انتخاب آزمون زبان همیشه یکی از اولین تصمیم‌های اپلای بوده است. اما سال ۲۰۲۶ این تصمیم برای متقاضیان ایرانی شکل دیگری پیدا کرده است. هم قالب خود آزمون‌ها عوض شده و هم دسترسی به آن‌ها. تافل از ژانویه‌ی ۲۰۲۶ ساختار و مقیاس نمره‌ی تازه‌ای دارد، آیلتس دیگر در ایران برگزار نمی‌شود و دولینگو هم از شهریور ۱۴۰۵ برای دارندگان مدرک هویتی ایرانی بسته شده است.
در این نوشته اول وضعیت فعلی را روشن می‌کنیم، بعد سه آزمون را کنار هم می‌گذاریم و در آخر می‌گوییم ما چطور تصمیم می‌گیریم و چطور برای آزمون برنامه می‌ریزیم. همه‌ی اطلاعات این مطلب تا تاریخ ۳۰ مهر ۱۴۰۵ (۲۲ اکتبر ۲۰۲۶) از منابع رسمی بررسی شده است. با این حال، این شرایط ممکن است دوباره تغییر کند، پس قبل از هر پرداختی صفحه‌ی رسمی هر آزمون را دوباره ببینید.
وضعیت دسترسی در سال ۲۰۲۶
- آیلتس: به اعلام IDP، آخرین آزمون آیلتس در ایران ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ (۳۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) برگزار شد. IDP تأکید کرده است که نتایج آیلتس همچنان در دنیا معتبر است.
- تافل و GRE: پس از آنکه وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوز عمومی G را در ۲ شهریور ۱۴۰۵ (۲۴ اوت ۲۰۲۶) به حالت تعلیق درآورد، ETS برگزاری این دو آزمون را در ایران متوقف کرد. طبق اطلاعیه‌ی ETS، ملیت ایرانی به‌تنهایی مانع آزمون دادن در خارج از ایران نیست، اما ETS ثبت‌نام و پرداخت افرادی را که «به‌طور معمول ساکن ایران» هستند، حتی برای مراکز خارج از کشور، پردازش نمی‌کند. نسخه‌ی خانگی هم برای این افراد در دسترس نیست. از ۱۸ شهریور ۱۴۰۵ (۹ سپتامبر ۲۰۲۶) درخواست‌های تازه‌ی ارسال نمره از ساکنان ایران هم پردازش نمی‌شود.
- Duolingo: از ۱۰ شهریور ۱۴۰۵ (۱ سپتامبر ۲۰۲۶)، برای کسانی که در ایران آزمون می‌دهند یا با مدرک هویتی ایرانی ثبت‌نام می‌کنند، حتی خارج از ایران، در دسترس نیست.
- آزمون‌های Pearson VUE: این شرکت از ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ (۸ سپتامبر ۲۰۲۶) برای ساکنان ایران نوبت آزمون ثبت نمی‌کند و از دارندگان مدرک هویتی ایرانی، مدرک اقامت در کشوری غیرمشمول تحریم می‌خواهد.
نتیجه‌ی عملی برای کسی که در ایران زندگی می‌کند این است که در عمل باید برای آزمون به کشوری دیگر سفر کند و پیش از رزرو بلیت و هتل، شرایط مدرک هویتی و پرداخت مرکز آزمون را دقیق بپرسد. اگر نمره‌ی معتبری از قبل دارید، پیش از هر کاری از دانشگاه بپرسید آیا همان نمره، یا نمره‌ای که قبلاً برایشان ارسال شده، کافی است.
تافل iBT در قالب جدید
تافل از ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) تغییرات مهمی کرده است. اگر منابع قدیمی را می‌خوانید، این‌ها را بدانید:
- مقیاس نمره: نمره‌ی هر بخش و نمره‌ی کل حالا از ۱ تا ۶ و با گام نیم‌نمره است. نمره‌ی کل میانگین چهار بخش است که به نزدیک‌ترین نیم‌نمره گرد می‌شود. این مقیاس با سطح‌بندی CEFR هم‌راستاست و نمره‌ی ۵ در هر بخش معادل سطح C1 است.
