خیلی از برنامه‌های ارشد و دکتری در اروپا به انگلیسی تدریس می‌شوند و برای آن‌ها فقط مدرک انگلیسی لازم است. اما اگر برنامه‌ی شما به زبان آلمانی، ایتالیایی، اسپانیایی یا فرانسوی است، یا لیسانس می‌خوانید و بیشتر برنامه‌های مقطع شما به زبان محلی است، باید یک مدرک رسمی از همان زبان ارائه کنید. در این مقاله توضیح می‌دهیم سطح‌بندی اروپایی چیست، برای هر زبان کدام مدرک‌ها رایج‌اند و چطور برای گرفتنشان برنامه بریزیم.
سطح‌بندی CEFR در یک نگاه
چارچوب مشترک اروپایی برای زبان‌ها یا CEFR توانایی زبانی را در شش سطح تعریف می‌کند و تقریباً همه‌ی آزمون‌های اروپایی نتیجه‌شان را با همین سطح‌ها اعلام می‌کنند.
- A1 و A2: سطح مقدماتی. می‌توانید در موقعیت‌های ساده و آشنا ارتباط بگیرید.
- B1: سطح میانی. موضوع‌های آشنا را می‌فهمید و می‌توانید درباره‌شان صحبت کنید.
- B2: سطح میانی بالا. متن‌های پیچیده‌تر را می‌فهمید و با گویشور بومی بدون فشار زیاد گفت‌وگو می‌کنید. حداقل رایج برای پذیرش در برنامه‌های تدریس‌شده به زبان محلی همین سطح است.
- C1: سطح پیشرفته. زبان را در موقعیت‌های دانشگاهی و حرفه‌ای انعطاف‌پذیر به کار می‌برید. بعضی دانشگاه‌ها و رشته‌ها این سطح را می‌خواهند.
- C2: تسلط نزدیک به بومی.
وقتی دانشگاه می‌نویسد «B2»، باید ببینید منظورش کدام آزمون است و آیا گواهی دوره‌ی زبان یک مؤسسه را هم قبول می‌کند یا فقط مدرک رسمی را.
آلمانی: TestDaF، DSH و گواهی‌های هم‌ارز
برای برنامه‌های آلمانی‌زبان، دانشگاه‌های آلمان معمولاً یکی از این‌ها را می‌خواهند:
- TestDaF: آزمون استاندارد چهار مهارتی که مخصوص ورود به دانشگاه طراحی شده است. نتیجه در سه سطح TDN 3، TDN 4 و TDN 5 اعلام می‌شود و شرط رایج دانشگاه‌ها TDN 4 در هر چهار بخش است. این آزمون هم به صورت دیجیتال و هم کاغذی برگزار می‌شود و طبق سایت رسمی، همه‌ی دانشگاه‌های آلمان آن را به رسمیت می‌شناسند.
- DSH: آزمونی که خود دانشگاه‌های آلمان، معمولاً در آلمان، برگزار می‌کنند. سطح‌های DSH-1 تا DSH-3 دارد و بیشتر دانشگاه‌ها DSH-2 می‌خواهند. معمولاً برای کسی مناسب است که با پذیرش مشروط یا دوره‌ی آمادگی زبان وارد آلمان می‌شود.
- گواهی‌های هم‌ارز: Goethe-Zertifikat C2 و telc Deutsch C1 Hochschule در بسیاری از دانشگاه‌ها پذیرفته می‌شوند. Goethe-Zertifikat C1 را هم برخی دانشگاه‌ها می‌پذیرند، اما نه همه. حتماً در صفحه‌ی پذیرش برنامه‌ی خودتان چک کنید.
درباره‌ی برگزاری در ایران: طبق اعلام وزارت خارجه‌ی آلمان، در ۲۰ اوت ۲۰۲۴ (۳۰ مرداد ۱۴۰۳) فعالیت آموزشی مؤسسه‌ی زبان آلمانی تهران (DSIT) با اقدام مقامات ایرانی متوقف شد. این مؤسسه پیش‌تر دوره‌ها و آزمون‌های مورد قبول آلمان را ارائه می‌کرد. وضعیت فعلی برگزاری هر آزمون در ایران را فقط از سایت رسمی Goethe و TestDaF بپرسید و اگر مرکز فعالی نبود، مراکز کشورهای دیگر را در جست‌وجوی مرکز آزمون همان سایت‌ها ببینید.
جزئیات بیشتر درباره‌ی مسیر تحصیل به زبان آلمانی را در مقاله‌ی تحصیل به زبان آلمانی در همین سایت نوشته‌ایم.
