برای ساختن قالب رزومه لاتک در Overleaf یک حساب رایگان بسازید، از گالری رسمی یک قالب CV باز کنید، اطلاعات خودتان را جایگزین کنید، Recompile بزنید و PDF را بگیرید.
CV تحصیلی را با Word هم میشود ساخت، ولی کسی که چند نسخه برای چند استاد میسازد معمولاً سراغ LaTeX میرود: ظاهر یکدست میماند و فهرست مقالهها خودکار مرتب میشود. در وبینارهای دورههایمان همین مسیر را تمرین کردهایم: یک CV خام و دقیق به فارسی، بعد ساختاردادن و ترجمه، و در آخر ریختن آن در یک قالب LaTeX در Overleaf.
این راهنما ابزار را قدمبهقدم میگوید؛ محتوای CV را در راهنمای کامل رزومهی تحصیلی آوردهایم. صفحههای رسمی Overleaf، CTAN و پروژهی LaTeX که در ادامه به آنها ارجاع دادهایم، در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ (۱۷ نوامبر ۲۰۲۶) بررسی شدهاند.
چرا CV لاتک برای اپلای تحصیلی؟
پروژهی LaTeX، که خود این نرمافزار را توسعه میدهد، آن را یک سامانهی آمادهسازی سند برای حروفچینی باکیفیت معرفی میکند که بیشتر برای سندهای علمی و فنی به کار میرود و نرمافزار آزاد است. فرقش با Word این است که شما متن و فرمانها را در یک فایل متنی مینویسید و ظاهر نهایی را یک موتور حروفچینی میسازد. راهنمای آموزشی Overleaf همین جدا بودن محتوا از ظاهر را یکی از مزیتهای اصلی LaTeX میداند.
برای اپلای این مزیتها عملیاند:
- ظاهر یکدست، بدون تنظیم دستی فاصلهها و عنوانها.
- نسخهسازی آسان: برای هر استاد یک کپی از پروژه و تغییر چند خط.
- فهرست انتشارات خودکار از یک فایل .bib، با سبک ثابت و به ترتیب سال.
- PDF تمیز با لینکهای قابل کلیک برای ایمیل، ORCID یا گوگل اسکالر.
دو محدودیت را هم بدانید. یادگرفتنش چند ساعت تمرین میخواهد، و اگر دانشگاه یا کشور مقصد قالب خاصی مثل فرم آنلاین یا Europass خواسته باشد، باید همان را رعایت کنید؛ قالب هر کشور را در مقالهی فرمت رزومه در اروپا، آمریکا و استرالیا مرور کردهایم. اگر هم برای کار صنعتی یک رزومهی کوتاه لازم دارید، تفاوت CV و رزومه را ببینید؛ LaTeX برای هر دو کار میکند ولی قالبها فرق دارند.
Overleaf رایگان برای CV کافی است؟
برای یک CV معمولی، بله. اینها محدودیتهای پلن رایگان طبق صفحههای رسمی Overleaf در ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ است و ممکن است تغییر کند:
- زمان کامپایل: در پلن رایگان ۱۰ ثانیه و در پلنهای پولی ۲۴۰ ثانیه. یک CV بدون عکسهای سنگین معمولاً در همین ۱۰ ثانیه کامپایل میشود.
- همکار: در پلن رایگان میتوانید یک همکار با دسترسی ویرایش یا بازبینی (Editor یا Reviewer) به هر پروژه دعوت کنید؛ برای اینکه یک دوست یا مشاور CV را ببیند کافی است.
- تاریخچه: پلن رایگان فقط ویرایشهای ۲۴ ساعت گذشته و نسخههایی را که خودتان برچسب زدهاید نشان میدهد. پس قبل از هر ارسال مهم، یک نسخه را برچسب بزنید یا فایل منبع را دانلود کنید.
- تعداد پروژه نامحدود است و سقف هر فایل بارگذاریشده ۵۰ مگابایت.
- هوش مصنوعی داخلی: صفحهی پلنها برای پلن رایگان سهمیهی پایهی ۵ بار استفاده در روز ذکر کرده و دستیار چت (AI Assistant) را جزو پلن رایگان نمیداند.
قدم ۱: ساختن پروژه از گالری قالبهای Overleaf
- در سایت Overleaf با ایمیل و رمز ثبتنام کنید. بعد از ورود، به داشبورد پروژهها (Project Dashboard) میروید.