- دوره‌ی گذار: تا دو سال، کارنامه علاوه بر مقیاس ۱ تا ۶، یک نمره‌ی کل معادل در مقیاس ۰ تا ۱۲۰ هم نشان می‌دهد.
- مدت و ساختار: آزمون حدود دو ساعت طول می‌کشد و بخش‌های ریدینگ و لیسنینگ تطبیقی‌اند؛ یعنی سختی سؤال‌ها بر اساس عملکرد شما تغییر می‌کند.
- ریدینگ: تکمیل کلمه‌ها، متن‌های روزمره و متن آکادمیک.
- لیسنینگ: پاسخ کوتاه، مکالمه، اطلاعیه و سخنرانی آکادمیک.
- رایتینگ: ساختن جمله، نوشتن ایمیل و نوشتن برای بحث آکادمیک.
- اسپیکینگ: شنیدن و تکرار، و مصاحبه.
- نتیجه و اعتبار: نمره‌ها ۳ روز بعد از آزمون در حساب ETS دیده می‌شوند و ۲ سال اعتبار دارند. تا ساعت ۱۰ شب (به وقت محلی مرکز آزمون) روز قبل از آزمون می‌توانید تا ۴ گیرنده‌ی رایگان انتخاب کنید و هر گزارش اضافه بعد از آن ۲۵ دلار هزینه دارد.
دانشگاه‌ها هم حداقل‌هایشان را با مقیاس جدید اعلام کرده‌اند. برای نمونه، دانشگاه بریتیش کلمبیا برای تحصیلات تکمیلی نمره‌ی کل ۴٫۵ در مقیاس جدید یا ۹۰ در مقیاس قدیم می‌خواهد و برای هر بخش هم حداقل جداگانه دارد.
آیلتس آکادمیک
- مدت: ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه، چه در مرکز آزمون و چه آنلاین.
- بخش‌ها: لیسنینگ حدود ۳۰ دقیقه، ریدینگ ۶۰ دقیقه، رایتینگ ۶۰ دقیقه و اسپیکینگ ۱۱ تا ۱۴ دقیقه به صورت گفت‌وگوی رودررو با ممتحن.
- نمره: هر بخش از ۰ تا ۹ با گام نیم‌نمره و نمره‌ی کل میانگین چهار بخش است.
- نتیجه: در نسخه‌ی کامپیوتری ۱ تا ۵ روز و در نسخه‌ی کاغذی حدود ۱۳ روز.
- اعتبار: بیشتر مؤسسه‌ها نتیجه‌ی قدیمی‌تر از دو سال را قبول نمی‌کنند.
حواستان باشد که برای اپلای تحصیلی، نسخه‌ی Academic لازم است، نه General Training. بعضی دانشگاه‌ها نسخه‌ی آنلاین آیلتس را هم قبول نمی‌کنند؛ مثلاً دانشکده‌ی علوم و مهندسی دانشگاه خرونینگن هلند آن را نمی‌پذیرد.
Duolingo English Test
دولینگو آزمونی آنلاین و حدوداً یک‌ساعته است، نمره‌ای بین ۱۰ تا ۱۶۰ می‌دهد و نتیجه‌اش معمولاً ظرف دو روز می‌آید. هزینه‌اش هم از دو آزمون دیگر خیلی کمتر است. اما دو محدودیت جدی دارد: همه‌ی دانشگاه‌ها آن را نمی‌پذیرند و در حال حاضر برای دارندگان مدرک هویتی ایرانی در دسترس نیست. اگر با گذرنامه‌ی کشور دیگری اقدام می‌کنید، باز هم دقیق بررسی کنید که برنامه‌ی مقصد آن را قبول دارد یا نه. مثلاً خرونینگن دولینگو را در فهرست آزمون‌های قابل‌قبول ندارد و دانشگاه بریتیش کلمبیا آن را فقط برای ورودی‌های مشخصی پذیرفته است.
مقایسه‌ی سه آزمون از نگاه داوطلب
جدا از دسترسی، تجربه‌ی آزمون دادن هم در این سه آزمون فرق دارد:
- محیط آزمون: تافل و دولینگو کاملاً کامپیوتری‌اند. اسپیکینگ آیلتس اما گفت‌وگوی واقعی با یک ممتحن است و برای بعضی‌ها همین حضور انسانی آرامش‌بخش‌تر است.
