برای اپلای ایتالیا نه دکلاراسیون (DoV) الزامی است نه CIMEA و دانشگاه خودش مدرک را ارزیابی می‌کند؛ اما بعضی فراخوان‌ها یکی را می‌خواهند و سفارت تهران CIMEA را توصیه کرده.
اطلاعات این نوشته تا ۸ آبان ۱۴۰۵ (۳۰ اکتبر ۲۰۲۶) از صفحه‌های رسمی بررسی شده است. کل مسیر پذیرش و بورسیه را در راهنمای تحصیل در ایتالیا آورده‌ایم. این‌جا فقط ارزیابی مدرک را بررسی می‌کنیم.
سه سند با سه کار متفاوت
- Dichiarazione di valore یا DoV (در سایت سفارت تهران DVL): سندی که نمایندگی ایتالیا در کشور صادرکننده‌ی مدرک می‌دهد. این سند جایگاه مدرک شما را در نظام آموزشی ایران توضیح می‌دهد و آن را با سطح ایتالیایی مقایسه می‌کند. طبق صفحه‌ی سفارت، DoV به معنای شناسایی رسمی مدرک نیست.
- Statement of Comparability: گواهی مقایسه‌پذیری که CIMEA، مرکز ENIC-NARIC ایتالیا، صادر می‌کند. سطح مدرک را در چرخه‌های فرایند بولونیا و چارچوب EQF نشان می‌دهد.
- Statement of Verification: گواهی اصالت CIMEA. تأیید می‌کند مدرک واقعاً از طرف یک مؤسسه‌ی رسمی صادر شده است.
خود CIMEA می‌گوید گواهی‌هایش برای دانشگاه‌ها الزام‌آور نیست. فرق عملی این است که DoV معمولاً فقط مقایسه را پوشش می‌دهد، ولی جفت گواهی CIMEA هم مقایسه و هم اصالت را.
قاعده‌ی ۲۰۲۶/۲۰۲۷: تصمیم با دانشگاه است
دستورالعمل رسمی ورود و ثبت‌نام دانشجویان بین‌المللی که وزارت دانشگاه ایتالیا (MUR) در Universitaly برای سال‌های ۲۰۲۶/۲۰۲۷ و ۲۰۲۷/۲۰۲۸ منتشر کرده، سه نکته‌ی روشن دارد:
- ارزیابی مدرک خارجی برای پذیرش فقط در اختیار مؤسسه‌ی آموزش عالی است (ماده‌ی ۲ قانون ۱۴۸ سال ۲۰۰۲).
- مدارکی که نمایندگی‌های ایتالیا یا نهادهای دیگر درباره‌ی مدرک صادر می‌کنند، از جمله DoV، الزامی نیست و تصمیم دانشگاه را مقید نمی‌کند.
- دانشگاه می‌تواند گواهی CIMEA را به‌جای مدارک دیگر بپذیرد و برای سنجش اصالت هم از گواهی اصالت CIMEA یا مدارک تأییدشده استفاده کند.
اما «الزامی نیست» یعنی هر دانشگاه آزاد است در فراخوان (bando) خودش یکی از این‌ها را بخواهد یا نخواهد. پس مرجع شما bando همان رشته است.
گرفتن DoV از سفارت ایتالیا در تهران
طبق صفحه‌ی DoV سفارت (تا آبان ۱۴۰۵)، روز نوبت این‌ها را همراه می‌برید:
- مدرک تحصیلی و ریزنمرات، ترجمه‌شده به ایتالیایی با مهر و امضای وزارت امور خارجه و دادگستری، به‌اضافه‌ی کپی آن‌ها
- کپی مدارک تحصیلی پیش‌نیاز (این‌ها ترجمه و تأیید نمی‌خواهند)
- کپی صفحه‌ی اول گذرنامه
- برای هدف تحصیلی: نامه‌ی تأیید پذیرش که از Universitaly دانلود می‌شود
- کپی اجازه‌ی اقامت، اگر دارید
نوبت فقط از پورتال رسمی Prenot@mi و در بخش legalizzazione گرفته می‌شود. طبق اطلاعیه‌ی ۲۰ مرداد ۱۴۰۵ سفارت، بخش کنسولی از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ (۸ ژوئیه‌ی ۲۰۲۶) همه‌ی خدماتش را از سر گرفته است. مراحل ترجمه‌ی رسمی و تأیید دادگستری و خارجه را در راهنمای ترجمه و تأیید مدارک قدم‌به‌قدم توضیح داده‌ایم.