- روی New Project بزنید. در منوی بازشده، زیر بخش Templates نوع سند را انتخاب کنید؛ برای CV دستهی مربوط به CV و رزومه را بزنید. راه دیگر این است که مستقیم به گالری Overleaf بروید و برچسب CV را باز کنید.
- صفحهی گالری CVs and résumés فیلترهای Templates، Examples و Community articles دارد، بهعلاوهی ردیف «Selected by Overleaf staff»، فهرست Recent و برچسبهای مرتبطی مثل BibLaTeX و Cover Letter. برای شروع، فیلتر Templates یا انتخابهای Overleaf را ببینید.
- روی تصویر قالب بزنید تا توضیحاتش را ببینید، بعد Open as Template را بزنید. یک کپی کامل در حساب خودتان ساخته میشود که میتوانید آزادانه ویرایشش کنید.
چند نکته برای انتخاب قالب:
- خیلی از آیتمهای گالری، CV واقعی افرادی است که بهعنوان نمونه منتشر کردهاند. ساختار را از آنها یاد بگیرید، ولی متن یا ادعاهای کسی را برندارید.
- برای CV تحصیلی، قالب ساده و تکستونه معمولاً بهتر از قالبهای رنگی با نوار کناری، نمودار مهارت و عکس است؛ استاد باید در چند ثانیه تحصیلات، پژوهش و انتشارات را پیدا کند.
- مجوز قالب را نگاه کنید. Overleaf برای هر آیتم گالری مجوز روشن میخواهد و میگوید مجوز معمولاً روی کد قالب است نه ظاهر PDF شما؛ ولی لوگو، تصویر یا متن آمادهای که در قالب نگه دارید ممکن است مشمول آن باشد. پس متن نمونه را کامل پاک کنید.
- اگر به قالبهای بیشتری نیاز داشتید، موضوع CV در CTAN (آرشیو رسمی بستههای TeX) دهها کلاس آماده دارد؛ مثلاً moderncv که نسخهی ۲.۶.۱ آن در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شده، و کلاسهای غیررسمی Europass.
قدم ۲: ساختار یک فایل .tex رزومه
هر فایل LaTeX دو بخش دارد. هر چیزی قبل از \begin{document} «پیشدرآمد» یا preamble است: نوع سند با \documentclass و بستههای اضافه با \usepackage. متن اصلی بین \begin{document} و \end{document} میآید. هر خطی که با علامت درصد شروع شود توضیح (comment) است و در PDF چاپ نمیشود؛ برای یادداشتهای خودتان مثل «این خط فقط برای نسخهی استاد الف» عالی است.
شکل زیر یک نمونهی ساختگی و حداقلی را نشان میدهد که خودمان نوشتهایم. کل آن را با pdfLaTeX و biber روی TeX Live آزمودهایم. قالبهای گالری معمولاً پیچیدهترند، ولی همین چهار بلوک را دارند.
در این نمونه، section با ستاره عنوان بخش را بدون شماره میسازد، و محیط itemize یک فهرست نقطهدار است که هر مورد آن با \item شروع میشود. بستهی geometry حاشیهها را تنظیم میکند و hyperref همراه با فرمان href (مثل خط ایمیل در شکل) ایمیل و نشانیها را قابل کلیک میکند.
قدم ۳: بخشهای CV را بچینید
در قالبی که باز کردهاید، بخشها را با ترتیب مناسب رشتهتان مرتب کنید. ترتیب رایج برای ارشد پژوهشی و دکتری این است:
- سربرگ: نام، ایمیل، شهر و کشور، لینکهای حرفهای
- Education با عنوان پایاننامه
- Research Experience
- Publications و Presentations
- Teaching یا Work Experience
- Honors and Awards
- Skills و Languages (با نمرهی آزمون زبان اگر دارید)
- References
برای هر بخش همان الگوی بلوک سوم شکل بالا را تکرار کنید. در سربرگ فقط اطلاعات لازم را بگذارید؛ تاریخ تولد، کد ملی و نام پدر جایی در CV اپلای ندارند. فهرست کامل را در راهنمای حذف اطلاعات شخصی از CV آوردهایم.