- نوع سؤال: آیلتس تنوع سؤال بیشتری دارد؛ چندگزینه‌ای، جای خالی، تطبیق، درست و نادرست و نمودار. تافل یکدست‌تر است و قالب جدیدش بیشتر بر موقعیت‌های واقعی دانشگاهی تکیه دارد.
- لهجه: هر سه آزمون لهجه‌های مختلف انگلیسی را می‌پذیرند و شما را به خاطر لهجه‌ی آمریکایی یا بریتانیایی جریمه نمی‌کنند. مهم وضوح و درستی پاسخ است.
- تایپ و دست‌خط: در تافل سرعت تایپ اهمیت دارد. در آیلتس کاغذی، خوانا بودن دست‌خط مهم است.
یک خودارزیابی ساده: اگر با کامپیوتر و حرف زدن رو به میکروفون راحتید، سریع تایپ می‌کنید و یادداشت‌برداری از فایل صوتی برایتان آسان است، احتمالاً تافل به شما می‌خورد. اگر گفت‌وگوی رودررو را ترجیح می‌دهید و از تنوع سؤال لذت می‌برید، آیلتس شاید انتخاب بهتری باشد.
ما چطور تصمیم می‌گیریم؟
ترتیب سؤال‌هایی که از خودمان می‌پرسیم این است:
- برنامه‌های هدف کدام آزمون‌ها را می‌پذیرند و برای هر بخش چه حداقلی دارند؟ این را از صفحه‌ی رسمی هر برنامه دربیاورید، نه از فهرست‌های قدیمی.
- کدام آزمون برای شما واقعاً در دسترس است؛ با توجه به محل زندگی، گذرنامه و امکان سفر؟
- نمره‌ها از کدام آزمون حضوری و از یک جلسه پذیرفته می‌شوند؟ بعضی دانشگاه‌ها MyBest تافل، یعنی ترکیب بهترین نمره‌های چند جلسه، را قبول نمی‌کنند.
- با مهارت‌ها و روحیه‌ی شما کدام آزمون سازگارتر است؟
یک نکته‌ی ظریف هم از تجربه‌ی سال‌های قبل: بعضی دانشگاه‌ها آزمون «محبوب» خودشان را دارند و اگر آزمون دیگری ارائه کنید، عملاً نمره‌ای کمی بالاتر از معادل جدولی آن را انتظار دارند. پس فقط به جدول‌های معادل‌سازی تکیه نکنید و حداقل همان آزمونی را که برنامه اعلام کرده است هدف بگیرید.
برای اروپا آزمون‌های دیگری هم مطرح است. برای نمونه، خرونینگن PTE Academic و LanguageCERT Academic را هم می‌پذیرد. اگر به این گزینه‌ها فکر می‌کنید، شرایط ثبت‌نام آن‌ها را برای وضعیت خودتان همان زمان از سایت رسمی‌شان بررسی کنید.
برنامه‌ریزی برای آماده شدن
زمان‌بندی
نمره‌ی زبان را سه تا چهار ماه قبل از اولین ددلاین در دست داشته باشید. اگر آزمون را در کشور دیگری می‌دهید، زمان گرفتن نوبت، ویزا و سفر را هم حساب کنید و جا برای یک بار آزمون دوباره نگه دارید. اگر نمره‌تان فقط یکی دو نمره کمتر از حداقل برنامه است، آزمون دوباره منطقی است؛ اما بدون مطالعه‌ی تازه دوباره امتحان ندهید.
برنامه را بر اساس کار بنویسید، نه ساعت
یکی از توصیه‌هایی که خودمان در دوره‌ی آمادگی آزمون به آن رسیدیم این است که برنامه را بر اساس واحد کار بنویسید. «امروز سه ساعت زبان می‌خوانم» اغلب به چند صفحه‌ی ناقص ختم می‌شود. اما «امروز دو ریدینگ کامل همراه با تحلیل» قابل اندازه‌گیری است. هر روز کار انجام‌شده را یادداشت کنید؛ دیدن پیشرفت خودش انگیزه می‌دهد.
