انتخاب آزمون در ۱۴۰۵ از کجا شروع می‌شود؟
فرض کن می‌خواهی از تهران به مشهد بروی. اول نمی‌پرسی قطار راحت‌تر است یا هواپیما؛ اول می‌پرسی کدام‌یک امروز بلیت دارد. بعد سراغ قیمت و راحتی می‌روی.
انتخاب آزمون زبان هم در ۱۴۰۵ همین‌طور است. تا چند سال پیش سؤال اصلی این بود که «تافل بهتر است یا آیلتس؟». حالا سؤال اول این است که برنامه‌ی هدفت کدام آزمون را می‌پذیرد و سؤال دوم این است که کدام آزمون، طبق قاعده‌ی رسمی خودش، برای تو در دسترس است. سلیقه و مهارت تازه بعد از این دو سؤال معنا پیدا می‌کنند.
در این صفحه چهار آزمون اصلی زبان برای اپلای تحصیلی را کنار هم می‌گذاریم: TOEFL iBT، IELTS Academic، PTE Academic و Duolingo English Test. بعد یک نقشه‌ی تصمیم می‌بینی و موقعیت‌های مختلف را یکی‌یکی باز می‌کنیم؛ فقط با چیزی که خود برگزارکننده‌ها رسماً اعلام کرده‌اند.
چهار آزمون در یک نگاه (تا آبان ۱۴۰۵)
این جدول از صفحه‌های رسمی هر آزمون درآمده است؛ قبل از هر تصمیم، صفحه‌ی رسمی را دوباره ببین.
| ویژگی | TOEFL iBT | IELTS Academic | PTE Academic | Duolingo English Test |
|---|---|---|---|---|
| برگزارکننده | ETS | IDP و British Council (با Cambridge) | Pearson | Duolingo |
| قالب | کامپیوتری و تطبیقی | کامپیوتری در مرکز آزمون (نسخه‌ی کاغذی از میانه‌ی ۲۰۲۶ در حال حذف است) یا آنلاین؛ اسپیکینگ با ممتحن واقعی، در مرکز رودررو و در نسخه‌ی آنلاین با تماس تصویری | کامپیوتری در مرکز آزمون | آنلاین |
| مدت | حدود ۲ ساعت، بدون استراحت برنامه‌ریزی‌شده | ۲ ساعت و ۴۵ دقیقه | حدود ۲ ساعت | حدود ۱ ساعت |
| نسخه‌ی خانگی | دارد (Home Edition) | دارد (IELTS Online، فقط در برخی کشورها) | ندارد | فقط آنلاین است |
| مقیاس نمره | ۱ تا ۶ با گام نیم‌نمره؛ تا دو سال نمره‌ی معادل ۰ تا ۱۲۰ هم در کارنامه می‌آید | ۰ تا ۹ با گام نیم‌باند | ۱۰ تا ۹۰ | ۱۰ تا ۱۶۰ با گام ۵ |
| زمان نتیجه | ۳ روز بعد در حساب ETS | کامپیوتری معمولاً ۱ تا ۲ روز؛ آنلاین ۶ تا ۸ روز | معمولاً ۲ روز کاری، گاهی تا ۵ روز | ۲ روز؛ با Faster Results حدود ۱۲ ساعت |
| اعتبار | ۲ سال؛ بعد از آن ETS نمره را نمی‌فرستد | توصیه‌ی رسمی: ۲ سال | ۲ سال | ۲ سال (طبق راهنمای رسمی داوطلبان) |
| چه کسی می‌پذیرد | پذیرش گسترده؛ ETS ابزار جست‌وجوی مؤسسه‌ها دارد | پذیرش گسترده در دانشگاه‌ها | به گفته‌ی Pearson بیش از ۴٬۰۰۰ دانشگاه و کالج، و ویزای استرالیا و نیوزیلند | دانشگاه‌های زیادی، اما نه همه؛ حتماً فهرست برنامه را ببین |
| قاعده‌ی رسمی برای ساکنان ایران | ثبت‌نام ساکنان ایران پردازش نمی‌شود، حتی برای مرکز خارج یا نسخه‌ی خانگی؛ از ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ ارسال نمره‌ی تازه هم نه | آخرین آزمون در ایران: ۳۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶؛ نتیجه‌های قبلی همچنان معتبر | Pearson VUE از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ برای ساکنان ایران نوبت ثبت نمی‌کند؛ اطلاعیه نام آزمون‌ها را جدا نیاورده | صفحه‌ی رسمی قابل‌بررسی پیدا نکردیم؛ طبق گزارش‌ها از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ در دسترس نیست |