برای نسخهسازی، یک پروژهی اصلی نگه دارید و برای هر استاد یا دپارتمان از داشبورد یک کپی (Copy) بسازید. طبق راهنمای Overleaf، پروژهی کپیشده تاریخچه و همکاران پروژهی اصلی را ندارد و با جدیدترین نسخهی TeX Live کامپایل میشود.
قدم ۴: فهرست مقالههای خودتان با biblatex
راهنمای Overleaf سه سیستم رایج مدیریت منابع را نام میبرد (BibTeX، natbib و biblatex) و میگوید اگر قالب یا شرط خاصی ندارید، biblatex پیشنهاد آنهاست. اگر قالبتان سیستم دیگری را از قبل انتخاب کرده، همان را نگه دارید. روش کار در CV این است:
- یک فایل جدید با نام مثلاً mypubs.bib در پروژه بسازید و فقط مقالهها و ارائههای خودتان را در آن وارد کنید. اطلاعات BibTeX را میشود از صفحهی مقاله در سایت ژورنال گرفت، ولی هر مدخل را دستی چک کنید: ترتیب نویسندگان، املای نامها، سال و DOI.
- در preamble بستهی biblatex را بار کنید و فایل را با \addbibresource معرفی کنید.
- چون در CV به مقالهها ارجاع نمیدهید، با فرمان nocite و ستاره (مثل شکل بالا) همهی مدخلهای فایل را به فهرست اضافه کنید. طبق راهنمای biblatex، این فرمان همهی مدخلهای موجود در منبع را اضافه میکند؛ پس مقالهی دیگران را در همین فایل نگذارید.
- گزینهی sorting=ydnt فهرست را بر اساس سال بهصورت نزولی، بعد نام و عنوان مرتب میکند؛ یعنی جدیدترین کار بالا میآید.
- برای جدا کردن نوع کارها، \printbibliography را چند بار با فیلتر نوع بنویسید؛ مثلاً [type=article,title={Journal Articles}] برای مقالهی ژورنال و [type=inproceedings,title={Conference Papers}] برای مقالهی کنفرانس.
برای مقالهای که هنوز چاپ نشده، biblatex فیلدی به نام pubstate دارد که مقدارهایی مثل inpreparation، submitted، forthcoming و inpress را میپذیرد. فقط برچسبی را بزنید که مدرکش را دارید؛ معنی دقیق هر برچسب را در مقالهی وضعیت مقاله در رزومه توضیح دادهایم.
قدم ۵: کامپایل و گرفتن PDF
- با دکمهی Recompile فایل PDF ساخته میشود. اگر از فلش کنار آن Auto Compile را روشن کنید، با هر تغییر خودکار کامپایل میشود.
- موتور پیشفرض Overleaf، pdfLaTeX است و برای CV انگلیسی کافی است. اگر لازم شد متن فارسی بنویسید، راهنمای Overleaf برای زبانهایی مثل فارسی XeLaTeX یا LuaLaTeX را توصیه میکند؛ این را در تنظیمات پروژه، بخش Compiler، عوض کنید.
- برای دانلود، روی آیکون Download PDF کنار Recompile بزنید یا از منوی File گزینهی Download as PDF را انتخاب کنید. PDF بهطور پیشفرض همنام پروژه است؛ قبل از ارسال آن را به شکلی مثل Firstname-Lastname-CV تغییر نام دهید.
- از همان منو، Download as source (.zip) فایلهای منبع را میدهد. این فایل زیپ خودِ PDF را ندارد؛ هر دو را نگه دارید.
خطاهای رایج و راهحل آنها
در پنل Logs and output files پیام قرمز خطاست و نارنجی هشدار؛ به گفتهی Overleaf، هشداری که ظاهر سند را خراب نکرده معمولاً قابل چشمپوشی است. روی هر خطا بزنید تا به خط مربوط بروید. اگر خطاها زیاد شدند، از منوی Recompile گزینهی Stop on first error را روشن کنید تا کامپایل در اولین خطا بایستد و آنها را یکییکی و از بالا رفع کنید.
بسیاری از خطاهای CV از چند نویسهی رزروشده میآیند که در متن معمولی زیاد پیدا میشوند:
چند خطای رایج دیگر:
- Undefined control sequence: نام یک فرمان را اشتباه تایپ کردهاید، یا فرمانی را به کار بردهاید که بستهاش در preamble بار نشده است.