چند عادت مؤثر
- پیوسته بخوانید؛ فاصله‌ی چندروزه همه‌چیز را سرد می‌کند.
- منابع را محدود نگه دارید. چند آزمون آزمایشی باکیفیت که کامل تحلیل شوند، از ده‌ها آزمون نیمه‌کاره مفیدترند.
- لغت را با تلفظش یاد بگیرید. لغتی که تلفظش را ندانید، در لیسنینگ تشخیص نمی‌دهید.
- برای لیسنینگ یادداشت‌برداری کوتاه و نمادین را تمرین کنید؛ این کار تمرکز را نگه می‌دارد.
- شدوینگ، یعنی تکرار هم‌زمان جمله‌ها با گوینده‌ی بومی، را روزی نیم ساعت برای اسپیکینگ و لیسنینگ انجام دهید.
- از ابزارهای هوش مصنوعی برای ایده‌پردازی و پیدا کردن غلط‌های رایتینگ کمک بگیرید، اما متن را خودتان بنویسید.
مراقب منابع قدیمی باشید
بسیاری از منابع آمادگی تافل، از جمله مجموعه‌های قدیمی آزمون‌های آزمایشی، برای قالب پیش از ۲۰۲۶ ساخته شده‌اند. متن‌های آکادمیک آن‌ها هنوز برای تقویت ریدینگ و لیسنینگ مفیدند، اما برای آشنایی با قالب جدید حتماً از نمونه‌سؤال‌ها و آزمون‌های آزمایشی رسمی ETS استفاده کنید. همین توصیه برای آیلتس و منابع رسمی آن هم صدق می‌کند.
اگر می‌خواهید انتخاب آزمون و برنامه‌ی آمادگی را بر اساس لیست دانشگاه‌های خودتان دقیق کنید، در دوره‌های مسیر مهاجرت این کار را با هم انجام می‌دهیم. تغییرات تازه‌ی دسترسی به آزمون‌ها را هم در کانال تلگرام مسیر مهاجرت به‌روز نگه می‌داریم.
منابع
- ساختار تافل iBT در سایت ETS: https://www.ets.org/toefl/ibt/about/content/
- به‌روزرسانی مقیاس نمره‌ی تافل iBT: https://toeflaccess.ets.org/help/en/articles/11758616-toefl-ibt-score-scale-update-what-you-need-to-know
- درک نمره‌های تافل iBT: https://www.ets.org/toefl/test-takers/ibt/scores/understand-scores.html
- ارسال نمره‌های تافل iBT: https://www.ets.org/toefl/test-takers/ibt/scores/send-scores.html
- اطلاعیه‌ی ETS درباره‌ی آزمون در ایران: https://www.ets.org/iran-testing-update.html
- اطلاعیه‌ی IDP درباره‌ی آیلتس در ایران: https://ielts.idp.com/iran/about/ielts-announcement
- آیلتس آکادمیک در سایت رسمی آیلتس: https://ielts.org/take-a-test/test-types/ielts-academic-test
- نمره‌دهی آیلتس: https://ielts.org/take-a-test/your-results/ielts-scoring-in-detail
- زمان اعلام نتایج آیلتس، بریتیش کانسل: https://www.britishcouncil.org.nz/exam/ielts/results
- سایت رسمی Duolingo English Test: https://englishtest.duolingo.com/applicants
- اطلاعیه‌ی Pearson VUE درباره‌ی متقاضیان ایرانی: https://www.pearsonvue.com/us/en/iran-update.html
- گزارش الجزیره درباره‌ی توقف دولینگو برای ایرانیان: https://www.aljazeera.com/news/2026/9/1/duolingo-d-day-iranians-question-latest-us-sanctions-targeting-education
- متن اطلاعیه‌ی OFAC درباره‌ی تعلیق مجوز عمومی G (بازنشر در ایران‌واچ): https://www.iranwatch.org/node/14203
- شرایط زبان تحصیلات تکمیلی دانشگاه بریتیش کلمبیا: https://www.grad.ubc.ca/node/12547
- شرایط زبان کارشناسی ارشد دانشگاه خرونینگن: https://www.rug.nl/fse/education/admission-and-application/apply-msc/language-requirements-msc?lang=en