دو تغییر مهم را اگر منبع قدیمی می‌خوانی، حتماً بدان. اول، تافل از ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶) قالب تازه‌ای دارد: چهار بخش با سؤال‌های تازه، طراحی تطبیقی (زمان و تعداد سؤال ممکن است کمی فرق کند) و نمره‌ی ۱ تا ۶. نمره‌ی کل، میانگین چهار بخش است که به نزدیک‌ترین نیم‌نمره گرد می‌شود. پس عدد «۱۰۰ تافل» در منبع‌های قدیمی دیگر عدد اصلی کارنامه نیست، هرچند تا دو سال معادلش در کارنامه می‌آید.
دوم، «نسخه‌ی خانگی» یعنی امکان فنی آزمون، نه اینکه برای همه باز باشد. ETS صریحاً گفته نسخه‌ی خانگی تافل برای کسانی که به‌طور معمول ساکن ایران‌اند در دسترس نیست، حتی اگر موقتاً بیرون از ایران باشند. بعضی دانشگاه‌ها هم نسخه‌ی آنلاین آیلتس یا آزمون‌های خانگی را نمی‌پذیرند.
مقایسه‌ی کامل‌تر سه آزمون اصلی از نگاه اپلای را در مقاله‌ی تافل، آیلتس یا دولینگو آورده‌ایم.
GRE و GMAT: این‌ها آزمون زبان نیستند
خیلی‌ها GRE و GMAT را کنار تافل و آیلتس می‌گذارند، ولی کارشان فرق دارد. این دو آزمون استعداد تحصیلیاند، نه آزمون مهارت زبان. GRE General سه بخش دارد: استدلال کلامی، استدلال کمّی و نوشتن تحلیلی. GMAT بیشتر برای دانشکده‌های مدیریت است و حل مسئله، تفکر انتقادی و تحلیل داده را می‌سنجد.
یعنی اگر برنامه‌ای GRE بخواهد، معمولاً تافل یا آیلتس را هم جداگانه می‌خواهد؛ یکی جای دیگری را نمی‌گیرد. از نظر دسترسی، GRE را هم ETS برگزار می‌کند و همان قاعده‌ی اقامت ETS شامل آن می‌شود. GMAC، سازنده‌ی GMAT، هم اعلام کرده از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ آزمون برای داوطلبانی که اقامت اصلی‌شان ایران است برگزار نمی‌شود. اگر برنامه‌ات GRE می‌خواهد، مبحث GRE همین درس را ببین.
کدام آزمون؟ نقشه‌ی تصمیم
موقعیت‌به‌موقعیت
بلوکی را که به موقعیت تو نزدیک‌تر است باز کن.
۱اگر بیرون از ایران زندگی می‌کنیانتخاب بر اساس برنامه و مهارت
اگر اقامت اصلی‌ات در کشور دیگری است، بیشتر گزینه‌ها برایت باز است، ولی چند نکته‌ی رسمی را باید بدانی.
- تافل و GRE: طبق اطلاعیه‌ی ETS، ملیت ایرانی به‌تنهایی مانع آزمون دادن بیرون از ایران نیست. معیار ETS «اقامت معمول» است، نه گذرنامه.
- آزمون‌های Pearson VUE: اگر با مدرک هویتی ایرانی (اصلی یا دوم) سر جلسه بروی، طبق اطلاعیه باید مدرک دولتی دیگری هم بیاوری که اقامت اصلی‌ات را در کشوری غیرمشمول تحریم نشان دهد؛ مثل کارت اقامت، ویزای تحصیلی یا ویزای کار. اگر مطمئن نیستی کدام مدرک کافی است، طبق توصیه‌ی خود Pearson قبل از روز آزمون با پشتیبانی تماس بگیر.
