه بعد از پذیرش بی‌قیدوشرط برای شما صادر می‌کند. فرم ویزا بدون آن باز نمی‌شود. چند نکته درباره‌ی CAS:
- معمولاً پیش از صدور CAS، دانشگاه پرسش‌نامه‌ای می‌فرستد یا مصاحبه‌ی کوتاهی می‌گیرد تا مطمئن شود دانشجوی واقعی هستید. جدی‌اش بگیرید، چون همان پرسش‌ها ممکن است در مصاحبه‌ی ویزا هم تکرار شوند.
- بعضی دانشگاه‌ها پیش از صدور CAS پیش‌پرداخت شهریه می‌خواهند.
- اطلاعات CAS را با دقت چک کنید: اسم، شماره‌ی گذرنامه، تاریخ دوره، شهریه، مبلغ پرداخت‌شده و مدرک زبانی که دانشگاه بر اساسش پذیرش داده است. هر اشتباهی را پیش از درخواست ویزا اصلاح کنید.
- طبق gov.uk باید ظرف ۶ ماه از دریافت CAS برای ویزا درخواست بدهید.
قدم دوم: ATAS برای رشته‌های مشخص
ATAS یا Academic Technology Approval Scheme گواهی‌ای است که وزارت خارجه‌ی انگلستان برای بعضی رشته‌ها در مقطع ارشد و بالاتر، و نیز برای بعضی کارهای پژوهشی، صادر می‌کند. اتباع کشورهایی که در فهرست معافیت نیستند، از جمله ایران، اگر رشته‌شان مشمول باشد باید پیش از درخواست ویزا آن را بگیرند.
- چطور بفهمید لازم است؟ دانشگاه کد CAH3 دوره را به شما می‌دهد و معمولاً در نامه‌ی پذیرش یا CAS صریحاً می‌نویسد که ATAS لازم است یا نه. فهرست‌های قدیمی با کدهای JACS دیگر مبنا نیستند.
- زمان: gov.uk دست‌کم ۳۰ روز کاری، یعنی حدود ۶ هفته، اعلام کرده است. بین فروردین تا مرداد معمولاً طولانی‌تر هم می‌شود و سرویس فوری ندارد.
- هزینه: رایگان است.
- اعتبار: گواهی برای استفاده در درخواست ویزا ۶ ماه از تاریخ صدور اعتبار دارد.
- چه چیزهایی می‌پرسند: سوابق تحصیلی و کاری، مقاله‌ها، دو معرف، منبع مالی، نام سوپروایزر، شرح درس‌ها یا پروژه و یک بیانیه‌ی شخصی.
مهم‌ترین توصیه‌ی ما برای ATAS این است که کامل و صادقانه بنویسید: همه‌ی سوابق کاری، همه‌ی مقاله‌ها و شرح دقیق پروژه. حذف یک سابقه برای «کم‌حساسیت‌تر کردن» پرونده، بعداً در ویزا یا هنگام ورود مشکل جدی می‌سازد. اگر ATAS رد شود، ویزا هم صادر نمی‌شود. پس آن را بلافاصله بعد از پذیرش و پیش از هر کار دیگری شروع کنید. درباره‌ی رشته‌های حساس، مقاله‌ی جداگانه‌ای در همین سایت داریم.
قدم سوم: تمکن مالی و قاعده‌ی ۲۸ روز
اگر ۱۲ ماه پیش از درخواست در انگلستان زندگی نکرده باشید، باید دو چیز را نشان دهید:
- شهریه‌ی سال اول که هنوز پرداخت نشده است، همان رقمی که در CAS آمده.
- هزینه‌ی زندگی برای حداکثر ۹ ماه: ماهی ۱٬۵۲۹ پوند برای لندن و ماهی ۱٬۱۷۱ پوند برای جاهای دیگر.
توجه کنید که طبق اصلاحیه‌ی قوانین مهاجرتی که ۱۲ شهریور ۱۴۰۵ (۳ سپتامبر ۲۰۲۶) منتشر شد، برای درخواست‌هایی که از ۹ آذر ۱۴۰۵ (۳۰ نوامبر ۲۰۲۶) به بعد ثبت می‌شوند، این رقم‌ها به ماهی ۱٬۵۷۰ پوند برای لندن و ماهی ۱٬۲۰۳ پوند برای خارج از لندن می‌رسد. ملاک، تاریخ ثبت درخواست ویزاست، نه تاریخ شروع دوره. پس اگر برای ترم ژانویه یا بعد از آن اقدام می‌کنید، از همین حالا با رقم جدید برنامه بریزید.
قاعده‌ی طلایی این است: این پول باید دست‌کم ۲۸ روز پشت سر هم در حساب بوده باشد و روز پایان این ۲۸ روز، حداکثر ۳۱ روز پیش از تاریخ درخواست باشد. اگر حتی یک روز مانده‌ی حساب از رقم لازم کمتر شود، شمارش ۲۸ روز از نو شروع می‌شود.