- File not found: نام یا مسیر فایل اشتباه نوشته شده، فایل در پروژه بارگذاری نشده، یا نام فایل نویسهای مثل فاصله یا علامت درصد دارد. نام عکس و فایلها را کوتاه و بدون فاصله بگذارید.
- Unicode character not set up for use with LaTeX: یک نویسهی غیرلاتین، مثلاً یک حرف فارسی، یا نمادی که pdfLaTeX نمیشناسد در متن مانده است. آن را پاک کنید یا موتور را عوض کنید.
- خطایی که به فایلی با پسوند .bbl اشاره میکند: طبق راهنمای Overleaf، مشکل معمولاً در فایل .bib است؛ مثلاً یک آکولاد جاافتاده یا نویسهی رزروشده در عنوان مقاله.
- Compile timeout: اگر از ۱۰ ثانیه بیشتر شد، اول خطاها را رفع کنید، بعد حالت Fast [draft] را امتحان کنید؛ اگر با آن کامپایل شد، احتمالاً عکس یا تصویر سنگینی در پروژه دارید.
اگر هیچکدام کار نکرد، راهنمای Overleaf پیشنهاد میکند \end{document} را بخشبهبخش به بالاتر ببرید تا بخشی که خطا دارد پیدا شود.
کمک گرفتن از ChatGPT برای رفع خطای LaTeX
ChatGPT در توضیح خطاهای LaTeX کمک خوبی است، به این شرطها:
- متن کامل پیام خطا را با شمارهی خط و فقط ۱۰ تا ۲۰ خط اطراف آن کپی کنید، نه کل CV را. لازم نیست تلفن، نشانی یا اطلاعات شخصیتان را در چت بگذارید.
- دقیق بخواهید، مثلاً: «This LaTeX error appears in my CV. Explain the cause and give the smallest fix. Do not change any text content.»
- پیشنهاد را یکییکی اعمال کنید، دوباره کامپایل کنید و PDF را با نسخهی قبلی مقایسه کنید.
- اگر بستهی جدیدی پیشنهاد داد، نامش را در CTAN جستوجو کنید. ابزارهای هوش مصنوعی گاهی فرمان یا گزینهای میسازند که وجود ندارد.
- اجازه ندهید متن را «بهتر» کند. هر تاریخ، عنوان، نمره و نام ژورنال را بعد از هر تغییر چک کنید؛ مسئولیت درستی CV با شماست.
خود Overleaf هم ابزاری به نام Error Assist دارد که کنار خطا دکمهی Suggest fix نشان میدهد و از سهمیهی روزانهی هوش مصنوعی کم میکند. طبق راهنمای Overleaf، این ابزار با OpenAI کار میکند، با زدن دکمه پیام خطا، خطهای مرتبط کد و فهرست نام فایلهای پروژه را میفرستد، و خود Overleaf هم میگوید پیشنهادها را قبل از اعمال بررسی کنید.
اگر برای ترجمه و ساختاردادن CV خام فارسی هم از هوش مصنوعی کمک میگیرید، هر خط را با واقعیت تطبیق دهید و هیچ مهارت، نمره یا مقالهای را که ندارید اضافه نکنید.
چکلیست پیش از ارسال CV لاتک
- هیچ متن، نام یا لینک نمونهای از قالب باقی نمانده است.
- فایل .bib فقط کارهای خودتان را دارد و برچسب وضعیت هر مقاله درست است.
- لینک ایمیل و پروفایلها در PDF کار میکنند.
- هیچ عنوانی تنها ته صفحه نمانده و تعداد صفحهها با خواستهی دانشگاه میخواند.
- نام فایل PDF حرفهای است و یک نسخه از منبع (.zip) را جایی امن نگه داشتهاید.
سؤالهای رایج
قالب رزومه overleaf رایگان است؟
ساختن حساب و استفاده از قالبهای گالری در پلن رایگان ممکن است. محدودیت اصلی پلن رایگان زمان کامپایل ۱۰ ثانیهای و تاریخچهی ۲۴ ساعته است که برای یک CV معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
آیا استادها CV لاتک را ترجیح میدهند؟
قانون یا اولویت رسمیای در این باره ندیدهایم. استاد محتوا را میخواند؛ LaTeX فقط کمک میکند آن محتوا مرتب و یکدست دیده شود. یک CV خوب در Word هم کاملاً پذیرفته است.