- دولینگو: طبق گزارش‌ها برای دارندگان مدرک هویتی ایرانی، حتی بیرون از ایران، در دسترس نیست. صفحه‌ی رسمی قابل‌بررسی پیدا نکردیم؛ پیش از پرداخت از پشتیبانی رسمی Duolingo بپرس.
- آیلتس: اطلاعیه‌ی IDP فقط درباره‌ی پایان آزمون در داخل ایران است.
بعد از این، برو سراغ بخش «اگر چند آزمون برایت باز است» در همین فهرست و آزمون را با مهارتت جور کن.
۲اگر در ایران زندگی می‌کنیقاعده‌ها را دقیق بخوان
صادقانه‌ترین جمله این است: طبق اطلاعیه‌های رسمی تا آبان ۱۴۰۵، و درباره‌ی دولینگو طبق گزارش‌ها، فعلاً هیچ‌کدام از چهار آزمون اصلی برای ساکن ایران راه عادی ثبت‌نام ندارد.
- ETS: ثبت‌نام و پرداخت کسانی که به‌طور معمول ساکن ایران‌اند پردازش نمی‌شود، حتی برای مرکز خارج از کشور، و سفر این وضعیت را عوض نمی‌کند. نسخه‌ی خانگی هم در دسترس نیست. ETS گفته فعلاً زمان مشخصی برای ازسرگیری ندارد.
- Pearson VUE: از ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ و تا اطلاع بعدی برای ساکنان ایران نوبت ثبت نمی‌شود و نوبت‌های قبلی لغو شده‌اند. اطلاعیه اسم آزمون‌ها را جدا نیاورده؛ برای PTE وضعیت را از خود Pearson بپرس.
- IDP: آیلتس در ایران بعد از ۳۱ ژانویه‌ی ۲۰۲۶ برگزار نمی‌شود.
- Duolingo: طبق گزارش‌ها، از ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ برای کسانی که در ایران آزمون می‌دهند یا مدرک هویتی ایرانی دارند در دسترس نیست.
پس کار درست چیست؟ اول ببین برنامه‌ی هدفت راه دیگری برای اثبات زبان قبول می‌کند یا نه (بلوک ۴). دوم، اگر نمره‌ی معتبر قبلی داری، بلوک ۳ را بخوان. سوم، اپلای را برای ترم بعد هم در نظر بگیر و تا آن موقع روی خود زبان کار کن؛ مهارت زبان با بسته شدن یک آزمون از بین نمی‌رود.
از هر کسی که «راه ثبت‌نام» با مدرک یا نشانی دیگری پیشنهاد می‌کند، دوری کن. ETS گفته نمره‌ی آزمون از راه دوری که در واقع از ایران داده شود ممکن است لغو شود؛ چنین کاری هم پرونده‌ی اپلایت را به خطر می‌اندازد.
۳اگر از قبل نمره‌ی معتبر داریتاریخ و ارسال را چک کن
نمره‌ای که قبلاً گرفته‌ای هنوز ارزش دارد، ولی دو چیز را باید بسنجی: تاریخ اعتبار و راه رسیدن نمره به دانشگاه.
- آیلتس: IDP صریحاً گفته نتیجه‌های آیلتس همچنان در همه‌ی دنیا پذیرفته می‌شوند. توصیه‌ی رسمی برای اعتبار، دو سال از تاریخ آزمون است، هرچند بعضی مؤسسه‌ها مدت دیگری را قبول می‌کنند.
- تافل: نمره دو سال اعتبار دارد و ETS بعد از آن نمره را گزارش نمی‌کند. ETS گفته نمره‌ی آزمونی که درست و بیرون از ایران داده شده، فقط به خاطر ملیت ایرانی لغو نمی‌شود. اما از ۹ سپتامبر ۲۰۲۶ درخواست‌های تازه‌ی ارسال نمره از ساکنان ایران پردازش نمی‌شود.