یک مثال: دوره‌ی ارشد یک‌ساله در منچستر، شهریه ۲۸٬۰۰۰ پوند که ۵٬۰۰۰ پوندش پیش‌پرداخت شده است.
- شهریه‌ی باقی‌مانده: ۲۳٬۰۰۰ پوند
- هزینه‌ی زندگی: ۹ × ۱٬۱۷۱ = ۱۰٬۵۳۹ پوند
- جمع لازم: ۳۳٬۵۳۹ پوند که باید ۲۸ روز کامل در حساب بماند
اگر همین دوره در لندن بود، بخش زندگی می‌شد ۹ × ۱٬۵۲۹ = ۱۳٬۷۶۱ پوند.
اگر درخواست را از ۹ آذر ۱۴۰۵ به بعد ثبت کنید، همین حساب با رقم جدید این می‌شود: ۹ × ۱٬۲۰۳ = ۱۰٬۸۲۷ پوند برای منچستر، یعنی جمع لازم ۳۳٬۸۲۷ پوند، و ۹ × ۱٬۵۷۰ = ۱۴٬۱۳۰ پوند برای لندن.
نکته‌های عملی:
- حساب می‌تواند به نام خودتان یا پدر و مادر باشد. در حالت دوم معمولاً نامه‌ی رضایت والدین و مدرک نسبت (مثل شناسنامه‌ی ترجمه‌شده) هم لازم است.
- اگر اسپانسر رسمی یا بورسیه دارید، نامه‌ی اسپانسر می‌تواند بخشی از رقم را پوشش دهد. اگر اسپانسر در ۱۲ ماه گذشته هزینه‌ی شما را داده، رضایت کتبی‌اش هم لازم است.
- صورت‌حساب باید ترجمه‌ی رسمی داشته باشد و تبدیل ارز روشن باشد.
- قاعده‌های کلی‌تر مدارک مالی را در مقاله‌ی «تمکن مالی» در همین سایت آورده‌ایم.
قدم چهارم: IHS، هزینه‌ی خدمات درمانی
IHS را هنگام پر کردن فرم آنلاین می‌پردازید و بعد از آن از خدمات NHS استفاده می‌کنید. مبلغ بر اساس طول کل ویزا حساب می‌شود، نه فقط طول دوره:
- ویزای ۶ ماه یا کمتر، درخواست از خارج: IHS ندارد
- بیش از ۶ ماه تا یک سال: ۷۷۶ پوند
- بیش از یک سال تا ۱۸ ماه: ۱٬۱۶۴ پوند
- بیش از ۱۸ ماه تا دو سال: ۱٬۵۵۲ پوند
ویزای دانشجویی معمولاً چند ماه بیشتر از خود دوره اعتبار دارد. برای همین، رقم نهایی را همان ماشین‌حساب داخل فرم به شما نشان می‌دهد.
قدم پنجم: تست سل (TB)
تست سل برای کسانی لازم است که بیش از ۶ ماه به انگلستان می‌آیند و در ۶ ماه اخیر، دست‌کم ۶ ماه در یکی از کشورهای فهرست gov.uk زندگی کرده‌اند. در فهرستی که در ۳۰ مهر ۱۴۰۵ بررسی کردیم، ایران جزو این کشورها نیست. پس متقاضی ساکن ایران معمولاً به آن نیاز ندارد. اگر اخیراً مدت طولانی در کشوری مثل عراق زندگی کرده‌اید که در فهرست هست، باید از کلینیک تأییدشده‌ی Home Office گواهی بگیرید. این گواهی ۶ ماه از تاریخ عکس قفسه‌ی سینه اعتبار دارد. فهرست تغییر می‌کند، پس پیش از درخواست دوباره نگاهش کنید.
قدم ششم: فرم آنلاین، مرکز ویزا و بایومتریک
فرم را در gov.uk پر می‌کنید، هزینه و IHS را می‌پردازید و بعد مرکز درخواست ویزا (VAC) را برای اثر انگشت، عکس و تحویل مدارک انتخاب می‌کنید. چند نکته برای پر کردن فرم:
- کشوری که در آن زندگی می‌کنید را درست انتخاب کنید. اگر آن کشور مرکز فعال نداشته باشد، سیستم شما را به مرکزی در کشور دیگر هدایت می‌کند یا خودتان می‌توانید مرکزی را انتخاب کنید که امکان سفر به آن را دارید.
- محل تولد را دقیقاً همان‌طور که در گذرنامه آمده بنویسید.
- سفرهای قبلی، ریجکتی‌های قبلی هر کشوری و سابقه‌ی کار و خدمت را کامل و صادقانه بنویسید.
- اطلاعات فرم باید با CAS، رزومه و فرم ATAS یکی باشد.
- مرتب Save کنید.