دو نکته که معمولاً دیده نمی‌شود:
- چون DoV تحصیلی نامه‌ی تأیید Universitaly را لازم دارد، عملاً تا وقتی پیش‌ثبت‌نام‌تان تأیید نشده نمی‌توانید درخواستش را بدهید. ددلاین درخواست ویزا برای Laurea و Laurea Magistrale طبق Universitaly ۹ آذر ۱۴۰۵ (۳۰ نوامبر ۲۰۲۶) است. پس DoV در فشرده‌ترین بازه‌ی کار شما قرار می‌گیرد.
- سفارت زمان صدور را اعلام نکرده است. هزینه را هم به هدف (تحصیل یا کار) و تعداد ترجمه‌هایی که باید تأیید شوند وابسته دانسته است. جدولی که هنوز در همان صفحه لینک شده مربوط به اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۲ است و DoV را ۴۱ یورو، فقط نقدی و به یورو، آورده است. این رقم قدیمی است و ممکن است تغییر کرده باشد.
گرفتن گواهی CIMEA
درخواست فقط آنلاین و از پلتفرم DiploMe انجام می‌شود:
- در Service Finder کشور نظام آموزشی و سطح مدرک را انتخاب کنید. سایت نشان می‌دهد کدام سرویس برای مدرک شما فعال است و چه مدارکی و چه هزینه‌ای دارد.
- فهرست مدارک لازم همان سرویس را کامل آماده کنید. CIMEA تأکید می‌کند مسئولیت کامل بودن مدارک با متقاضی است.
- حساب کاربری بسازید، مدارک را بارگذاری کنید و هزینه را بپردازید.
CIMEA صراحتاً گفته درخواست را باید خود دارنده‌ی مدرک ثبت و پیگیری کند، نه شخص ثالث، و هیچ پرونده‌ای را از طریق واسطه بررسی نمی‌کند. CIMEA درباره‌ی گواهی‌های جعلی هم هشدار داده است. گواهی واقعی فقط دیجیتال است و با کد QR روی آن استعلام می‌شود.
هزینه و زمان طبق سایت DiploMe (تا آبان ۱۴۰۵):
- سرویس «مقایسه‌پذیری و اصالت»: ۳۰۰ یورو برای هر مدرک، با مالیات بر ارزش افزوده. صفحه قیمت جداگانه‌ای برای گواهی اصالت نیاورده است. رقم نهایی را Service Finder نشان می‌دهد.
- سرویس فقط مقایسه‌پذیری: ۱۵۰ یورو. این سرویس برای چند کشور محدود است که فعلاً امکان استعلام اصالت مدرک‌هایشان نیست.
- زمان عادی: ۶۰ روز کاری (حدود سه ماه) از وقتی که مدارک کامل و هزینه پرداخت شده باشد.
- روال فوری: ۱۰۰ یورو اضافه و ۳۰ روز کاری، ولی فقط برای مقایسه‌پذیری. استعلام اصالت همیشه روال عادی را طی می‌کند و ممکن است به خاطر انتظار برای جواب مؤسسه‌ی صادرکننده طول بکشد. پس اگر هر دو گواهی را لازم دارید، روال فوری احتمالاً کل کار را کوتاه نمی‌کند.
بعضی دانشگاه‌ها با CIMEA قرارداد دارند و لینک ثبت‌نام اختصاصی می‌دهند. یک نمونه دانشگاه پلی‌تکنیک مارکه (Univpm) است. طبق صفحه‌ی این دانشگاه (آخرین به‌روزرسانی ۱۰ مهر ۱۴۰۴)، متقاضیان آن از لینک اختصاصی DiploMe گواهی مقایسه‌پذیری را ۱۵۰ یورو و گواهی اصالت را ۶۵ یورو می‌گیرند. این دانشگاه گواهی‌ها را به‌جای DoV می‌پذیرد. دانشگاه باری هم قرارداد و لینک اختصاصی دارد، اما در صفحه‌اش تخفیفی اعلام نشده است. پیش از پرداخت ببینید دانشگاه شما لینک خودش را دارد یا نه. این هزینه‌ها را در برآورد هزینه‌ی واقعی اپلای ۱۴۰۵ کنار بقیه‌ی خرج‌ها بگذارید.
یک نمونه‌ی ایرانی: پلی‌تکنیک میلان
صفحه‌ی مدارک ثبت‌نام پلی‌تکنیک میلان برای ارزش مدرک یکی از این سه را می‌پذیرد: گواهی مقایسه‌پذیری CIMEA، Diploma Supplement یا DoV در صورت لزوم. برای اصالت هم یکی از این سه را قبول می‌کند: گواهی اصالت CIMEA، آپوستیل الکترونیک یا پایگاه آنلاین مؤسسه‌ی صادرکننده.