- نمره‌ای که قبلاً فرستاده شده: از دانشگاه بپرس آیا همان گزارشی که قبلاً به دستشان رسیده برای این دور هم کافی است.
قدم عملی: تاریخ آزمونت را کنار ددلاین برنامه بنویس و از دانشگاه بپرس اعتبار را تا کدام روز می‌سنجد.
۴اگر دانشگاهت راه بدون آزمون داردمعافیت، MOI، ارزیابی دانشگاه
بعضی برنامه‌ها، به‌جز آزمون استاندارد، راه‌های دیگری هم برای اثبات زبان دارند. این راه‌ها همه‌جا نیستند و فقط وقتی معتبرند که صفحه‌ی رسمی همان برنامه آن‌ها را نوشته باشد.
- معافیت بر اساس تحصیل قبلی: مثلاً اگر مدرک قبلی‌ات را واقعاً در کشوری انگلیسی‌زبان یا در برنامه‌ای رسماً انگلیسی‌زبان گرفته باشی.
- نامه‌ی زبان تدریس (MOI): فقط اگر دوره‌ات واقعاً به انگلیسی بوده و دانشگاه مقصد MOI را رسماً قبول می‌کند. بیشتر دوره‌های دانشگاهی ایران به فارسی تدریس می‌شوند و نامه‌ای که خلاف این را بگوید، نه درست است و نه به کارت می‌آید.
- ارزیابی خود دانشگاه یا آزمون‌های دیگر: بعضی دانشگاه‌ها مصاحبه یا آزمون داخلی دارند، یا آزمون‌های دیگری را در فهرستشان آورده‌اند.
جزئیات و نمونه‌های رسمی را در راهنمای اپلای بدون آیلتس (پیوندش در کادر بالای صفحه است) آورده‌ایم. اگر صفحه‌ی برنامه روشن نبود، با ایمیل از دفتر پذیرش بپرس و جواب کتبی را نگه دار.
۵اگر چند آزمون برایت باز استآزمون را با مهارتت جور کن
وقتی برنامه چند آزمون را می‌پذیرد و چند تا هم برایت در دسترس است، تازه نوبت سلیقه و مهارت می‌رسد.
- TOEFL iBT: اگر با کامپیوتر راحتی، تند تایپ می‌کنی و حرف زدن رو به میکروفون اذیتت نمی‌کند. قالب جدیدش حدود دو ساعت است و هم موقعیت‌های دانشگاهی دارد و هم موقعیت‌های روزمره.
- IELTS Academic: اگر گفت‌وگوی رودررو با یک ممتحن را به میکروفون ترجیح می‌دهی و از تنوع سؤال (جای خالی، تطبیق، نمودار) نمی‌ترسی. آزمون طولانی‌تر است.
- PTE Academic: اگر نتیجه‌ی سریع می‌خواهی و مقصدت، مثلاً استرالیا یا نیوزیلند، آن را برای دانشگاه یا ویزا می‌پذیرد. فقط در مرکز آزمون برگزار می‌شود.
- Duolingo: کوتاه‌ترین آزمون است، ولی پیش از همه باید مطمئن شوی برنامه‌ات آن را می‌پذیرد و برای تو در دسترس است.
یک راه ساده برای تصمیم: نمونه یا تمرین رسمی‌ای را که خود برگزارکننده‌ی هر آزمون می‌دهد امتحان کن؛ مثلاً ETS یک نمونه‌ی ۴۰ دقیقه‌ای از تافل جدید دارد. همان‌که در آن راحت‌تر بودی و نمره‌ات به حداقل برنامه نزدیک‌تر بود، احتمالاً انتخاب درست‌تری است. بعد برو سراغ نقشه‌ی راه همان آزمون: تافل، آیلتس، PTE یا دولینگو.