ایتالیایی: CILS و CELI
برای برنامه‌های ایتالیایی‌زبان، دو مدرک دانشگاهی بیشترین کاربرد را دارند:
- CILS از دانشگاه خارجیان سی‌ینا (Università per Stranieri di Siena): سطح‌ها با نام‌های A1، A2، UNO-B1، DUE-B2، TRE-C1 و QUATTRO-C2 شناخته می‌شوند. طبق اطلاعات منتشرشده در صفحه‌ی رسمی برگزارکنندگان، مدرک DUE-B2 دانشجوی غیراروپایی را از آزمون زبان ایتالیایی ورود به دانشگاه معاف می‌کند. اگر فقط بخشی از مهارت‌ها را قبول شوید، می‌توانید تا ۱۸ ماه بقیه را تکمیل کنید.
- CELI از دانشگاه خارجیان پروجا (Università per Stranieri di Perugia): سطح‌ها به ترتیب CELI Impatto برای A1، CELI 1 برای A2، CELI 2 برای B1، CELI 3 برای B2، CELI 4 برای C1 و CELI 5 برای C2 هستند.
- گزینه‌های دیگر مثل PLIDA از انجمن دانته آلیگیری و CERT.IT از دانشگاه رما ترِ هم وجود دارند و بسیاری از دانشگاه‌ها می‌پذیرند.
این آزمون‌ها چند نوبت در سال برگزار می‌شوند و تاریخ‌ها در هر مرکز فرق می‌کند. یادتان باشد که بخش بزرگی از برنامه‌های ارشد ایتالیا انگلیسی‌اند و در آن‌ها مدرک ایتالیایی لازم نیست، هرچند برای زندگی روزمره یاد گرفتن زبان کمک زیادی می‌کند. برای ثبت‌نام دانشگاه و آزمون ورودی، مقاله‌های تحصیل در ایتالیا و آزمون TOLC در همین سایت را ببینید.
اسپانیایی: DELE و SIELE
- DELE: مدرک رسمی زبان اسپانیایی که مؤسسه‌ی سروانتس از طرف وزارت آموزش اسپانیا صادر می‌کند. سطح‌ها از A1 تا C2 هستند و اعتبارش نامحدود است؛ یعنی منقضی نمی‌شود. هر سطح آزمون جداگانه دارد و شما فقط در سطحی که ثبت‌نام کرده‌اید قبول یا رد می‌شوید.
- SIELE: آزمون کامپیوتری چهار مهارتی که نتیجه را روی مقیاس A1 تا C1 می‌دهد و اعتبار آن ۵ سال است. انعطاف زمانی بیشتری دارد، اما پیش از انتخاب مطمئن شوید دانشگاه هدفتان آن را می‌پذیرد.
برای برنامه‌های اسپانیایی‌زبان معمولاً B2 خواسته می‌شود. چون DELE برای یک سطح مشخص گرفته می‌شود، سطح را واقع‌بینانه انتخاب کنید؛ ثبت‌نام در C1 وقتی هنوز در B2 محکم نیستید، ریسک رد شدن را بالا می‌برد.
فرانسوی: DELF، DALF و TCF
- DELF برای سطح‌های A1 تا B2 و DALF برای C1 و C2. این مدرک‌ها را France Éducation International از طرف وزارت آموزش فرانسه صادر می‌کند و طبق Campus France مادام‌العمر معتبرند.
- برای ورود به سال اول لیسانس از مسیر DAP، حداقل سطح DELF B2 است و این مدرک می‌تواند جای آزمون TCF-DAP را بگیرد.
- دارندگان DALF C1 یا C2 از هر آزمون زبان دیگری برای ورود به دانشگاه‌های فرانسه معاف‌اند.
- TCF آزمون تعیین سطح است و نتیجه را روی مقیاس CEFR می‌دهد. برخی برنامه‌ها آن را می‌پذیرند، اما برخلاف DELF و DALF مدرک دائمی نیست و طبق Campus France نتیجه‌اش دو سال اعتبار دارد.
با این حال، Campus France هم تأکید می‌کند که سطح لازم ممکن است بسته به مؤسسه و برنامه فرق کند.
آزمون را کجا بدهیم؟
دسترسی به آزمون‌های زبان اروپایی در ایران در سال‌های اخیر محدود و متغیر بوده است. راه مطمئن این است:
- صفحه‌ی «یافتن مرکز آزمون» در سایت رسمی هر آزمون را باز کنید و ایران و کشورهای نزدیک را بررسی کنید.
- اگر در ایران مرکز فعالی نبود، کشورهای نزدیک را در نظر بگیرید و شرایط ورود به آن کشور را از منبع رسمی همان کشور چک کنید.