محل بایومتریک برای ایرانی‌ها (وضعیت ۳۰ مهر ۱۴۰۵): ابزار رسمی «Find a visa application centre» در gov.uk همچنان ایران را با لینک مرکز VFS Global نشان می‌دهد. از طرف دیگر، سفارت بریتانیا در تهران مدتی با کارکنان محدود و از راه دور کار می‌کرد. توصیه‌نامه‌ی سفر وزارت خارجه‌ی بریتانیا این توضیح را در ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ (۱۳ اوت ۲۰۲۶) برداشت. پیش از رزرو، وضعیت مرکز تهران را در صفحه‌ی رسمی VFS و در خود فرم ببینید. اگر مرکز تهران فعال نبود، هزینه و زمان سفر به کشور دیگر و زمان برگشت گذرنامه را در برنامه بگذارید.
بعد از تصمیم مثبت، ویزای شما به شکل eVisa، یعنی سابقه‌ی آنلاین وضعیت اقامتی، ثبت می‌شود.
مصاحبه‌ی اعتبارسنجی (Credibility)
Home Office ممکن است با شما مصاحبه‌ی کوتاهی، معمولاً تصویری، داشته باشد تا ببیند «دانشجوی واقعی» هستید. این سؤال‌ها را از قبل برای خودتان جواب بدهید:
- چرا این دوره و چرا این دانشگاه؟ دانشگاه‌های دیگر را هم بررسی کردید؟
- درس‌های اصلی دوره و ربط‌شان به سابقه‌ی شما چیست؟
- شهریه و هزینه‌ی زندگی چقدر است و چه کسی آن را می‌پردازد؟
- بعد از دوره چه برنامه‌ای دارید؟
اگر بعد از دوره به ویزای Graduate فکر می‌کنید، طبق gov.uk مدت آن برای درخواست‌های تا ۱۰ دی ۱۴۰۵ (۳۱ دسامبر ۲۰۲۶) دو سال است و برای درخواست‌های بعد از آن ۱۸ ماه.
اشتباه‌های رایج
- خالی شدن حساب حتی برای یک روز در دوره‌ی ۲۸ روزه
- شروع دیرهنگام ATAS و رسیدن به آخرین هفته‌های پیش از شروع ترم
- ناهماهنگی بین مبلغ شهریه در CAS و مدارک مالی
- استفاده از فرم‌ها و راهنماهای قدیمی Tier 4 که رقم‌های کهنه دارند
- گرفتن ترجمه بدون مشخصات مترجم و تاریخ
- جا انداختن ریجکتی‌های قبلی در فرم
چک‌لیست تحویل مدارک
- گذرنامه‌ی معتبر
- شماره‌ی CAS (و نسخه‌ای از اطلاعات آن)
- گواهی ATAS، اگر لازم است
- مدارک مالی ۲۸ روزه با ترجمه، و در صورت نیاز رضایت‌نامه‌ی والدین یا نامه‌ی اسپانسر
- مدارک تحصیلی‌ای که در CAS ذکر شده‌اند
- گواهی تست سل، فقط اگر طبق فهرست لازم باشد
- رسید پرداخت هزینه‌ی ویزا و IHS
- نامه‌ی همراه کوتاه که پرونده را خلاصه می‌کند (اختیاری)
ما در دوره‌های مسیر مهاجرت پرونده‌ی ویزای انگلستان را از CAS و ATAS تا تمرین مصاحبه‌ی اعتبارسنجی با هم کار می‌کنیم. اگر سؤالی دارید، در کانال تلگرام مسیر مهاجرت بپرسید. عددها و قواعد ممکن است تغییر کنند، پس پیش از هر اقدامی صفحه‌های gov.uk را دوباره ببینید.
منابع
- ویزای دانشجویی انگلستان، صفحه‌ی اصلی: https://www.gov.uk/student-visa
- تمکن مالی ویزای دانشجویی: https://www.gov.uk/student-visa/money
- اصلاحیه‌ی قوانین مهاجرتی HC 584، سپتامبر ۲۰۲۶: https://www.gov.uk/government/publications/statement-of-changes-to-the-immigration-rules-hc-584-3-september-2026
- خلاصه‌ی UKCISA از تغییرات سپتامبر ۲۰۲۶ (از جمله رقم‌های تمکن از ۳۰ نوامبر): https://www.ukcisa.org.uk/news/student-update-changes-to-the-immigration-rules-september-2026/
- مدت ویزای Graduate: https://www.gov.uk/graduate-visa
- مدارک لازم: https://www.gov.uk/student-visa/documents-you-must-provide
- دوره و CAS: https://www.gov.uk/student-visa/course
- درخواست از خارج انگلستان: https://www.gov.uk/student-visa/apply
- هزینه‌ی خدمات درمانی (IHS): https://www.gov.uk/healthcare-immigration-application/how-much-pay
- راهنمای ATAS: https://www.gov.uk/guidance/academic-technology-approval-scheme
- تست سل برای متقاضیان ویزا: https://www.gov.uk/tb-test-visa
- فهرست کشورهایی که تست سل لازم دارند: https://www.gov.uk/tb-test-visa/countries-where-you-need-a-tb-test-to-enter-the-uk
- یافتن مرکز درخواست ویزا: https://www.gov.uk/find-a-visa-application-centre
- توصیه‌نامه‌ی سفر بریتانیا برای ایران: https://www.gov.uk/foreign-travel-advice/iran