۶اگر برنامه‌ات GRE یا GMAT هم می‌خواهددو تصمیم جدا
این دو را جدا از آزمون زبان ببین. اول بپرس آیا GRE یا GMAT اجباری است، اختیاری است یا اصلاً خواسته نشده. بعضی برنامه‌های ارشد و دکتری GRE را الزامی نمی‌دانند و بعضی هنوز آن را می‌خواهند؛ این را فقط از صفحه‌ی رسمی همان برنامه بخوان.
- اگر اختیاری است و آزمون برایت در دسترس نیست، روی بقیه‌ی پرونده بیشتر وقت بگذار.
- اگر اجباری است، قاعده‌ی رسمی دسترسی را مثل آزمون زبان بخوان: GRE زیر قاعده‌ی ETS است و GMAT زیر قاعده‌ی GMAC.
- برای شناخت خود آزمون، مبحث GRE در همین درس را ببین.
منابع رسمی برای شناخت هر آزمون
پیش از خرید هر کتاب یا کلاس، صفحه‌ی رسمی خود آزمون را بخوان. منابع آمادگی هر آزمون را در مبحث جداگانه‌ی خودش آورده‌ایم.
معرفی رسمی تافل و پیوند به ساختار جدید، نمونه‌ی آزمون و ابزار جست‌وجوی مؤسسه‌ها. برای مقایسه‌ی قالب و مقیاس نمره، این نقطه‌ی شروع است.
صفحه‌ی رسمیصفحهی رسمی نسخه‌ی آکادمیک آیلتس با زمان هر بخش و شیوه‌های برگزاری. برای اپلای تحصیلی همین نسخه لازم است، نه General Training.
صفحه‌ی رسمیمعرفی رسمی PTE با مدت هر بخش، مقیاس نمره، زمان نتیجه و کاربردها برای دانشگاه و ویزا. صریحاً گفته که این آزمون در خانه برگزار نمی‌شود.
صفحه‌ی رسمیصفحهی رسمی داوطلبان دولینگو. پیش از هر کاری، دسترسی و پذیرش برنامه‌ی هدف را چک کن؛ مقیاس نمره و زیرنمره‌ها را هم از راهنماهای رسمی همین سایت ببین.
صفحه‌ی رسمیمعرفی رسمی GRE و سه بخش آن؛ نشان می‌دهد چرا GRE جای آزمون زبان را نمی‌گیرد.
صفحه‌ی رسمیصفحهی رسمی GMAT برای کسانی که به دانشکده‌ی مدیریت فکر می‌کنند.
صفحه‌ی رسمیبرنامهی تصمیم‌گیری نمونه
این یک برنامه‌ی نمونه است که می‌توانی با زمان خودت تنظیمش کنی. هدفش این است که تا پایان هفته‌ی چهارم، تصمیمت بر پایه‌ی سند رسمی باشد، نه شنیده‌ها.
فهرست ۸ تا ۱۰ برنامه‌ی هدف را بنویس. برای هر کدام از صفحه‌ی رسمی پذیرش این‌ها را دربیاور: آزمون‌های پذیرفته، حداقل نمره‌ی کل و هر بخش، پذیرش نسخه‌ی خانگی، و راه‌های بدون آزمون. حدود ۴ ساعت.
کنار هر برنامه بنویس کدام آزمون، طبق قاعده‌ی رسمی برگزارکننده، برای تو در دسترس است. اگر نمره‌ی قبلی داری، تاریخ اعتبارش را با ددلاین‌ها مقایسه کن. حدود ۲ ساعت.
اگر جایی روشن نیست، به دفتر پذیرش ایمیل بزن و جواب را نگه دار. اگر بیش از یک آزمون مانده، نمونه یا تمرین رسمی هر کدام را امتحان کن. حدود ۴ ساعت.
تصمیم بگیر و برو سراغ نقشه‌ی راه همان آزمون. اگر هیچ آزمونی برایت باز نیست، تمرکز را بگذار روی برنامه‌هایی که راه بدون آزمون دارند و روی تقویت خود زبان برای دور بعد. حدود ۲ ساعت.