فایل «الزامات کشوری» همین دانشگاه که تا آبان ۱۴۰۵ روی سایتش است، برای ایران این را می‌گوید:
- مدارک دانشگاه‌های ایران از طریق سامانه‌ی سجاد (سازمان امور دانشجویان) استعلام می‌شود و باید مدرکی را بارگذاری کنید که کد QR استعلام دارد.
- DoV لازم است، مگر این‌که گواهی مقایسه‌پذیری CIMEA بدهید.
- فارغ‌التحصیلان دانشگاه آزاد نمی‌توانند از این استعلام استفاده کنند و باید هر دو گواهی CIMEA را بدهند.
- چون سامانه‌ی سجاد اغلب ناپایدار است، ممکن است از فارغ‌التحصیل هر دانشگاه ایرانی گواهی اصالت CIMEA هم خواسته شود.
این قاعده‌ی یک دانشگاه است، نه کل ایتالیا؛ صفحه‌ی مدارک هر دانشگاه را جدا بخوانید.
راهنمای تصمیم: کدام را بگیرم؟
- در مرحله‌ی اپلای هیچ‌کدام الزامی نیست. بسیاری از دانشگاه‌ها با مدارک و ترجمه‌هایی که بارگذاری می‌کنید تصمیم می‌گیرند. اگر bando صراحتاً یکی را خواسته، همان را بدهید.
- CIMEA کافی است وقتی bando یا صفحه‌ی ثبت‌نام دانشگاه آن را جایگزین DoV پذیرفته باشد، مثل نمونه‌های بالا. طبق دستورالعمل ۲۰۲۶/۲۰۲۷، برای ویزا هم جفت گواهی مقایسه‌پذیری و اصالت CIMEA پذیرفته است.
- DoV هنوز لازم است وقتی bando فقط DoV را نام برده یا دانشگاه کتباً گفته CIMEA را نمی‌پذیرد. اگر هدف‌تان غیرتحصیلی است، مثلاً کار، هم سفارت مسیر جداگانه‌ی DoV را دارد.
- زمان‌بندی را هم در نظر بگیرید. CIMEA را می‌توانید به محض داشتن مدرک نهایی شروع کنید و حدود سه ماه وقت می‌برد. DoV تحصیلی تا تأیید Universitaly شروع نمی‌شود.
- در مرحله‌ی ویزا، دستورالعمل وزارت مدرک نهایی را همراه با یکی از این دو می‌خواهد: جفت گواهی مقایسه‌پذیری و اصالت CIMEA، یا DoV. DoV این‌جا فقط برای مقایسه حساب می‌شود، مگر این‌که خودش تأیید اصالت مدرک را قید کرده باشد، و نمایندگی کنسولی می‌تواند برای اصالت مدرک مدارک بیشتری بخواهد. اطلاعیه‌ی ۵ تیر ۱۴۰۵ سفارت تهران برای سرعت بیشتر گرفتن CIMEA را توصیه کرده که هم مقایسه و هم اصالت را تأیید می‌کند و می‌تواند جای روند تأییدها یا DoV را بگیرد. چک‌لیست ۲۰۲۶ همان سفارت این دو را جداگانه نام نبرده، اما مدرک و ریزنمرات را با ترجمه‌ی ایتالیایی و تأیید خارجه و دادگستری می‌خواهد، پس این ترجمه‌ها را در هر حال آماده داشته باشید. جزئیات پرونده را در مدارک ویزای تحصیلی ایتالیا آورده‌ایم.
سؤال‌های رایج
آیا گواهی CIMEA جای دکلاراسیون را می‌گیرد؟
دانشگاه‌ها می‌توانند آن را جایگزین بپذیرند و بعضی، مثل پلی‌تکنیک میلان و Univpm، این را صریحاً نوشته‌اند. اما تصمیم با هر دانشگاه است، پس پیش از پرداخت bando را بخوانید.
قبل از گرفتن مدرک نهایی می‌توانم CIMEA درخواست کنم؟
CIMEA فقط مدرک نهایی و کامل را ارزیابی می‌کند. گواهی موقت فارغ‌التحصیلی پذیرفته می‌شود، ولی ممکن است مدارک بیشتری بخواهند. اگر هنوز هیچ سند رسمی پایان تحصیل ندارید، CIMEA توصیه می‌کند صبر کنید.