بدون بلد بودن برنامهنویسی میتوانم CV لاتک بسازم؟
بله. با یک قالب آماده، بیشتر کار جایگزین کردن متن بین آکولادهاست. چند فرمان اصلی مثل section، itemize و textbf را یاد بگیرید و به نویسههای رزروشده مثل & و % دقت کنید.
چرا PDF ساخته نمیشود و فقط خطا میبینم؟
احتمالاً چند خطا روی هم جمع شدهاند. Stop on first error را روشن کنید و از اولین خطا شروع کنید؛ خیلی وقتها مشکل یک & یا % یا _ در متن است که باید یک بکاسلش پیش از آن بیاید.
میتوانم CV را در Overleaf فارسی بنویسم؟
میشود، ولی باید موتور را به XeLaTeX یا LuaLaTeX تغییر دهید و بستهی زبانی مناسب را بار کنید. برای اپلای معمولاً CV انگلیسی لازم است و موتور پیشفرض کافی است.
Error Assist بهتر است یا ChatGPT؟
هر دو فقط پیشنهاد میدهند. Error Assist کد پروژه را مستقیم میبیند و در پلن رایگان سهمیهی روزانه دارد؛ در هر دو حالت پیشنهاد را بررسی کنید، یکییکی اعمال کنید و PDF را دوباره چک کنید.
اگر میخواهید CV، انگیزهنامه و ایمیلهای اپلای را با تمرین و بازخورد قدمبهقدم بسازید، دورههای مسیر مهاجرت را ببینید. اگر نمیدانید پروفایلتان برای کدام کشور و برنامه مناسب است، از ارزیابی رایگان شروع کنید و سؤالهایتان را در کانال تلگرام ما بپرسید.
منابع
- An introduction to LaTeX – The LaTeX Project: https://www.latex-project.org/about/
- Plans and Pricing – Overleaf: https://www.overleaf.com/user/subscription/plans
- Plan limits – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/getting-started/free-and-premium-plans/plan-limits
- Sharing a project – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/collaborating/sharing-a-project
- Creating an account – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/getting-started/creating-an-account
- Creating a project from a template – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/templates/creating-a-project-from-a-template
- LaTeX templates and examples — CVs and résumés – Overleaf gallery: https://www.overleaf.com/gallery/tagged/cv
- Licensing and copyright – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/templates/licensing-and-copyright
- Copying a project – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/managing-projects-and-files/copying-a-project
- History and versioning – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/writing-and-editing/history-and-versioning
- Learn LaTeX in 30 minutes – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Learn_LaTeX_in_30_minutes
- Creating a bibliography – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/citing-and-references/creating-a-bibliography
- Bibliography management with biblatex – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Bibliography_management_with_biblatex
- Selecting a TeX Live version and LaTeX compiler – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/getting-started/recompiling-your-project/selecting-a-tex-live-version-and-latex-compiler
- Typesetting non-Latin languages – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/troubleshooting-and-support/typesetting-non-latin-languages
- Downloading a project – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/managing-projects-and-files/downloading-a-project
- Fixing LaTeX errors – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/troubleshooting-and-support/fixing-latex-errors
- Stop on first error – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/troubleshooting-and-support/stop-on-first-error
- Fixing and preventing compile timeouts – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/troubleshooting-and-support/fixing-and-preventing-compile-timeouts
- Errors (list of common LaTeX errors) – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Errors
- Undefined control sequence – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Errors/Undefined_control_sequence
- Missing $ inserted – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Errors/Missing_%24_inserted
- Misplaced alignment tab character & – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Errors/Misplaced_alignment_tab_character_%26
- File not found on input line – Overleaf: https://www.overleaf.com/learn/latex/Errors/File_XXX_not_found_on_input_line_XXX
- AI features – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/integrations-and-add-ons/ai-features
- Error Assist – Overleaf docs: https://docs.overleaf.com/integrations-and-add-ons/ai-features/error-assist
- CV (topic) – CTAN: https://ctan.org/topic/cv
- moderncv – CTAN: https://ctan.org/pkg/moderncv
- biblatex – CTAN: https://ctan.org/pkg/biblatex
- The biblatex Package (manual, version 3.22a) – CTAN: https://mirrors.ctan.org/macros/latex/contrib/biblatex/doc/biblatex.pdf
- The Not So Short Introduction to LaTeX (lshort) – CTAN: https://ctan.org/pkg/lshort