- پیش از ثبت‌نام، تاریخ اعلام نتیجه را دربیاورید. نتیجه‌ی برخی از این آزمون‌ها چند هفته تا چند ماه طول می‌کشد و باید پیش از ددلاین دانشگاه به دستتان برسد.
- فقط از مراکز رسمی ثبت‌شده در سایت برگزارکننده ثبت‌نام کنید. مدرک «تضمینی» یا «بدون آزمون» وجود ندارد و ارائه‌ی مدرک جعلی می‌تواند پرونده‌ی تحصیلی و ویزایتان را برای همیشه خراب کند.
یک نمونه‌ی برنامه‌ریزی
فرض کنید می‌خواهید برای پاییز ۲۰۲۸ در یک برنامه‌ی لیسانس ایتالیایی‌زبان اپلای کنید و الان سطحتان صفر است. یک برنامه‌ی واقع‌بینانه می‌تواند این باشد:
- مهر ۱۴۰۵ تا اسفند ۱۴۰۵: کلاس منظم و کار روزانه برای رسیدن به A2.
- فروردین تا شهریور ۱۴۰۶: رسیدن به B1 و شروع تمرین با نمونه‌آزمون‌های رسمی.
- پاییز ۱۴۰۶: کار فشرده روی B2 و انتخاب نوبت آزمون.
- زمستان ۱۴۰۶: شرکت در آزمون B2، تا نتیجه پیش از فصل اپلای برسد.
این جدول زمانی برای هر کس فرق می‌کند. نکته‌ی اصلی این است که از ددلاین دانشگاه به عقب حساب کنید: تاریخ اعلام نتیجه، تاریخ آزمون، و قبل از آن زمان لازم برای رسیدن به سطح.
اشتباه‌های رایج
- فرض کردن اینکه برنامه‌ی انگلیسی‌زبان هم مدرک زبان محلی می‌خواهد، یا برعکس.
- ارائه‌ی گواهی گذراندن دوره به جای مدرک رسمی، وقتی دانشگاه صریحاً آزمون رسمی خواسته است.
- بی‌توجهی به اینکه دانشگاه حداقل نمره را برای هر مهارت هم تعیین کرده، نه فقط برای کل.
- انتخاب آزمونی که دانشگاه هدف در فهرستش ندارد؛ مثلاً SIELE یا TCF وقتی فقط DELE یا DELF ذکر شده.
- ثبت‌نام دیرهنگام. ظرفیت مراکز خارج از ایران ممکن است زود پر شود.
اگر می‌خواهید بدانید برای برنامه‌های هدفتان اصلاً مدرک زبان محلی لازم است یا نه و برنامه‌ی زمانی‌تان را از ددلاین‌ها به عقب بچینید، در دوره‌های مسیر مهاجرت این کار را با هم انجام می‌دهیم. سؤال‌هایتان را هم می‌توانید در کانال تلگرام مسیر مهاجرت مطرح کنید.
منابع
- چارچوب مشترک اروپایی برای زبان‌ها (CEFR)، شورای اروپا: https://www.coe.int/en/web/common-european-framework-reference-languages
- شرایط زبان برای تحصیل در آلمان: https://www.study-in-germany.com/en/plan-your-studies/requirements/language-skills/
- سایت رسمی TestDaF: https://www.testdaf.de/de/teilnehmende/warum-testdaf/
- آزمون‌های Goethe-Institut: https://www.goethe.de/de/spr/prf.html
- بیانیه‌ی وزارت خارجه‌ی آلمان درباره‌ی مؤسسه‌ی زبان آلمانی تهران: https://www.auswaertiges-amt.de/en/newsroom/news/deutsches-sprachinstitut-teheran/2672244
- معرفی CILS، دانشگاه کافوسکاری ونیز: https://www.unive.it/web/it/15417/certificazione-internazionale-cils
- سایت دانشگاه خارجیان سی‌ینا: https://www.unistrasi.it
- معرفی CELI، دانشگاه میلان: https://www.unimi.it/en/node/12717
- مدرک‌های رسمی زبان اسپانیایی، دانشگاه کارلوس سوم مادرید: https://www.uc3m.es/languages/official-certificates-spanish-language
- سایت آزمون‌های مؤسسه‌ی سروانتس: https://examenes.cervantes.es
- مدرک‌های زبان فرانسوی و پذیرش دانشگاهی، Campus France: https://ressources.campusfrance.org/esr/diplomes/fr/fle_fr.pdf
- سایت France Éducation International: https://www.france-education-international.fr