می‌شود درخواست CIMEA را به یک مؤسسه‌ی اعزام دانشجو سپرد؟
خیر. طبق اطلاعیه‌ی CIMEA، درخواست را باید خود دارنده‌ی مدرک ثبت و پیگیری کند و پرونده‌ای که از طریق واسطه برسد بررسی نمی‌شود.
فارغ‌التحصیل دانشگاه آزاد هستم؛ فرقی می‌کند؟
در بعضی دانشگاه‌ها بله. پلی‌تکنیک میلان استعلام سجاد را برای مدارک دانشگاه آزاد کافی نمی‌داند و هر دو گواهی CIMEA را می‌خواهد. قاعده‌ی دانشگاه خودتان را از صفحه‌ی مدارکش چک کنید و زمان سه‌ماهه‌ی CIMEA را از همین حالا در برنامه بگذارید.
اگر می‌خواهید ایتالیا را جدی‌تر به‌عنوان پلن B بسنجید، دوره‌های آموزشی مسیر مهاجرت را ببینید، فرم ارزیابی رایگان را پر کنید یا سؤال‌تان را در کانال تلگرام بپرسید.
منابع
- Studenti stranieri، دستورالعمل‌ها و ددلاین ویزا ۲۰۲۶/۲۰۲۷ – Universitaly (MUR): https://www.universitaly.it/studenti-stranieri
- Procedure per l'ingresso, il soggiorno, l'immatricolazione degli studenti internazionali 2026-2027 (نسخه‌ی منتشرشده در سایت دانشگاه فرارا): https://www.unife.it/it/internazionale/venire/iscriversi/informazioni/circolare_2026-2027_studenti_internazionali.pdf
- Dichiarazione di Valore (DVL) – سفارت ایتالیا در تهران: https://ambteheran.esteri.it/it/servizi-consolari-e-visti/servizi-per-il-cittadino-straniero/dichiarazione-di-valore-dvl/
- جدول هزینه‌های کنسولی لینک‌شده در صفحه‌ی DoV – سفارت ایتالیا در تهران: https://ambteheran.esteri.it/wp-content/uploads/2023/06/tabella_diritti_consolari_sito_ita-.pdf
- اطلاعیه‌ی ویزای تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ – سفارت ایتالیا در تهران: https://ambteheran.esteri.it/it/news/dall_ambasciata/2026/06/domande-di-visto-per-studio-immatricolazione-anno-accademico-2026-2027-avviso-allutenza/
- چک‌لیست ویزای تحصیلی ثبت‌نام ۲۰۲۶/۲۰۲۷ – سفارت ایتالیا در تهران: https://ambteheran.esteri.it/wp-content/uploads/2026/06/ITA-checklist-studio-immatricolazione_.pdf
- اطلاعیه‌ی ازسرگیری خدمات کنسولی – سفارت ایتالیا در تهران: https://ambteheran.esteri.it/it/news/dall_ambasciata/2026/08/lambasciata-ditalia-comunica-la-ripresa-delle-attivita-a-teheran-a-partire-dal-19-giugno-2026/
- Statements of comparability and verification – CIMEA: https://www.cimea.it/EN/pagina-attestati-di-comparabilita-e-verifica-dei-titoli
- Comparability & Verification Service – CIMEA DiploMe: https://cimea-diplome.it/page-comparability-verification-service
- Comparability Service – CIMEA DiploMe: https://cimea-diplome.it/page-comparability-service
- Important notice on CIMEA service – CIMEA DiploMe: https://www.cimea-diplome.it/page-important-notice-cimea-service
- Important notice on false CIMEA certificates – CIMEA DiploMe: https://www.cimea-diplome.it/page-important-notice-false-cimea-certificate
- FAQ – CIMEA DiploMe: https://cimea-diplome.it/page-faq
- Agreement with CIMEA – University of Bari Aldo Moro: https://www.uniba.it/en/students/international-students/admission/admission-2/issuance-of-comparability-and-verification-statements-for-foreign-qualifications-agreement-between-the-university-of-bari-aldo-moro-and-cimea
- Accordo Univpm–CIMEA – Università Politecnica delle Marche: https://www.univpm.it/Entra/International/u5916_u56FD_u5B66_u751F_u6CE8_u518C/International_student_enrolment/Accordo_Univpm_Cimea
- Prepare documents for the enrolment – Politecnico di Milano: https://polimi.it/en/prospective-students/how-to-apply/after-admission/prepare-documents-for-the-enrolment
- Country specific requirements for documents assessment – Politecnico di Milano: https://polimi.it/fileadmin/user_upload/futuri_studenti/International_students/COUNTRY_SPECIFIC_REQUIREMENTS_FOR_DOCUMENTS_ASSESSMENT_update.pdf