ببینش ویدیو
این ویدیوی رسمی تافل توضیح می‌دهد قالب جدید چرا و چطور عوض شد؛ برای فهم مقیاس تازه‌ی نمره مفید است. زیرنویس خودکار یوتیوب را اگر لازم بود روشن کن.
اشتباه‌های رایج
- شروع از «کدام آسان‌تر است؟»: آسانی وقتی معنا دارد که برنامه آزمون را بپذیرد و آزمون برایت در دسترس باشد.
- اعتماد به فهرست‌های قدیمی: شرط زبان را فقط از صفحه‌ی رسمی برنامه و برای همان سال بخوان.
- مقایسه‌ی عدد قدیم و جدید تافل: کارنامه‌ی تافل حالا ۱ تا ۶ است. ببین برنامه حداقلش را با کدام مقیاس نوشته.
- یکی گرفتن GRE با آزمون زبان: GRE و GMAT استعداد تحصیلی را می‌سنجند و معمولاً جای تافل یا آیلتس را نمی‌گیرند.
- پرداخت پیش از خواندن قاعده‌ی رسمی: قبل از هر پرداخت، اطلاعیه‌ی برگزارکننده را درباره‌ی اقامت و مدرک هویتی بخوان.
- گوش دادن به پیشنهادهای دور زدن: ثبت‌نام با نشانی یا مدرک غیرواقعی هم خلاف قاعده است و هم ممکن است به لغو نمره برسد.
چیزهایی که باید یادت بماند
- ترتیب تصمیم: شرط برنامه، راه بدون آزمون، قاعده‌ی رسمی دسترسی، و بعد مهارت.
- تا آبان ۱۴۰۵، طبق اطلاعیه‌های رسمی، ETS و Pearson VUE ساکنان ایران را ثبت‌نام نمی‌کنند و آیلتس در ایران برگزار نمی‌شود؛ درباره‌ی دولینگو فقط گزارش‌ها را داریم.
- تافل از ژانویه‌ی ۲۰۲۶ نمره‌ی ۱ تا ۶ دارد و حدود دو ساعت است.
- نمره‌ی تافل، آیلتس و PTE معمولاً دو سال معتبر است؛ تاریخ را با ددلاین بسنج.
- GRE و GMAT آزمون زبان نیستند.
سؤال‌های رایج
تافل بهتر است یا آیلتس در سال ۱۴۰۵؟
هیچ‌کدام در کل «بهتر» نیست. اول ببین برنامه‌ات کدام را می‌پذیرد و کدام برایت در دسترس است؛ اگر هر دو باز بود، آن‌که با مهارتت جورتر است.
آیا ساکنان ایران الان می‌توانند تافل ثبت‌نام کنند؟
طبق اطلاعیه‌ی رسمی ETS تا آبان ۱۴۰۵، نه. ETS ثبت‌نام و پرداخت کسانی را که به‌طور معمول ساکن ایران‌اند، حتی برای مرکز خارج یا نسخه‌ی خانگی، پردازش نمی‌کند و زمانی هم برای ازسرگیری اعلام نکرده است.
آیا نمره‌ی آیلتس قبلی‌ام هنوز معتبر است؟
IDP اعلام کرده نتیجه‌های آیلتس همچنان در همه‌ی دنیا پذیرفته می‌شوند. توصیه‌ی رسمی این است که نتیجه تا دو سال بعد از آزمون معتبر حساب شود، ولی مدت دقیق را هر دانشگاه خودش تعیین می‌کند.
آیا GRE جای تافل را می‌گیرد؟
معمولاً نه. GRE آزمون استعداد تحصیلی است و مهارت زبان را جداگانه نمی‌سنجد. برنامه‌ای که GRE می‌خواهد، معمولاً مدرک زبان را هم جداگانه می‌خواهد.
بدون تافل و آیلتس می‌شود اپلای کرد؟
در بعضی برنامه‌ها بله؛ با معافیت، نامه‌ی MOI یا ارزیابی خود دانشگاه، فقط اگر صفحه‌ی رسمی برنامه آن را بپذیرد. بلوک ۴ همین صفحه را ببین.